Зери меҳри подшоҳи зарӣ дар оради рӯзгор

زیر مهر پادشاه زری در آرد روزگار

Гар нифоқи андарунӣ пок ояд дар айёр

گر نفاق اندرونی پاک آید در عیار

Дар сарой шаръ созад илми доролзрби дард

در سرای شرع سازد علم دارالضرب درد

Дар паноҳ шоҳ дорад марди байти алмоли кор

در پناه شاه دارد مرد بیت المال کار

Гулбунӣ бояд ки то булбул бирав дастон занад

گلبنی باید که تا بلبل برو دستان زند

Обдор аз чашмаи тавфиқу пок аз ширки хор

آبدار از چشمهٔ توفیق و پاک از شرک خار

Мард то бар хештан зинат кунад аз кӯии дев

مرد تا بر خویشتن زینت کند از کوی دیو

Мнқсм бошад дарин раҳи зи изтиробу зи изтирор

منقسم باشد درین ره ز اضطراب و ز اضطرار

Бас маҳол ояд азин қисмат ниҳодани шакли рӯҳ

بس محال آید ازین قسمت نهادن شکل روح

Бас хато бошад дарин тӯҳмати шунидани буии бор

بس خطا باشد درین تهمت شنودن بوی بار

Нолаи Довӯд ҳам бархест аз саҳрои ғайб

نالهٔ داوود هم برخاست از صحرای غیب

Ҳазрати симурғи кӯ то башнавад он нолаи зор

حضرت سیمرغ کو تا بشنود آن ناله زار

Офтоб инак баромад чанд хусбам ҳамчуи кӯҳ

آفتاب اینک برآمد چند خسبم همچو کوه

Дар шуъоъи нури уфтам бесар ва бен дарраи вор

در شعاع نور افتم بی سر و بن دره وار

Шери мардон дар ҷаҳон чун зарра бошад назд ту

شیر مردان در جهان چون ذره باشد نزد تو

Дили бароварда ба қаҳр аз куллӣ ҷонишони дамор

دل برآورده به قهر از کلی جانشان دمار

Вон гуҳ бошад сазои оташи тарсои дарахт

وآن گهٔ باشد سزای آتش ترسا درخت

Кбрўиш рафта бошад дар миёни шохсор

کبرویش رفته باشد در میان شاخسار

То буд дил дар фиреби нақши ҷодӯи ҷои гир

تا بود دل در فریب نقش جادو جای گیر

Кӣ шавад дар ҳалқаи мардони майдони пойдор

کی شود در حلقهٔ مردان میدان پایدار

Брҳмн то бар наёяд аз ҳама ҳастӣ худ

برهمن تا بر نیاید از همه هستی خود

Бо хиради ҳмхўобаҳ кӣ диданд ӯро аҳли ғор

با خرد همخوابه کی دیدند او را اهل غار

Даст дар сангӣ зада кӣ кӯҳ бинад бут ба даст

دست در سنگی زده کی کوه بیند بت به دست

Пой бар мурғии ниҳода кӣ расад кас бар мадор

پای بر مرغی نهاده کی رسد کس بر مدار

Нарад кӣ бозанад бо хуршед дар пеши қамар

نرد کی بازند با خورشید در پیش قمر

Зарқ чун созанд беифлос дар кӯии шумор

زرق چون سازند بی افلاس در کوی شمار

Пеш аз он кодм набӯду номи одами каси набард

پیش از آن کادم نبود و نام آدم کس نبرد

Дар дмғ ошиқон будаст азин савдои хумор

در دمغ عاشقان بودست ازین سودا خمار

Дам куҷо зад одами он соъат ки бар атрофи арш

دم کجا زد آدم آن ساعت که بر اطراف عرش

Дард буд радо қалам меронад бар лавҳ нигор

درد بود ردا قلم میراند بر لوح نگار

Ақлро тақдир чун аз парда берун кард гуфт

عقل را تقدیر چون از پرده بیرون کرد گفت

Гирди ушшоқони магарад эй мухтасари ҳон зинҳор

گرد عشاقان مگرد ای مختصر هان زینهار

Зон ки эшон дар ҷаҳон девонагон ҳазратанд

زان که ایشان در جهان دیوانگان حضرتند

Банди эшонро нишоеи даст аз эшон бози дор

