ӣнҳамаи илми ҷисм мухтасар аст
اینهمه علم جسم مختصر است
Илм рафтан ба роҳ ҳақ дигараст
علم رفتن به راه حق دگرست
Илми он каши назар адқ бошад
علم آن کش نظر ادقّ باشد
Илм рафтан ба роҳ ҳақ бошад
علم رفتن به راه حق باشد
Сӯии онкас ки ақл ва дайн дорад
سوی آنکس که عقل و دین دارد
Нону гуфтор гандумин дорад
نان و گفتار گندمین دارد
Чист ин роҳро нишону далел
چیست این راه را نشان و دلیل
Ин нишон аз кулем прессу халил
این نشان از کلیم پرس و خلیل
Вари зи ман пурсӣ эй бародари ҳам
ور ز من پرسی ای برادر هم
Боз гӯям сариҳи неи мубҳам
باز گویم صریح نی مبهم
Чист зоди чунин раҳ эй ғофил
چیست زاد چنین ره ای غافل
Ҳақи бдидн баридан аз ботил
حق بدیدن بریدن از باطل
Рӯй сӯии ҷаҳони ҳӣ кардан
روی سویِ جهان حی کردن
Ақабаи ҷоҳи зери пай кардан
عقبهٔ جاه زیر پی کردن
Ҷоҳу ҳурмати зи дили раҳо кардан
جاه و حرمت ز دل رها کردن
Пушт дар хизматаши дўто кардан
پشت در خدمتش دوتا کردن
Тнқит кардани нуфус аз бад
تنقیت کردن نفوس از بد
Тақвият додани равон ба хирад
تقویت دادن روان به خرد
Рафтан аз манзили сухани кӯашон
رفتن از منزل سخن کوشان
Барнишастан ба садри хомӯшон
برنشستن به صدر خاموشان
Рафтан аз феъли ҳақи сӯии сифаташ
رفتن از فعل حق سوی صفتش
Вази сифати зии мақоми маърифаташ
وز صفت زی مقام معرفتش
Онгаҳ аз маърифат ба олами роз
آنگه از معرفت به عالم راز
Пас расӣдан ба остони ниёз
پس رسیدن به آستان نیاز
Пас аз ӯ ҳақ ниёз бастанд
پس از او حق نیاز بستاند
Чун ниёзаш намонад ҳақ монад
چون نیازش نماند حق ماند
Дар тани ту чу нафаси ту бгдохт
در تن تو چو نفس تو بگداخت
Дил ба тадриҷи кори хеши бсохт
دل به تدریج کار خویش بساخت
Бо ниёз онгаҳе ки гардии ёр
با نیاز آنگهی که گردی یار
Дили براردи зи нафаси тираи дамор
دل برآرد ز نفس تیره دمار
Хону монаши ҳамаи барандозад
خان و مانش همه براندازد
Дар раҳи имтиҳонаши бгдозд
در ره امتحانش بگدازد
Дар даруни ту нақш дил гардад
در درون تو نقش دل گردد
Зон ҳама кардаҳо хаҷал гардад
زان همه کردهها خجل گردد
Пас забонӣ ки роз мутлақ гуфт
پس زبانی که راز مطلق گفت
Буд ҳаллоҷи кӯ аноолҳқ гуфт
بود حلّاج کو اناالحق گفت
Рози худ чун з рӯй дод ба пушт
راز خود چون ز روی داد به پشت
Рози ҷаллоди гашт ва ӯро кишт
راز جلاد گشت و او را کُشت
Рӯзи розаш чу шаб намой омад
روز رازش چو شبنمای آمد
Нутқ ӯ гуфта худоӣ омад
نطق او گفتهٔ خدای آمد
Роз ӯ кард ногаҳонии фош
راز او کرد ناگهانی فاش
Бе иҷозати миёнаи авбош
بیاجازت میانهٔ اوباش
Сӯрат ӯ насиб дор омад
صورت او نصیب دار آمد
Сират ӯ насиб ёр омад
سیرت او نصیب یار آمد
На з беҳуда гуфту нодонӣ
نه ز بیهوده گفت و نادانی
Боязид ар бигуфт субҳонӣ
بایزید ار بگفت سبحانی
Ҷони ҷонаш чу шуд тиҳии зи овоз
جان جانش چو شد تهی ز آواز
Хӯни дили гашт бар ниҳони ғаммоз
خون دل گشت بر نهان غمّاز
Рост гуфт онкасӣ ки аз сари ҳол
راست گفت آنکسی که از سر حال
Гуфт дъи нФск эй писару тъол
گفت دع نفسک ای پسر و تعال
Аз ту то дӯст нест раҳ бисёр
از تو تا دوست نیست ره بسیار
Раҳи туе сар ба зери пои дрор
ره تویی سر به زیر پای درآر
