эй сенае ҷаҳд кун то пеши султони замир
ای سنایی جهد کن تا پیش سلطان ضمیر
Аз гиребони тоҷсозӣ вази бен домани сарир
از گریبان تاج سازی وز بن دامن سریر
То бад-ӣни тоҷу сарир аз баҳри маи рӯйони ғайб
تا بدین تاج و سریر از بهر مهرویان غیب
Ҳар замонии наварӯсии ақди бандӣ бар замир
هر زمانی نوعروسی عقد بندی بر ضمیر
Бо чунин тоҷу сарир аз баҳри доролмлки сар
با چنین تاج و سریر از بهر دارالمُلکِ سِرّ
Банди пойу сари шимури тоҷу сарири Ардашер
بندِ پای و سر شمر تاج و سریرِ اردشیر
Деви ҳам коса буд бар суфра то ваҳму хаёл
دیو همکاسه بود بر سفره تا وهم و خیال
Дар миёни дайну ақлат , дар сафар бошад сафир
در میان دین و عقلت، در سفر باشد سفیر
Ҷон ба дайну ақли даҳ то пок монад баҳри онк
جان به دین و عقل ده تا پاک ماند بهر آنک
Визри варзади ҷон чу ӯро ақл ва дайн набӯд вазир
وزر ورزد جان چو او را عقل و دین نبوَد وزیر
То ту дар зери ғубори орзӯи дории қарор
تا تو در زیر غبار آرزو داری قرار
Дар ҷаҳон дил набинӣ чашми ҷони ҳаргизи қрир
در جهان دل نبینی چشمِ جان هرگز قَریر
Одамӣ , дар ҷумла , то аз нафас пар бошад , чу ҷўз
آدمی، در جمله، تا از نفس پُر باشد، چو جوز
Ҳар замонӣ ояд аз ваии девро буии панир
هر زمانی آید از وی دیو را بوی پنیر
Аз ҳисор буд худ онгоҳи барраӣ каз ниёз
از حصار بود خود آنگاه ِبِرْهی کز نیاز
Поймоли масҷиду майхонаи гардӣ чу ҳасир
پایمال مسجد و میخانه گردی چو حصیر
Ҳаст ҳам нафас нафйаст боиси таълими дев
هست هم نفسِ نَفیست باعث تعلیم دیو
Буд ҳам фари Фрздқи доъия ӣ ҷири ҷрир
بود هم فَرِّ فَرَزدَق داعیهیْ جَرِّ جَریر
Гар хатари дории зи ҳақи дони вари надорӣ зу талаб
گر خطر داری ز حق دان ور نداری زو طلب
Кат завол ояд чу аз худ сӯй худ бошӣ хатир
کِت زوال آید چو از خود سوی خود باشی خطیر
Офтоби нўрбхши онгоҳи бстондши нур
آفتاب نوربخش آنگاه بستاندْش نور
Чун кунад даъвии тамомии пеш ӯ бадари мунир
چون کند دعوی تمامی پیش او بدرِ منیر
Ҳаст оташи хашму шаҳвати бухлу кину тамаъу оз
هست آتش خشم و شهوت بخل و کین و طمْع و آز
Вирдати ин бод аз чунин оташи к « аҷрно ё мҷир »
وردت این باد از چنین آتش کـ«اَجِرنا یا مُجیر»
Молик худ бош ҳамчун молики дӯзах аз онк
مالک خود باش همچون مالکِ دوزخ از آنک
То нагирад нӯздаҳи аъвонаш дар ҳашарати асир
تا نگیرد نوزده اعوانش در حشرت اسیر
Вази буруҷ ахтарон бигузар , сӯии ризвони гароӣ
وز بروج اختران بگذر، سوی رضوان گرای
То на оташи заҳмати оради мари туро на змҳрир
تا نه آتش زحمت آرد مر ترا نه زمهریر
Вари бнгризӣ аз инҳо боздорндт ба қаҳр
ور بنگریزی از اینها بازدارندت به قهر
Ин даҳ ва на дар ҷаҳаннам ваон даҳ ва ду дар асир
این ده و نه در جهنم وان ده و دو در اثیر
Чормихи чори табъӣ , шҳрбнди панҷ ҳис
چارمیخِ چار طبعی، شهربندِ پنج حس
Аз паии ду ҷаҳони се ҷонат зон бимонад андари зҳир
از پیِ دو جْهان سه جانت زان بماند اندر زحیر
Бехи шаҳвати бркну шохи шара кандар биҳишт
بیخ شهوت برکَن و شاخِ شَرَه کاندر بهشت
Ин нахоҳад мурғу мива ва он дигар ҳуру ҳарир
این نخواهد مرغ و میوه و آن دگر حور و حریر
Дар масофи хашму шаҳвати чашми дили пӯшидаи дор
در مصاف خشم و شهوت چشمِ دل پوشیده دار
Кандарин майдони зи пайкон безарар бошад зрир
کاندرین میدان ز پیکان بیضرر باشد ضریر
Нарми дори овоз бар инсон чу инсон , зонка ҳақ
نرم دار آواز بر انسان چو انسان، زانکه حق
« анкролосўот » хонд андари набӣ « савти алҳмир »
«انکرالاصوات» خواند اندر نُبی «صوت الحمیر»
Дар Наими халқи худро хуш сухан кун чун табиб
در نعیم خلق خود را خوشسخن کن چون طبیب
Дар ҷҳими хашм чун габрон чаҳ бошӣ бо зФир ?