بند ایشان را نشایی دست از ایشان باز دار

Гар ту зи бандии бадӣ бар пои маҷнӯн дар араб

گر تو ز بندی بدی بر پای مجنون در عرب

Ишқи Лайлиро надодии ҷой дар дили хори хор

عشق لیلی را ندادی جای در دل خوار خوار

Лоҷарам чун роҳ дод аз дард дар дили ишқ ро

لاجرم چون راه داد از درد در دل عشق را

Баркашид аз ишқи Лайлии теғ бар ваии садҳазор

برکشید از عشق لیلی تیغ بر وی صدهزار

Гарчи кам дорад сафои наздики яздони аҳриман

گرچه کم دارد صفا نزدیک یزدان اهرمن

Шаб рӯй худ шӯр дигар дорад андари кору бор

شب روی خود شور دیگر دارد اندر کار و بار

Нимшб будаст хилватгоҳи миъроҷи расӯл

نیمشب بودست خلوتگاه معراج رسول

Нимшб гуфтаст мўсои аҳлро кунаст нор

نیمشب گفته‌ست موسا اهل را کنست نار

Гар зи давлат бар дамади субҳӣ ба ногуҳ дар шабӣ

گر ز دولت بر دمد صبحی به ناگه در شبی

Олимӣ равшан шавад дар дам аз он нури шарор

عالمی روشن شود در دم از آن نور شرار

Гар шабии талъати намояд дар Ямани наҷми Суҳайл

گر شبی طلعت نماید در یمن نجم سهیل

Сад ҳазорон пӯст халъат гардад андар ҳар диёр

صد هزاران پوست خلعت گردد اندر هر دیار

Самъи кӯ то башнавад имрӯзи овози Увайс

سمع کو تا بشنود امروز آواز اویس

Хизри кӯ то дар шавад ғаввоси вори андари баҳор

خضر کو تا در شود غواص وار اندر بحار

На азу кам гашти як зарраи ғариви дарди дайн

نه ازو کم گشت یک ذره غریو درد دین

На дарин Гумишад ҳануз он гавҳари асрори дор

نه درین گمشد هنوز آن گوهر اسرار دار

То дил лола сиёҳасту тани симурғи гум

تا دل لاله سیاهست و تن سیمرغ گم

Толибонро дар қадам обаст ва дар оташи виқор

طالبان را در قدم آبست و در آتش وقار

Хок бас бошад ба одами оқилонро роҳбар

خاک بس باشد به آدم عاقلان را راهبر

Бод бас бошад зи Юсуфи ошиқонро ёдгор

باد بس باشد ز یوسف عاشقان را یادگار

Кари бад-ӣни илмӣ буд ҳикмат падед ояд басӣ

کر بدین علمی بود حکمت پدید آید بسی

Вар дар он дардӣ буд Юсуф худ ояд дар канор

ور در آن دردی بود یوسف خود آید در کنار

Муфрадӣ бояд зи мардум то тавон рафтан ба дил

مفردی باید ز مردم تا توان رفتن به دل

Дар миёни чашми захмии зини ду олами сӯгвор

در میان چشم زخمی زین دو عالم سوگوار

Дидаро ҳар хишт домӣ ҳаст бар борӯй шаҳр

دیده را هر خشت دامی هست بر باروی شهر

Кӣ кунад дар гӯши кайвон аз бузургии гӯшвор

کی کند در گوش کیوان از بزرگی گوشوار

Оҳӯии худ пеш уфтад мард бояд чун умр

آهوی خود پیش افتد مرد باید چون عمر

Чун умр дар зин нишинад бўолҳсн бояд савор

چون عمر در زین نشیند بوالحسن باید سوار

То на ин раҳмат кунад дар ҳалқаҳои тоўҳо

تا نه این رحمت کند در حلقه‌های طاوها

То на ин мардии намояд дар ҳузури зулфиқор

تا نه این مردی نماید در حضور ذوالفقار

Аз хиради бас нодир уфтанд каз бен як чӯби газ

از خرد بس نادر افتند کز بن یک چوب گز

Ъзрёӣилӣ барояд аз паии Исфандиёр

عزریائیلی برآید از پی اسفندیار

Чашм чун бар дидан уфтад кӣ буд дар зарфи ҳарф

