Гарчи шохи миваи дори ороиш бустон шавад

گرچه شاخ میوه دار آرایش بستان شود

Ҳам даии асли чашми захми малик тобистон шавад

هم دی اصل چشم زخم ملک تابستان شود

Аз камоли ҳеҷ чизе нест шодии ақл ро

از کمال هیچ چیزی نیست شادی عقل را

Зон ки комили баҳр он шуд чиз то нуқсон шавад

زان که کامل بهر آن شد چیز تا نقصان شود

Шохҳо аз миваҳогар гашт чун бе зиҳи камон

شاخها از میوه‌ها گر گشت چون بی زه کمان

Ғам махӯр моҳӣ дигар чун тир бепайкон шавад

غم مخور ماهی دگر چون تیر بی‌پیکان شود

Чун чунон шуд бар фалаки хуршед каз неруии феъл

چون چنان شد بر فلک خورشید کز نیروی فعل

Бим он бошад ки шеру хӯша зу бирён шавад

بیم آن باشد که شیر و خوشه زو بریان شود

Дили зи нуру нор ӯ он вақти мгсли баҳри онк

دل ز نور و نار او آن وقت مگسل بهر آنک

Сахта бахшад нору нур онгаҳ ки дар мизон шавад

سخته بخشد نار و نور آنگه که در میزان شود

Даштҳо урён ҳаме гирданд зи асбоби биҳишт

دشتها عریان همی گردند ز اسباب بهشت

То ҳамеи шамъи равони зии хӯша гардон шавад

تا همی شمع روان زی خوشهٔ گردان شود

Гар ба сӯии хӯшаи одами вор хуршед омадаст

گر به سوی خوشه آدم وار خورشید آمدست

Аз чаҳ маънии шох чун одами ҳаме урён шавад

از چه معنی شاخ چون آدم همی عریان شود

То ба сомон буд бустони шох дар вай нанагирист

تا به سامان بود بستان شاخ در وی ننگریست

Чун ҳамеи ҳангом он омад ки бесомон шавад

چون همی هنگام آن آمد که بی‌سامان شود

Аз барои онкӣ то парда ш надард боди меҳр

از برای آنکه تا پرده‌ش ندرد باد مهر

Ҳар замон бар саҳн ӯ аз шохи зар борон шавад

هر زمان بر صحن او از شاخ زر باران شود

Шох пиндорӣ бидон резади ҳаме бе тамаъи зар

شاخ پنداری بدان ریزد همی بی طمع زر

То чу аироншаҳи магари ороиш бустон шавад

تا چو ایرانشه مگر آرایش بستان شود

Гоҳ он омад ки боди меҳргон лашкар кашад

گاه آن آمد که باد مهرگان لشکر کشد

Даст ӯ пероҳани ашҷор аз сар баркашад

دست او پیراهن اشجار از سر برکشد

Боғҳоро доғҳои ибрӣон бар бар занад

باغها را داغهای عبریان بر بر زند

Шохҳоро чодари нстўрён бар сар кашад

شاخها را چادر نسطوریان بر سر کشد

Зон ки сиснбр чу нмомсту наргиси шӯхи чашм

زان که سیسنبر چو نمامست و نرگس شوخ چشم

Ҳар ду бдхўро ҳаме дар зар ва дар зевар кашад

هر دو بدخو را همی در زر و در زیور کشد

Афсари заррини ҳаме бар тораки наргис наад

افسر زرین همی بر تارک نرگس نهد

Гӯшвори зумуррадин дар гӯш сиснбр кашад

گوشوار زمردین در گوش سیسنبر کشد

Бози нилӯфар ки зоҳид рӯй ва сӯфӣ кисватаст

باز نیلوفر که زاهد روی و صوفی کسوتست

Чун дил ӯ сӯии шоҳу шамъи ҳафт ахтар кашад

چون دل او سوی شاه و شمع هفت اختر کشد

Аз паии он то бибинад чеҳраи шоҳиди дарав