То бибинӣ ба дидаи лоҳут
تا ببینی به دیدهٔ لاهوت
Хати зии алмалику хиттаи малакӯт
خط ذیالملک و خطّهٔ ملکوت
Кӣ буд мо зи мо ҷудои монда
کی بود ما ز ما جدا مانده
Ман ва ту рафтау худои монда
من و تو رفته و خدا مانده
Дил шуда то ба остони худоӣ
دل شده تا به آستان خدای
Рӯҳ гуфта ман инакам ту дарой
روح گفته من اینکم تو درآی
Чун даромад ба торами тавҳид
چون درآمد به طارم توحید
Рӯҳу дили зостонаҳи таҷред
روح و دل زآستانهٔ تجرید
Рӯҳ бо ҳур ҳамбарӣ созад
روح با حور همبری سازد
Дил ба дидор дӯст ме нозад
دل به دیدار دوست مینازد
эй надидаи зи об руз ҳастӣ
ای ندیده ز آب رز هستی
То кӣ охири зи ишқи рузи мастӣ
تا کی آخر ز عشق رز مستی
Чаҳ кунӣ лофи масте ба дурӯғ
چه کنی لاف مستیی به دروغ
Тот гӯйанд хӯрдаи мардаки дуғ
تات گویند خورده مردک دوغ
Ту агар май хурии мадаи овоз
تو اگر میخوری مده آواز
Дуғи хора нигоҳ дорад роз
دوغ خواره نگاه دارد راز
Чакании ҷустуҷӯӣ чун ҷони ту
چکنی جستجوی چون جان تو
Ту бидон нӯш кун чу имони ту
تو بدان نوش کن چو ایمان تو
Ту ндонӣ ба порсии мо сӣ
تو ندانی به پارسی ما سی
Чун нахурдяш таъм нашиносӣ
چون نخوردیش طعم نشناسی
Ман бёмўзмт ки ҷоми шароб
من بیاموزمت که جام شراب
Чун кунӣ нӯш дар сарои хароб
چون کنی نوش در سرای خراب
Брмдор аз мақом ҳастӣ пай
برمدار از مقام هستی پی
Сари ҳам онҷои буна ки хӯрдӣ май
سر هم آنجا بنه که خوردی می
То нахурдӣ мадораши ҳеҷ ҳалол
تا نخوردی مدارش هیچ حلال
Чун бихӯрадӣ кулӯх бар лаби мол
چون بخوردی کلوخ بر لب مال
Чун бихӯрадӣ ду дард бо сад дард
چون بخوردی دو دُرد با صد دَرد
Гӯям аҳсанти инат мардии мард
گویم احسنت اینت مردی مَرد
Пештар чун шӯй ки ҷоят нест
پیشتر چون شوی که جایت نیست
Бози пас чун ҷҳӣ ки поят нест
باز پس چون جهی که پایت نیست
Пештари зини харон бе афсор
پیشتر زین خران بیافسار
Ҳама май хўоргони дили мурдор
همه میخوارگان دل مردار
Май ҳамеи ақл ва ҷонишон бихӯрад
می همی عقل و جانشان بخورد
Рузи ҳамеи ин ва онашон бабрад
رز همی این و آنشان ببرد
Андарин маҷмаъи ҷавонмардон
اندرین مجمع جوانمردان
Аз сари баддилӣ чу номардон
از سرِ بددلی چو نامردان
Гар нагӯйӣ ту содиқӣ бошӣ
گر نگویی تو صادقی باشی
Вар бигӯе мунофиқӣ бошӣ
ور بگویی منافقی باشی
Нестоне ки бар дар ҳастанд
نیستانی که بر درِ هستند
На камар бар дараш кунун бастанд
نه کمر بر درش کنون بستند
Каз азали пеши ишқу ҳиммату зӯр
کز ازل پیش عشق و همت و زور
Худ камари баста зодаанд чу мӯр
خود کمر بسته زادهاند چو مور
Ҷаҳд кун то чу марги бишитобад
جهد کن تا چو مرگ بشتابد
Буии ҷонат ба кӯй ӯ ёбад
بوی جانت به کوی او یابد
Конкаҳро ҷой нест ғмхўор аст
کانکه را جای نیست غمخوار است
Вонкаҳро пой нест бичор аст
وانکه را پای نیست بیچار است
Дар гузари зини ҷаҳони пари авбош
در گذر زین جهان پر اوباش
Ар буии вар на бар дар ӯ бош
ار بوی ور نه بر درِ او باش
Онкасоне ки бандаанд ӯ ро
آنکسانی که بندهاند او را
Ба худоӣ басандаанд ӯ ро
به خدایی بسندهاند او را
Камари бндгиши бастаи мудом
کمرِ بندگیش بسته مدام
Хоҷаи ҳафт боми ҳамчуи ғулом
خواجهٔ هفت بام همچو غلام