چشم چون بر دیدن افتد کی بود در ظرف حرف

Боз то бар даст бошад кӣ кунад тиҳуи шикор

باز تا بر دست باشد کی کند تیهو شکار

Не ки дасти шоҳи хуштар бозро дар шаҳри хасм

نی که دست شاه خوشتر باز را در شهر خصم

Не ки рӯй моҳи беҳтари хосса дар дарёи канор

نی که روی ماه بهتر خاصه در دریا کنار

Онкӣ дид асрори олам хок зад дар рӯй фахр

آنکه دید اسرار عالم خاک زد در روی فخر

Ва онкӣ шуд дар кори дилбар об хӯрд аз ҷӯии ор

و آنکه شد در کار دلبر آب خورد از جوی عار

Олимӣ вомондаанд аз адли андари ҳабси худ

عالمی وامانده‌اند از عدل اندر حبس خود

Муфлисон бегноҳоннд эй дил дар гузор

مفلسان بی‌گناهانند ای دل در گذار

То чаҳ хоҳӣ кард муштии деви мардумро муқӣм

تا چه خواهی کرد مشتی دیو مردم را مقیم

То чаҳ хоҳӣ дод қавмии ранги доронро ҳисор

تا چه خواهی داد قومی رنگ داران را حصار

Гар касе домӣ наад бе пои шӯи вондри гузар

گر کسی دامی نهد بی پای شو واندر گذر

Вар касе заҷрӣ кунад бе гуфт шӯу андари гузор

ور کسی زجری کند بی گفت شو و اندر گذار

Нафас то ранҷури дории чокари даргоҳи тест

نفس تا رنجور داری چاکر درگاه تست

Боз чун мейряш додӣ гум кунад чун ту ҳазор

باز چون میریش دادی گم کند چون تو هزار

Дил гирифт эҳром дар байтулҳаром обу нон

دل گرفت احرام در بیت‌الحرام آب و نان

Ҳам дили андари муҳаррами хилвати сарои шаҳриёр

هم دل اندر محرم خلوت سرای شهریار

То нашуд хоси алхўос ӯ дили андари садри шоҳ

تا نشد خاص الخواص او دل اندر صدر شاه

Кӣ шуданд ӯро мутӣъи андари биёбони шеру мор

کی شدند او را مطیع اندر بیابان شیر و مار

Гарчи андари каъбае бедор бошу тези рӯ

گرچه اندر کعبه‌ای بیدار باش و تیز رو

Врчаҳ дар бтхонаҳ эй ҳушёр бошу паии фишор

ورچه در بتخانه‌ای هشیار باش و پی فشار

Мард бо зуннор агар суст ояд андари айни рӯм

مرد با زنار اگر سست آید اندر عین روم

Бар хаёли чашма мъбўдиаҳ кард ихтисор

بر خیال چشمهٔ معبودیه کرد اختصار

Об дар бустон одам меравад лекин чаҳ суд

آب در بستان آدم می‌رود لیکن چه سود

Аз кулӯхии гул бурун ояд зи дигари сӯии хор

از کلوخی گل برون آید ز دیگر سوی خار

Ноларо наздики иззатгар ҷӯии ҳурмати бадӣ

ناله را نزدیک عزت گر جوی حرمت بدی

Боғбони ҳаргизи надодии ним ҷӯро даҳ хиёр

باغبان هرگز ندادی نیم جو را ده خیار

Кор он дорад ки уфтад дар хами чавгони фақр

کار آن دارد که افتد در خم چوگان فقر

Ном он гирад ки бошад чун сҳо зард ва назор

نام آن گیرد که باشد چون سها زرد و نزار

Ҳар чаҳ ҷуз дар дасти дӯзах ҳар чаҳ ҷуз фақраст ғайр

هر چه جز در دست دوزخ هر چه جز فقرست غیر

Ҳар чаҳ ҷуз бандаст заҳмат ҳар чаҳ ҷуз захмаст ор

هر چه جز بندست زحمت هر چه جز زخمست عار

Чун бад-ӣни ҳафт осмони пўинд ботар доманӣ

چون بدین هفت آسمان پویند با تر دامنی

Чун кунад нақши сулаймони дев бар рӯй азор

چون کند نقش سلیمان دیو بر روی ازار

Андалеби хуши самоъ ӯ ҷовдон гуё буд

عندلیب خوش سماع او جاودان گویا بود