از پی آن تا ببیند چهرهٔ شاهد درو

Чодари симобгўн дар рӯй нилӯфар кашад

چادر سیمابگون در روی نیلوفر کشد

Сахт нек омад ки пеш аз кӣнатузӣ боди меҳр

سخت نیک آمد که پیش از کینه توزی باد مهر

Гули басони хори пушт аз бим рӯй андар кашад

گل بسان خار پشت از بیم روی اندر کشد

Сӯй мизон шуд барои схтни зари офтоб

سوی میزان شد برای سختن زر آفتاب

Зон ки рӯй боғро гардун ба мизон дар кашад

زان که روی باغ را گردون به میزان در کشد

Бо фаровони симу зари хуршеди ҳангоми сахо

با فراوان سیم و زر خورشید هنگام سخا

ё ба далвӣ сим бахшад ё ба мизон зар кашад

یا به دلوی سیم بخشد یا به میزان زر کشد

Хоҷаро байн каз камоли родмардии зару сим

خواجه را بین کز کمال رادمردی زر و سیم

На бипаймоед ба кил ва наз тарозу бар кашад

نه بپیماید به کیل و نز ترازو بر کشد

Онкӣ то чун дасти мўсои табъро пар нур кард

آنکه تا چون دست موسا طبع را پر نور کرد

Малики Эронро чу ҳангоми таҷаллӣ тавр кард

ملک ایران را چو هنگام تجلی طور کرد

Як ҷаҳон эдар басони ҷазр кар буданду кӯр

یک جهان ایدر بسان جذر کر بودند و کور

Чашмашонро хотираш чун зоти ҷони пар нур кард

چشمشان را خاطرش چون ذات جان پر نور کرد

Ҷӯад кандар табъ чун хуршед ӯ мухтор буд

جود کاندر طبع چون خورشید او مختار بود

Аз давоми одаташ чун осмон маҷбур кард

از دوام عادتش چون آسمان مجبور کرد

Гарчи нои мумкин буд лекин ба хотир дар ҳисоб

گرچه نا ممکن بود لیکن به خاطر در حساب

Нимаи панҷаш саҳеҳи бистро мксўр кард

نیمهٔ پنجش صحیح بیست را مکسور کرد

Айни ҷавҳарро надид андари ҷаҳони як фалсафӣ

عین جوهر را ندید اندر جهان یک فلسفی

Ваҳмаш аз рӯй гуҳари пардаи арзро давр кард

وهمش از روی گهر پردهٔ عرض را دور کرد

Дар ҳавои рубъи маскӯни шимти инсоф ӯ

در هوای ربع مسکون شیمت انصاف او

Бозро ҳангоми кӯшиши доя ъсФўр кард

باز را هنگام کوشش دایهٔ عصفور کرد

Ҳамчуи пардаи олами алавии бросўд аз фасод

همچو پردهٔ عالم علوی برآسود از فساد

Олимии конро сахоу ҷӯад ӯ маъмур кард

عالمی کان را سخا و جود او معمور کرد

Дилбаронро меҳр ӯ аз длстонӣ тавба дод

دلبران را مهر او از دلستانی توبه داد

Ҷонбронро кин ӯ аз ҷони барӣ маъзӯр кард

جانبران را کین او از جان بری معذور کرد

Ҳар ки бар фитроки амраши як замони худро бибаст

هر که بر فتراک امرش یک زمان خود را ببست

Хештанро дар ду гетӣ чун хирад машҳур кард

خویشتن را در دو گیتی چون خرد مشهور کرد

Шоирони ганҷуру мадҳаши дасту молаши ганҷ ӯ

شاعران گنجور و مدحش دست و مالش گنج او

Ганҷи худро пои ранҷи даст ҳар ганҷур кард

گنج خود را پای رنج دست هر گنجور کرد

Майлро бар таҳта чун гоҳи рақам гардон кунад

میل را بر تخته چون گاه رقم گردان کند

Тири гардунро ба санъати оҷиз ва ҳайрон кунад