در جحیمِ خشم چون گبران چه باشی با زَفیر؟
Мерай аз ҳирсаст , чун мӯру таҳаввури ҳамчуи мор
میری از حرص است، چون مور و تهور همچو مار
Пас ба рӯзи ҳашари икрнгнди мӯру мору мейр
پس به روز حشر یکرنگند مور و مار و میر
Худ ҳамаи олам нқирӣ нест , пас бар неку бад
خود همه عالم نقیری نیست، پس بر نیک و بد
Чист ин чандини ниқору нуқрагӣ баҳр нақӣр
چیست این چندین نقار و نقرگی بهر نقیر
Инқиёди ор аз мусулмонӣ ба ҳукм ӯ , аз онк
انقیاد آر از مسلمانی به حکم او، از آنک
Бар нагардад зи изтироби бандаи тақдири қадир
بر نگردد ز اضطراب بنده تقدیر قدیر
Бар умеди раҳм ӯ бар захм ӯ зорӣ макун
بر امید رحم او بر زخم او زاری مکن
Коўлт зон зад ки то охират бинавозад чу зер
کاوّلَت زان زد که تا آخِرْت بنوازد چو زیر
Каз барои пухта гаштан кард одамро , алоа
کز برای پخته گشتن کرد آدم را، الاه
Дар чиҳил субҳи алоҳии тинати покаши хамир
در چهل صبح الاهی طینت پاکش خمیر
Чун туро дар дили зи баҳр дӯст набӯд хорхор
چون ترا در دل ز بهر دوست نبود خارخار
Нест дар хайри ту чизе ҷон макун бар хайри хайр
نیست در خیر تو چیزی جان مکن بر خِیر خیر
Фосиқат хонам на ошиқ , ар чутарон дар самоъ
فاسقت خوانم نه عاشق، ار چو ترّان در سماع
Завқи самъати боздонди нғмти зер аз зӣир
ذوقِ سمعت بازداند نَغمتِ زیر از زئیر
Дайни силаҳ аз баҳри дафъи душманон оташӣ аст
دین سلاح از بهر دفع دشمنان آتشی است
Ту чаро пӯшӣ ба ҳар бодии зира чун обгир ?
تو چرا پوشی به هر بادی زره چون آبگیر؟
Аз барои зикри боқӣ бар саҳифаи рӯзу шаб
از برای ذکر باقی بر صحیفهٔ روز و شب
Чун нкўхти нестии зинҳор то набавии дабир !
چون نکوخط نیستی زنهار تا نَبوی دبیر!
Чунат умр ва зайд бошад корсози неку бад
چونت عمر و زید باشد کارساز نیک و بد
Дар набӣ пас кист « нъми алмўлӣу нъми алнсир »
در نبی پس کیست «نعم المولی و نعم النصیر»
Мейри мейрат бар забони бенанди пас дар вақти вирд
میر میرت بر زبان بینند پس در وقت ورد
ё махон « Фўзти амре » ё магӯ касро амир
یا مخوان «فوضت امری» یا مگو کس را امیر
Бомдод « аёк наабд » гуфтае дар фарзи ҳақ
بامداد «ایاک نعبد» گفتهای در فرض حق
Чоштгаҳи худро макун дар хизмати дунии ҳақир
چاشتگه خود را مکن در خدمت دونی حقیر
Танг майдон бош дар саҳрои сӯрати ҳамчуи қутб
تنگ میدان باش در صحرای صورت همچو قطب
То ба тадбир ту бошад гашти чархи мстдир
تا به تدبیر تو باشد گشت چرخ مستدیر
эй хамират карда дар чли субҳ , таъйиди илоҳ
ای خمیرت کرده در چل صبح، تاییدِ اله
Чун танурат гарм шуд он ба ки дарбандии фатир
چون تنورت گرم شد آن بِه که دربندی فطیر
Гӯйӣ эй исми ту бории гӯйӣ эй феъли ту бор
گویی ای اسم تو باری گویی ای فعل تو بار
Гӯйӣ эй меҳрати сҳногўиӣ эй лутфати ҳажир
گویی ای مهرت سهناگویی ای لطفت هژیر
Ҷони моро ақли бахшу ақли моро раҳнамоӣ
جان ما را عقل بخش و عقل ما را رهنمای
Каз буруни тани Ғафурии вази даруни ҷони хабир
کز برون تن غفوری وز درون جان خبیر
Марқади тавфиқи ту ҷонро расонад бар улувва
