Дониш ӯ раҳе риоят кун

دانش او رهی رعایت کن

Бахшиш ӯ муҳим кифоят кун

بخشش او مهم کفایت کن

Шурби як як зи халқи дониста

شرب یک یک ز خلق دانسته

Додану зид он тавониста

دادن و ضدّ آن توانسته

ӯст мари фитрати турои фотир

اوست مر فطرت ترا فاطر

Дониш ӯ муназзаҳ аз хотир

دانش او منزّه از خاطر

ӯ з ту донад ончӣ дар дили тест

او ز تو داند آنچه در دل تست

Зонка ӯ холиқи дилу гули тест

زانکه او خالق دل و گِل تست

Чун ту доне ки ӯ ҳаме донад

چون تو دانی که او همی داند

Хари табъи ту дар гулат монад

خر طبع تو در گِلت ماند

Рӯй аз ойин бад бигардоне

روی از آئین بد بگردانی

Рои ту пурвирди мусулмонӣ

رای تو پرورد مسلمانی

Чун ба ҳлмши ғурур хоҳӣ дошт

چون به حلمش غرور خواهی داشت

Нор дар дил на нур хоҳӣ дошт

نار در دل نه نور خواهی داشت

Чун ба илмаш нигаҳ нахоҳӣ кард

چون به علمش نگه نخواهی کرد

Тамаъи ҳалам аз ӯ мадор эй мард

طمع حلم از او مدار ای مرد

Илм ӯ ақлро чароғи афрӯз

علم او عقل را چراغ افروز

Ҳалам ӯ табъро гуноҳ омӯз

حلم او طبع را گناه آموز

Гарна ҳлмши бадӣ ҳамеша паноҳ

گرنه حلمش بُدی همیشه پناه

Банда кӣ Зуҳра доштӣ ба гуноҳ

بنده کی زَهره داشتی به گناه

Маслиҳати байни халқ беш аз оз

مصلحت بین خلق بیش از آز

Матлаъ бар замири пеш аз роз

مطّلع بر ضمیر پیش از راز

Ончӣ дар хотири ту ӯ донад

آنچه در خاطر تو او داند

Лафзи ногуфта кор ме ронад

لفظ ناگفته کار می‌راند

Ҳеҷ ҷонӣ ба сабр аз ӯ ншкиФт

هیچ جانی به صبر از او نشکیفت

Ҳеҷ ақлаш ба зиракӣ нафирефт

هیچ عقلش به زیرکی نفریفت

Матлаъ бар змоираст мудом

مطّلع بر ضمایر است مدام

Ту бар андешу кори гашти тамом

تو بر اندیش و کار گشت تمام

Бе забонии буриши забон доне аст

بی‌زبانی برش زبان‌دانی است

Қӯти ҷонат з хон бе нонест

قوت جانت ز خوان بی‌نانیست

Шодӣ орасту ғмгсори худоӣ

شادی آرست و غمگسار خدای

Роз донисту роздори худоӣ

راز دانست و رازدار خدای

Ончӣ ӯ баҳр одамӣ орост

آنچه او بهر آدمی آراست

Орзӯаш ончунон надонад хост

آرزوش آنچنان نداند خواست

ӯ камобеш халқи дониста

او کمابیش خلق دانسته

Дидан ва доданаш тавониста

دیدن و دادنش توانسته

Ҷои ту дар Наим кард маъаад

جای تو در نعیم کرد مُعد

То ту бо явм ҷуфт кардӣ ғд

تا تو با یوم جفت کردی غد

ӯ ниҳод аз паии аўлўои алолбоб

او نهاد از پی اولوا الالباب

Биму умед дар намоиши хоб

بیم و امید در نمایش خواب

Кард қоим барои назму қавом

کرد قائم برای نظم و قوام

Мутақозӣ ба раҳм дар арҳом

متقاضی به رحم در ارحام

Гардад аз ҳиси пои мӯри огоҳ

گردد از حس پای مور آگاه

Мӯру сангу шабу замонаи сиёҳ

مور و سنگ و شب و زمانه سیاه

Санг дар қаъри баҳр агар ҷанбед

سنگ در قعر بحر اگر جنبید

Дар шаби доҷи илмаш онро дид

در شب داج علمش آنرا دید

Дар дили санг агар буд Карамӣ

در دلِ سنگ اگر بود کرمی

Дорад он карами заррае ҷурмӣ

دارد آن کرم ذره‌ای جرمی

Савти тасбеҳу рози пинҳонаш

صوت تسبیح و راز پنهانش

Май бидонад ба илми яздонаш

می بداند به علم یزدانش

Бинмуда турои раҳи омӯзӣ

بنموده ترا ره آموزی

Дода дар санги карамро рӯзӣ

داده در سنگ کرم را روزی

Ҳарки ӯ нест ҳаст донад кард

هرکه او نیست هست داند کرد

Ҳастро нест ҳам тавонад кард

هست را نیست هم تواند کرد

Ҳаст бо қаҳру илми яздоне

هست با قهر و علم یزدانی

Нотавонии накӯу нодонӣ

ناتوانی نکو و نادانی

Нотавонӣ туро кунад доно

ناتوانی ترا کند دانا

Оҷизии мар туро диҳад боло

عاجزی مر ترا دهد بالا

Ғайби худ зонка сӯрати ту нигошт

غیب خود زانکه صورت تو نگاشت

Ту ндонӣ ки ғайб натавон дошт

تو ندانی که غیب نتوان داشت

ӯ турои беҳтар аз ту донад ҳол

او ترا بهتر از تو داند حال

Ту чаҳ гардӣ ба гирди ҳазлу маҳол

تو چه گردی به گرد هزل و محال

Қойил ӯ пас ту гунг бош ва магӯӣ

قایل او پس تو گنگ باش و مگوی

Толиб ӯ пас ту ланг бош ва мапуӣ

طالب او پس تو لنگ باش و مپوی

Ту магӯ дарди дил ки ӯ гуяд

تو مگو دردِ دل که او گوید

Ту мҷуи мари варо ки ӯ ҷӯяд

تو مجو مر ورا که او جوید

Гар гуноҳӣ ҳаме кунӣ акнӯн

گر گناهی همی کنی اکنون

Он гуноҳ аз ду ҳол нест бурун

آن گناه از دو حال نیست برون

Гар ндонӣ ки май бидонади ҳақ

گر ندانی که می بداند حق

Гӯямат инат кофари мутлақ

گویمت اینت کافر مطلق

Вари бадоне ки май бидонад ва пас

ور بدانی که می‌بداند و پس

намекунӣ инат шӯхи дидау хас

می‌کنی اینت شوخ دیده و خس

Худ гирифтам касят муҳаррам нест

خود گرفتم کسیت محرم نیست

Ҳақи бидонад , ҳақ аз касе кам нест

حق بداند، حق از کسی کم نیست

Афв ӯ гирам ар бапушанд

عفو او گیرم ار بپوشاند

На зи ту илмаши он ҳаме донад

نه ز تو علمش آن همی داند

Тавба кун зини шанеъи кирдорат

توبه کن زین شنیع کردارت

Варна бинӣ ба рӯзи дидорат

ورنه بینی به روز دیدارت

Нафаси худро миёни ҳолати хеш

نفس خود را میان حالت خویش

Ғарқа дар қулзуми хиҷолати хеш

غرقه در قلزم خجالت خویش