تیر گردون را به صنعت عاجز و حیران کند

Аз муҷассам гар битарсад хасмаши андари соъатӣ

از مجسم گر بترسد خصمش اندر ساعتی

Тӯлу арзу самти он аз нуқтае бурҳон кунад

طول و عرض و سمت آن از نقطه‌ای برهان کند

Ҷазру каъбиро ки накушод инчи кас аз бастагӣ

جذر و کعبی را که نگشاد ایچ کس از بستگی

Ҳал кунад дар як замонгар табъ ӯ ҷавлон кунад

حل کند در یک زمان گر طبع او جولان کند

Гарчи душвораст бурҳон кардани ҳайат валек

گرچه دشوارست برهان کردن هیئت ولیک

Ҳайати чарх ар мусаллас уфтадӣ осон кунад

هیئت چرخ ار مثلث افتدی آسان کند

Мушкили сад касрро дар як мҷнс ҳал кунад

مشکل صد کسر را در یک مجنس حل کند

Мартаба « иътии вло » дар як назар яксон кунад

مرتبه «یعطی ولا» در یک نظر یکسان کند

Лек бо чандини кифояти ҳам дар охир оҷизаст

لیک با چندین کفایت هم در آخر عاجزست

Дар ҳисоби он ки рӯзӣ бо касе эҳсон кунад

در حساب آن که روزی با کسی احسان کند

Виҳк ӯро бар атои хеши чандин ишқ чист

ویحک او را بر عطای خویش چندین عشق چیست

Кӯи бад-ӣни бурҳони чунуеро ҳаме ҳайрон кунад

کو بدین برهان چنویی را همی حیران کند

Ғифлатӣ дорад ба гоҳи луқма додан чун киром

غفلتی دارد به گاه لقمه دادن چون کرام

Гарчи табъаши гоҳи ҳикмати нисбат аз луқмон кунад

گرچه طبعش گاه حکمت نسبت از لقمان کند

Ҳимматашро нуқтаи ваҳмӣ агар сӯрат кунад

همتش را نقطهٔ وهمی اگر صورت کند

Қатарӣ аз гардун ба зери нохунӣ пинҳон кунад

قطری از گردون به زیر ناخنی پنهان کند

Ақлу ҷонгар рӯзу шаб дар таҳт фармон вайанд

عقل و جان گر روز و شب در تحت فرمان ویند

Пас аҷаб набӯд ки чокари хоҷаро фармон кунад

پس عجب نبود که چاکر خواجه را فرمان کند

Дӯстонаш дар фаноӣ даҳр давранд аз фано

دوستانش در فنای دهر دورند از فنا

Душманонаш дар раҷоӣ хавф поканд аз раҷо

دشمنانش در رجای خوف پاکند از رجا

Гарчи асли кимиёи таркиб хос омад валек

گرچه اصل کیمیا ترکیب خاص آمد ولیک

Ҳар ки ӯро буд муфрад ёфт асли кимиё

هر که او را بود مفرد یافت اصل کیمیا

Ҳар куҷо тамкинаш омад , пушт бинмоед завол

هر کجا تمکینش آمد، پشت بنماید زوال

Ваон куҷо таҳсинаш омад , рӯй бинмоед бақо

وان کجا تحسینش آمد، روی بنماید بقا

Илму ашколи ҳисоби андари паноҳи ҳифз ӯ

علم و اشکال حساب اندر پناه حفظ او

Эмин ва равшан бимонад аз банди нисёну хато

ایمن و روشن بماند از بند نسیان و خطا

Дар ҳисоб ӯ он тафаҳҳус кард каз рӯй вуқуф

در حساب او آن تفحص کرد کز روی وقوف

Нест бо маълуми райши ҷамъу тафреқи ҳбо

نیست با معلوم رایش جمع و تفریق هبا

Аз барои буғз « ло »у меҳр « иътӣ »ро ҳаме

از برای بغض «لا» و مهر «یعطی» را همی

Ҷазр бастанд барои хона « иътӣ » з « ло »

جذر بستاند برای خانهٔ «یعطی» ز «لا»

