Писарии аҳвал аз падар пурсед

پسری احوَل از پدر پرسید

К-эии ҳадиси ту бастаро чу калид

کای حدیث تو بسته را چو کلید

Гуфтӣ аҳвали яке ду бинад чун

گفتی احوَل یکی دو بیند چون

Ман набинам аз ончӣ ҳаст фузун

من نبینم از آنچه هست فزون

Аҳвал ар ҳеҷ кажи шморстӣ

احول ار هیچ کژ شمارستی

Бар фалаки ма ки дӯсти чорстӣ

بر فلک مه که دوست چارستی

Пас хато гуфт онкӣ ин гуфтаст

پس خطا گفت آنکه این گفته‌ست

Коҳўл ар тоқ бингарад ҷуфтаст

کاحول ار طاق بنگرد جفتست

Тарсами андари тариқи шореъи дайн

ترسم اندر طریق شارع دین

Ҳамчунонӣ ки аҳвали кажи байн

همچنانی که احول کژ بین

ё чу аблаҳ ки бо шутури пайкор

یا چو ابله که با شتر پیکار

Карда беҳуда аз паии кирдор

کرده بیهوده از پی کردار

* * *

***

Рӯҳро аз хиради шараф ӯ дод

روح را از خرد شرف او داد

Афвро аз гунаҳи алаф ӯ дод

عفو را از گنه علف او داد

Нек донад худои инобат ро

نیک داند خدای انابت را

Ҳикматаш монеъаст иҷобат ро

حکمتش مانعست اِجابت را

Гарчи бошад гуҳи саволи мҷиб

گرچه باشد گه سؤال مجیب

Надиҳади гул ба гули хӯрандаи табиб

ندهد گِل به گل خورنده طبیب

Гули умр касе ки гул хоҳад

گل عمر کسی که گِل خواهد

Кӣ диҳад гулаш агарчӣ дил хоҳад

کی دهد گلش اگرچه دل خواهد

Кӣ шавад бесабаб намӯда ту

کی شود بی‌سبب نمودهٔ تو

Бӯда ҳақ чу ақли пудаи ту

بودهٔ حق چو عقل پودهٔ تو

Сахт бисёр кас буд ки хӯрд

سخت بسیار کس بود که خورد

Қадаҳи заҳри сарф ва зон намурда

قدح زهر صرف و زان نَمرد

Балки ӯро ғизоӣ ҷон бошад

بلکه او را غذای جان باشد

Ки зи буҳрон чу хайзарон бошад

که ز بحران چو خیزران باشد

Ҳамаро аз тариқи ҳикмат ва дод

همه را از طریق حکمت و داد

Ончӣ боист беш аз он ҳама дод

آنچه بایست بیش از آن همه داد

Пелро пашшагар бадаради пӯст

پیل را پشه گر بدرّد پوست

Гӯ барон гӯшти пашшаи рон бо ӯст

گو بران گوشت پشه‌ران با اوست

Шипиш ар ҳаст нохунат ҳам ҳаст

شپش ار هست ناخنت هم هست

Кейкро гӯши мол чун бурҷаст

کیک را گوش مال چون برجست

Кӯҳ агар пари з мор шуд мшкўаҳ

کوه اگر پر ز مار شد مشکوه

Санг ва тирёк ҳаст ҳам дар кӯҳ

سنگ و تریاک هست هم در کوه

Вар з газадам ба дили нишони дорӣ

ور ز گزدم به دل نشان داری

Кафшу наъл аз барои он дорӣ

کفش و نعل از برای آن داری

Дард дар олам аз фаровон аст

درد در عالم از فراوان است

Ҳарякиро ҳазор дармон аст

هریکی را هزار درمان است

Дарҳам овехт аз паии тасвир

درهم آویخت از پی تصویر

Караи змҳриру чархи асир

کرهٔ زمهریر و چرخ اثیر

Муътадили баҳри ҷунбиши гул ро

معتدل بهر جنبش گل را

Сардии мағзи гармии дил ро

سردی مغز گرمی دل را

Ҷигару дили зи акҳлу шарён

جگر و دل ز اکحل و شریان

Сӯии тани бод ва об карда равон

سوی تن باد و آب کرده روان

То ҷасадро ба воситаи даму хӯн

تا جسد را به واسطهٔ دم و خون

Ҷон диҳад ин ба ҷунбиши он ба сукӯн

جان دهد این به جنبش آن به سکون

Малакӯтасту малик дар олам

ملکوتست و ملک در عالم

Зибри тахти нуру таҳти зулм

زبر تخت نور و تحت ظلم

Кард бахши ин ду мояро дар сунъ

کرد بخش این دو مایه را در صُنع

Чун бгстрди сояро бар сунъ

چون بگسترد سایه را بر صُنع

Малакӯт аз шараф равон дорад

ملکوت از شرف روان دارد

Малик аз роҳи лутф ҷон дорад

ملک از راه لطف جان دارد

То даруну буруни пазиради қӯт

تا درون و برون پذیرد قوت

Тани зи зии алмалику ҷони зи зии алмлкўт

تن ز ذی‌الملک و جان ز ذی‌الملکوت

Нӯши дон ҳарчӣ заҳр ӯ бошад

نوش دان هرچه زهر او باشد

Лутфи дон ҳарчӣ қаҳр ӯ бошад

لطف دان هرچه قهر او باشد

Бошад аз модарони мо бар мо

باشد از مادران ما بر ما

Ҳам ҳиҷомати накӯ ва ҳам хурмо

هم حجامت نکو و هم خرما