Дасти барад аз ҳамсарони хешу зи аҳлу табор

دست برد از همسران خویش و ز اهل و تبار

Вар на худ дасти кифояти зи остини кибриё

ور نه خود دست کفایت ز آستین کبریا

Ҷўни бурун ёзд кунад дар ком ӯ чун хари Фсор

جون برون یازد کند در کام او چون خر فسار

То зёъи андар дил мардаст зойеъ нест куфр

تا ضیاع اندر دل مردست ضایع نیست کفر

Оташӣ бояд ки уфтад дар зёъ ва дар ъқор

آتشی باید که افتد در ضیاع و در عقار

Ишқи пеш аз мард бояд то самоъи оради висол

عشق پیش از مرد باید تا سماع آرد وصال

Ақли баъд аз илм бояд то дуруст ояд шумор

عقل بعد از علم باید تا درست آید شمار

Монеъ ояд ҷони маъониро чу ақл омад мушир

مانع آید جان معانی را چو عقل آمد مشیر

Нофеъ ояд дили маҳосинро чу дайн бошад шиор

نافع آید دل محاسن را چو دین باشد شعار

Дар авоил чор мегуфтанд бунёни ҷаҳон

در اوایل چار می‌گفتند بنیان جهان

Даври мо охири براردи ҳам дамор аз ҳар чаҳор

دور ما آخر برآرد هم دمار از هر چهار

Субҳи маҳшар бар зад инак нур бар домони кӯҳ

صبح محشر بر زد اینک نور بر دامان کوه

Зинҳор эй хуфтагон бедор бошед аз қарор

زینهار ای خفتگان بیدار باشید از قرار

Мавҷ хоҳад зад замин то бар канор уфтад ҳама

موج خواهد زد زمین تا بر کنار افتد همه

Ҳар чаҳ зри андари ямин ва ҳар чаҳ санги андари ясор

هر چه ذر اندر یمین و هر چه سنگ اندر یسار

Киштии ӣнҷои сохт бояд то ба назд ғарқаи гоҳ

کشتی اینجا ساخت باید تا به نزد غرقه‌گاه

Эминии бози орад аз тхлиту тундӣу бухор

ایمنی باز آرد از تخلیط و تندی و بخار

Чун наёбад дар работ аз баҳри ъисои ақли дун

چون نیابد در رباط از بهر عیسا عقل دون

Гӯ бирав андари риё аз баҳри хари гандуми бакор

گو برو اندر ریا از بهر خر گندم بکار

Гар нахоҳад хост аз ихлоси узри ишқи зулф

گر نخواهد خواست از اخلاص عذر عشق زلف

Касе мусаллам бошадаш ҷавлони майдони изор

کسی مسلم باشدش جولان میدان عذار

Ғифлати андари ошиқони чандон кудурат ҷамъ кард

غفلت اندر عاشقان چندان کدورت جمع کرد

Каз рухи хуршед май бенанди сурхӣ бар анор

کز رخ خورشید می‌بینند سرخی بر انار

Аз сипедии Увайс ва аз сиёҳии балол

از سپیدی اویس و از سیاهی بلال

МстФо донад хабар додани зи ваҳии кирдигор

مصطفا داند خبر دادن ز وحی کردگار

Ман чаҳ донам каз чаҳ дорад нур аз хуршеди рӯз

من چه دانم کز چه دارد نور از خورشید روز

Ман чаҳ донам каз чаҳ бинад дузд дар шабҳои тор

من چه دانم کز چه بیند دزد در شبهای تار

Синаи ширин хабар дорад зи хусрави бас буд

سینهٔ شیرین خبر دارد ز خسرو بس بود

Нолаи гардун кифоят бошад аз тақдири бор

نالهٔ گردون کفایت باشد از تقدیر بار

Ёрб ин дар илми тест ва кас надонад сари ин

یارب این در علم تست و کس نداند سر این

Фазл кун бар ошиқону рози ҳам дар пардаи дор

فضل کن بر عاشقان و راز هم در پرده دار

Вази паии он каз сенаеи як ишорати бади бад-ӣн

وز پی آن کز سنایی یک اشارت بد بدین

Чун дигар гӯяндагон ӯро мФрмои сангсор

چون دگر گویندگان او را مفرما سنگسار