Модари айём агарчӣ аз фанои обистани сет

مادر ایام اگرچه از فنا آبستن‌ست

Чархи баҳри умри Ӯш аФгонаҳ кардаст аз фано

چرخ بهر عمر اوش افگانه کردست از فنا

Гоҳи мардӣу сахои як тани қафоӣ ӯ надид

گاه مردی و سخا یک تن قفای او ندید

Худ надидаст офтоби осмонро каси қафо

خود ندیدست آفتاب آسمان را کس قفا

Оқил аз ғофили ҷудо кардан надонист инчи кас

عاقل از غافل جدا کردن ندانست ایچ کس

То наомад дар миёни калакаш чу хати устуво

تا نیامد در میان کلکش چو خط استوا

Гар шимоли хашм ӯ бар доира гардун занад

گر شمال خشم او بر دایرهٔ گردون زند

Пар шикан гардад сипеҳри обгун чун бӯрё

پر شکن گردد سپهر آبگون چون بوریا

Вари насими феъл ӯ бар маркази хокии вазад

ور نسیم فعل او بر مرکز خاکی وزد

Зери пои халқ саргардон шавад чун Асия

زیر پای خلق سرگردان شود چون آسیا

Аз бухори меъда бар сари оби норади чашми онк

از بخار معده بر سر آب نارد چشم آنک

Дидаро созад зи гирди хокпоиши тўтё

دیده را سازد ز گرد خاکپایش توتیا

эй ки аз ҳиммати варои чархи аъзами гоҳи тест

ای که از همت ورای چرخ اعظم گاه تست

Кимиёии хоҷагӣ дар бандагии даргоҳи тест

کیمیای خواجگی در بندگی درگاه تست

Офтоби андари фалаки шогирди зеҳну рои тест

آفتاب اندر فلک شاگرد ذهن و رای تست

Муштарӣ дар ҳасрати рухсора чун моҳи тест

مشتری در حسرت رخسارهٔ چون ماه تست

Муштарӣ дар толеъат бо Зуҳраи доими ҳмбрст

مشتری در طالعت با زهره دایم همبرست

Зон ки ӯ дар ҳоли саъду хуррамии ҳамроҳи тест

زان که او در حال سعد و خرمی همراه تست

Ҳеҷ ҳақӣ нест як махлуқро дар ҳақи ту

هیچ حقی نیست یک مخلوق را در حق تو

Кончаҳи дорӣ дар дилу ҷони хилқати аллоҳи тест

کانچه داری در دل و جان خلقت الله تست

Миннат саъйӣ надорад бар ту чарх аз баҳри онк

منت سعیی ندارد بر تو چرخ از بهر آنک

Худ қавоми чархи пер аз давлати бурноаи тест

خود قوام چرخ پیر از دولت برناه تست

Ҷоҳу миқдори ту дар ртбт бидон мавзе расед

جاه و مقدار تو در رتبت بدان موضع رسید

Космони ақлу ҷон дар таҳти қадару ҷоҳи тест

کاسمان عقل و جان در تحت قدر و جاه تست

Чун ту бар саҳрои ҷон аз илм лшгргаҳ задӣ

چون تو بر صحرای جان از علم لشگرگه زدی

Ақли куллӣ хокрўби гирди лашкаргоҳи тест

عقل کلی خاکروب گرد لشکرگاه تست

Рӯй подошӣ набинад ҳаргиз аз аъмоли нек

روی پاداشی نبیند هرگز از اعمال نیک

Ҳар ки рӯзӣ ё шабӣ дар банди боди афроаи тест

هر که روزی یا شبی در بند باد افراه تست

Гом дар майдони коми хеши зани мардонаи вор

گام در میدان کام خویش زن مردانه‌وار

Хуши хуру мандяш чун иқболи никўхўоаҳи тест

خوش خور و مندیش چون اقبال نیکوخواه تست

Ҳар касе бар ҳасб хўдкомӣ баранд андари ҷаҳон

هر کسی بر حسب خودکامی براند اندر جهان

Навбати эшон гузашт акнӯн ту рон чун гоҳи тест

نوبت ایشان گذشت اکنون تو ران چون گاه تست

Бо нФози ҳукми худ чун нома дар анбари занӣ

با نفاذ حکم خود چون نامه در عنبر زنی

Гирди тақдири фанои сад сади Искандари занӣ

گرد تقدیر فنا صد سد اسکندر زنی

Дар маи озари зи озари гули барории соъатӣ

در مه آذر ز آذر گل برآری ساعتی

Қатрае об ар з рӯй лутф бар озари занӣ

قطره‌ای آب ار ز روی لطف بر آذر زنی

Ахтаронро нест обӣ бо ту кандар зиракӣ