مرقد توفیق تو جان را رساند بر علو
Мавқифи хизлони ту танро гудозад дар съир
موقف خذلان تو تن را گدازد در سعیر
Теғҳо аз скр қаҳрат кунад набӯд аз слил
تیغها از سکر قهرت کند نبود از سلیل
Калакҳо аз шукри лутфат гунг набӯд аз срир
کلکها از شکر لطفت گنگ نبود از صریر
Ҳам ризои ҷӯёни ҳамаи мардонати хуши хуш дар хушўъ
هم رضا جویان همه مردانت خوش خوش در خشوع
Ҳам сногўёни ҳамаи мрғонти сафи саф дар сафир
هم ثناگویان همه مرغانت صف صف در صفیر
Аз барои ҳадяи маънӣу кдиаҳи зиндагӣ
از برای هدیهٔ معنی و کدیهٔ زندگی
Бандаи даргоҳи ту ҷони ҷавону ақлу пер
بندهٔ درگاه تو جان جوان و عقل و پیر
Ҳам дарахт аз ту чу пайкону синони вақти баҳор
هم درخت از تو چو پیکان و سنان وقت بهار
Ҳам ғадир аз ту чу шамшеру сипар дар моҳи тир
هم غدیر از تو چو شمشیر و سپر در ماه تیر
Тири чарх ар дар камон ёбад мисоли ҳикматат
تیر چرخ ار در کمان یابد مثال حکمتت
Дар замон ҳамчун камони кўжии пазиради ҷурми тир
در زمان همچون کمان کوژی پذیرد جرم تیر
Пеши ту иктн накард аз баҳри хизмати қади камон
پیش تو یکتن نکرد از بهر خدمت قد کمان
То надодии ҳам туашон аз қӯту тавфиқи тир
تا ندادی هم توشان از قوت و توفیق تیر
Ҷон ҳар ҷонӣ ки ҷуфти тир ҳикмат башнавад
جان هر جانی که جفت تیر حکمت بشنود
Бо « смъно » ва « атъно » пои кӯбади пеши тир
با «سمعنا» و «اطعنا» پای کوبد پیش تیر
Туфи оҳи ошиқон ар ҳеҷ зӣ баҳр омадӣ
تف آه عاشقان ار هیچ زی بحر آمدی
То ба моҳии ҷумла бирён гардадӣ баҳри қъир
تا به ماهی جمله بریان گرددی بحر قعیر
Аз барои парвариш дар гоҳўораҳи адлу фазл
از برای پرورش در گاهوارهٔ عدل و فضل
Омро бустони сирии хосро пистони шер
عام را بستان سیری خاص را پستان شیر
Ҳар ки аз худ расту урёни гашти он касро ба фазл
هر که از خود رست و عریان گشت آن کس را به فضل
Ҳалҳо пӯшии тарозаш « злки алФўзи алкбир »
حلها پوشی طرازش «ذلک الفوز الکبیر»
Ва онкӣ ӯ пайвастаи зер пӯст монад чун пиёз
و آنکه او پیوسته زیر پوست ماند چون پیاز
Мидҳиш аз хўончаҳи Иблис дар лўзинаҳи сайр
میدهیش از خوانچهٔ ابلیس در لوزینه سیر
Аз дар Кӯфаи висолат то дар каъбаи раҷо
از در کوفهٔ وصالت تا در کعبهٔ رجا
Нест андари бодияи ҳиҷрон ба аз хавфати хФир
نیست اندر بادیهٔ هجران به از خوفت خفیر
Аз ҳама олам гурезаст ар ҳамаи ҷону дили сет
از همه عالم گریزست ار همه جان و دل ست
Он туе каз кули олами ногурезии ногузир
آن تویی کز کل عالم ناگریزی ناگزیر
Кам нагардад ганҷи хонаи фазлат аз бадиҳо мо
کم نگردد گنج خانهٔ فضلت از بدیها ما
Ту накӯ корӣ кун ва бадҳои моро бади мгир
تو نکو کاری کن و بدهای ما را بد مگیر
Сидқи моро субҳи козиби сӯхти моро сидқи бахш
صدق ما را صبح کاذب سوخت ما را صدق بخش
Пои мо дар тин лозб монад моро дастгир
پای ما در طین لازب ماند ما را دستگیر
Ҳеҷ тоъати номад аз мо ҳмчинн бе иллатӣ
هیچ طاعت نامد از ما همچینن بی علتی
Ройгонмони офаридии ройгонмон дар пазир
رایگانمان آفریدی رایگانمان در پذیر