اختران را نیست آبی با تو کاندر زیرکی

Гар бихоҳӣ хок дар чашми ҳазор ахтари занӣ

گر بخواهی خاک در چشم هزار اختر زنی

Чун нФози ҳукми эзади рӯзи кӯшиши мрдўор

چون نفاذ حکم ایزد روز کوشش مردوار

Бо табоиъи пои дорӣ бо кавокиби сари занӣ

با طبایع پای داری با کواکب سر زنی

Бесухан гардад забонҳо дар даҳанҳо чун буруз

بی سخن گردد زبانها در دهنها چون بروز

Оташи андари гавҳари теғи забоновар занӣ

آتش اندر گوهر تیغ زبان آور زنی

Тират аз ҷурми сурайёи ришта гавҳар шавад

تیرت از جرم ثریا رشتهٔ گوهر شود

Бар дами гови сипеҳр ар тири ногуҳ бар занӣ

بر دم گاو سپهر ار تیر ناگه بر زنی

Бар дам моҳӣ бидӯзӣ дар замони шохи барра

بر دم ماهی بدوزی در زمان شاخ بره

Гар сенаеи рӯзи кин бар чархи паҳновари занӣ

گر سنایی روز کین بر چرخ پهناور زنی

Сӯрати иқболро Монӣ ки аз неруии феъл

صورت اقبال را مانی که از نیروی فعل

Бар ҷаҳонӣ бар занигар дар ҷаҳонӣ бар занӣ

بر جهانی بر زنی گر در جهانی بر زنی

Боз дар айвон чугирӣ калаки заррин дар бенон

باز در ایوان چو گیری کلک زرین در بنان

Нору нури биму тамаъи андари дили лашкари занӣ

نار و نور بیم و طمع اندر دل لشکر زنی

Лек рӯй олам онгаҳ брФрўзд чун набед

لیک روی عالم آنگه برفروزد چون نبید

Гар ҳамаи худро бдздии чанг дар соғари занӣ

گر همه خود را بدزدی چنگ در ساغر زنی

Чун ба табъи пари дилони афзӯн буд бар сулҳи ҷанг

چون به طبع پر دلان افزون بود بر صلح جنگ

Чун ба назд бади дилони беҳтар буд аз номи нанг

چون به نزد بد دلان بهتر بود از نام ننگ

Аз қавии дастӣ аҷал гардад амлро пои суст

از قوی دستی اجل گردد امل را پای سست

Вази сбкборӣ қазо гардад қадарро тези чанг

وز سبکباری قضا گردد قدر را تیز چنگ

Чун сурайёи пушт дар пушт оваранд аз рӯй меҳр

چون ثریا پشت در پشت آورند از روی مهر

Чун ду пайкар рӯй дар рӯй оваранд аз баҳри ҷанг

چون دو پیکر روی در روی آورند از بهر جنگ

Дар ду сафи оташи зи табъу обрӯии икдгр

در دو صف آتش ز طبع و آبروی یکدگر

намебаранд аз ханҷари оташи мизоҷи оби ранг

می برند از خنجر آتش مزاج آب رنگ

Гуҳ ба ҳар сари ақлро соя кунад теғ ӣмон

گه به هر سر عقل را سایه کند تیغ یمان

Гуҳи баҳри дил дар ғам суфта кунад тири хаданг

گه بهر دل در غم سفته کند تیر خدنگ

Гуҳ ба туфи теғи пари дил санг гардад ҳамчуи мум

گه به تف تیغ پر دل سنگ گردد همچو موم

Гуҳи зи оҳи сарди бади дил мум гардад ҳамчуи санг

گه ز آه سرد بد دل موم گردد همچو سنگ

Бе мизоҷи гармӣ ва сардӣ шавад чун боду хок

بی مزاج گرمی و سردی شود چون باد و خاک

Ҷон бешахс аз шитобу шахс беҷон аз диранг

جان بی شخص از شتاب و شخص بی جان از درنگ

Гар куланг онҷо биппарад гардад аз саҳму наҳиф

گر کلنگ آنجا بپرد گردد از سهم و نهیب

Гирди сами боди поён бар ҳавои доми куланг

گرد سم باد پایان بر هوا دام کلنگ

Ногаҳон танҳо буруни тозӣ чу бар чархи офтоб

ناگهان تنها برون تازی چو بر چرخ آفتاب

Бар фарози кӯҳи рангии ҳамчуи андари кӯҳи ранг

بر فراز کوه رنگی همچو اندر کوه رنگ

Он замонатгар дар он ҳайат фалак бинад , шавад

آن زمانت گر در آن هیئت فلک بیند، شود

Наҷм бар рӯй фалак чун нуқта бар пушти паланг

نجم بر روی فلک چون نقطه بر پشت پلنگ

Бигузар ва бигзор гетиро бад-ӣни сирати мудом

بگذر و بگذار گیتی را بدین سیرت مدام

Гоҳ дар майдон ба теғу гоҳ дар маҷлис ба ҷом

گاه در میدان به تیغ و گاه در مجلس به جام

Тот гоҳе чарх чун ноҳид бинад дар тараб

تات گاهی چرخ چون ناهید بیند در طرب

Тот гоҳе даҳр чун баҳром бинад бо ҳисом

تات گاهی دهر چون بهرام بیند با حسام

Гуҳ ба майдони зери ранти борае каз гирди наъл

گه به میدان زیر رانت باره‌ای کز گرد نعل

Рӯй хуршеди дурахшонро кунад баси тираи вом

روی خورشید درخشان را کند بس تیره وام

Гуҳ ба девони ҳамчуи тири андари бнонти калаки тез

گه به دیوان همچو تیر اندر بنانت کلک تیز

Хомае кӯи пухти кориро ки монад аз бахти хом

خامه‌ای کو پخت کاری را که ماند از بخت خام

Он валеро гоҳи бахшиши ҳамчуи давлати дастёр

آن ولی را گاه بخشش همچو دولت دستیار

Ва он адуро гоҳи кӯшиши ҳамчуи меҳнати поидом

و آن عدو را گاه کوشش همچو محنت پایدام

Зарди гашт аз қӯти андеша ва набӯд аҷаб

زرد گشت از قوت اندیشه و نبود عجب

Гар касе зондишаҳ бисёр гардад зарди фом

گر کسی زاندیشهٔ بسیار گردد زرد فام

Шахс ва фарқаш дорад аз сафро ва аз савдои асар

شخص و فرقش دارد از صفرا و از سودا اثر

Зон буд чун ҳар ду гавҳари гоҳи тунду гоҳи ром

زان بود چون هر دو گوهر گاه تند و گاه رام

ӯ миён барбаста ва чун ӯ ба пешати чарху даҳр

او میان بربسته و چون او به پیشت چرخ و دهر

ӯ забони бигушода ва чун ӯ ба мадҳати хосу ом

او زبان بگشاده و چون او به مدحت خاص و عام

Хоссаи ин банда каз оби назми мадҳати ногаҳон

خاصه این بنده کز آب نظم مدحت ناگهان

Шуд чу дарёии муҳӣт аз дар мадҳат бо низом

شد چو دریای محیط از در مدحت با نظام

Каз сиришти мадҳат аз қӯт наравед зин сипас

کز سرشت مدحت از قوت نروید زین سپس

Ҷузи ҳуруфи мадҳи ту бар ҷой ҳар мӯӣ аз мсом

جز حروف مدح تو بر جای هر موی از مسام

Чун туро дидам нигарадам гирди ин ва он аз онк

چون ترا دیدم نگردم گرد این و آن از آنک

Чун ба даст ояд маъонӣ кас нагардад гирди ном

چون به دست آید معانی کس نگردد گرد نام

Чун ту дар бахшиш ба ҳафт иқлӣми олам дар куҷост

چون تو در بخشش به هفت اقلیم عالم در کجاست

Чун ту мамдуҳии сазои маънавии шеърами кадом

چون تو ممدوحی سزای معنوی شعرم کدام

эй аз он кам умртар бади гӯят аз рӯй ниҳод

ای از آن کم عمرتر بد گویت از روی نهاد

Аз чароғ бе ҳиҷоби андари биёбони рӯзи бод

از چراغ بی حجاب اندر بیابان روز باد

Ҳар ки аз атрофи олам бор кард умедвор

هر که از اطراف عالم بار کرد امیدوار

Чун бад-ӣн ҳазрат расед он бори хеши ӣнҷои кушод

چون بدین حضرت رسید آن بار خویش اینجا گشاد

Дар замони мкрмт чун ту куҷо бошад Карим

در زمان مکرمت چون تو کجا باشد کریم

Дар ҷаҳони мардумӣ ҳаргиз набошад чун ту род

در جهان مردمی هرگز نباشد چون تو راد

Ҳар чаҳ дар гетии ҳакимӣ буд як як сӯии ту

هر چه در گیتی حکیمی بود یک یک سوی تو

Омад ва бархонад шеъру сала бастад рафт шод

آمد و برخواند شعر و صله بستد رفت شاد

Гар сӯии садрат чу эшон омадам нашигифт аз онк

گر سوی صدرت چو ایشان آمدم نشگفت از آنک

Ҳам нишинад гуҳи гуҳӣ бар ошиёнаи бози хоад

هم نشیند گه گهی بر آشیانهٔ باز خاد

Мдҳтӣ гуфтам туро чунон ки кас , касро нагуфт

مدحتی گفتم ترا چونان که کس، کس را نگفت

Хлътии даҳ мари маро чунон ки кас , касро надод

خلعتی ده مر مرا چونان که کس ، کس را نداد

Ман сногўии туам зеро нажодам нест бад

من ثناگوی توام زیرا نژادم نیست بد

Худ накӯи гӯй ту набӯд ҳар ки бошад бади нажод

خود نکو گوی تو نبود هر که باشد بد نژاد

Аз сабки рӯҳӣ ки ҳастӣ донам андешӣ ба дил

از سبک روحی که هستی دانم اندیشی به دل

Кин гарони қувоади ногуҳи сӯии мо чун аўФтод

کاین گران قواد ناگه سوی ما چون اوفتاد

Ин карӣмӣ кӣ Фромш гардадам каз рӯй лутф

این کریمی کی فرامش گرددم کز روی لطف

Борҳои з озодамардӣ кардӣ аз ман бандаи ёд

بارها ز آزادمردی کردی از من بنده یاد

Аз фаъоли шоирони хари тамиз бе адаб

از فعال شاعران خر تمیز بی ادب

Вази хисоли хоҷагони гоўриши бадниҳод

وز خصال خواجگان گاوریش بدنهاد

Давлатӣ буд аз ту кони озоду фориғ будем

دولتی بود از تو کان آزاد و فارغ بودیم

Аз маҳолоти фалони шогирду баҳмони Авестоад

از محالات فلان شاگرد و بهمان اوستاد

Хештанро дар ту меҳтар чун бпиўстми зи бим

خویشتن را در تو مهتر چون بپیوستم ز بیم

Раҳматӣ кун бар чу ман шоир ки раҳмат бар ту бод

رحمتی کن بر چو من شاعر که رحمت بر تو باد

Аз барои хизмататро саф зада ҳамчун хадам

از برای خدمتت را صف زده همچون خدم

Теғи дорон бо вшоҳ ва бо камар ҳамчун қалам

تیغ داران با وشاح و با کمر همچون قلم

Хоссаи баҳри халъати зоти туро буд онкӣ зад

خاصه بهر خلعت ذات ترا بود آنکه زد

Илми тақдири азал дар олами сӯрати илм

علم تقدیر ازل در عالم صورت علم

Аз барои хизматат буд онкӣ омад дар вуҷӯд

از برای خدمتت بود آنکه آمد در وجود

Аз барои ртбтт буд онкӣ рафт андари адам

از برای رتبتت بود آنکه رفت اندر عدم

Таҳтаи хокии бад-ӣни гетӣу гардуни ҳандасӣ

تختهٔ خاکی بدین گیتی و گردون هندسی

Мардумон ҳамчун рақамҳои ксўри андари қадам

مردمان همچون رقمهای کسور اندر قدم

Дар шигифтӣ монда будам кини таба кардан чарост

در شگفتی مانده بودم کین تبه کردن چراست

Ин рақамҳои чунин шоистаро аз боди дам

این رقمهای چنین شایسته را از باد دم

Токунӯн маълум ман шуд ҳикмати эзад ки буд

تاکنون معلوم من شد حکمت ایزد که بود

Аз барои чун ту ҷамъии маҳви ин чандини рақам

از برای چون تو جمعی محو این چندین رقم

Ҳар ки ноқис буд лобуд кард номаши нақси пок

هر که ناقص بود لابد کرد نامش نقص پاک

Чун ту ҷамъӣ зинда монадӣ то қиёмати лоҷарам

چون تو جمعی زنده ماندی تا قیامت لاجرم

Обро гарчи сӯии болои баради абр аз нишеб

آب را گرچه سوی بالا برد ابر از نشیب

Ҳам сӯй дарё гароед аз ҳавои доими дайм

هم سوی دریا گراید از هوا دایم دیم

То забонаи субҳи норади чашмҳоро ҷузи зё

تا زبانهٔ صبح نارد چشمها را جز ضیا

То даҳонаи шоми норади дидаҳоро ҷузи зулм

تا دهانهٔ شام نارد دیده‌ها را جز ظلم

То зи обу боду хоку оташ аз баҳри салоҳ

تا ز آب و باد و خاک و آتش از بهر صلاح

Гармӣу хушкӣу сардӣ ва тарӣ бошад ба ҳам

گرمی و خشکی و سردی و تری باشد به هم

Субҳи аҳбоби турои ҳаргизи мабодои шомгоҳ

صبح احباب ترا هرگز مبادا شامگاه

Шоми аъдои турои ҳаргизи мабодои субҳдам

شام اعدای ترا هرگز مبادا صبحدم