Чанд пурсӣ ки бандагӣ чаҳ буд

چند پرسی که بندگی چه بُوَد

Бандагӣ ҷуз фикандагӣ чаҳ буд

بندگی جز فکندگی چه بُوَد

Банд ӯ дор то буии банда

بند او دار تا بوی بنده

Варна ҳастӣ ту аз дар ханда

ورنه هستی تو از درِ خنده

Нестоне ки бар дараш ҳастанд

نیستانی که بر درش هستند

На камар бар дараш кунун бастанд

نه کمر بر درش کنون بستند

Балки аз модари синӣну шҳўр

بلکه از مادرِ سنین و شهور

Худ камари баста зодаанд чу мӯр

خود کمر بسته زاده‌اند چو مور

Ҷумлаи аъзоатро ба банди дрор

جمله اعضات را به بند درآر

Молу асбоб ҷумлагӣ бисипор

مال و اسباب جملگی بسپار

Банд ӯ дор бар ҳамаи аъзо

بند او دار بر همه اعضا

То нагардӣ зи банди хираи ҷудо

تا نگردی ز بند خیره جدا

Бандагӣ нест ҷузи раҳи таслим

بندگی نیست جز ره تسلیم

Вар ндонӣ бихон ту қалби салим

ور ندانی بخوان تو قلب سلیم

Мада аз дасташ аз барои ниҳод

مده از دستش از برای نهاد

Ҳамаро ҳеҷ кас ба ҳеҷ надод

همه را هیچ‌کس به هیچ نداد

Ҳркро нест чашми ибрати кӯр

هرکرا نیست چشم عبرت کور

Набӯд ҳамчуи мурғу ваҳшу сутур

نبود همچو مرغ و وحش و ستور

Сӯии он каз ризои ҳаким буд

سوی آن کز رضا حکیم بُوَد

Ҷунбиши ахтарони ақим буд

جنبش اختران عقیم بُوَد

Бандагӣ дар сарои мубдиъи кул

بندگی در سرای مُبدع کل

Аҷз ва заъфасту астҳонту зл

عجز و ضعف است و استهانت و ذل

Давр давраст дар бало хӯрдан

دور دور است در بلا خوردن

Банда бӯдани зи банда парвардан

بنده بودن ز بنده پروردن

Чун шавад ҳикмати қадами соқӣ

چون شود حکمت قدم ساقی

Ту кунӣ ихтиёр дар боқӣ

تو کنی اختیار در باقی

Ҳаст дар дайни ҳазор ва як даргоҳ

هست در دین هزار و یک درگاه

Камтараши онкӣ бе ту дорад роҳ

کمترش آنکه بی‌تو دارد راه

Гар чу занбӯри хонаи хоҳии тан

گر چو زنبور خانه خواهی تن

Пеши тири қазо сипар бификан

پیش تیرِ قضا سپر بفکن

Ҳркро хаста кард тири қазо

هرکرا خسته کرد تیرِ قضا

Напазирад варои ҷриҳаи даво

نپذیرد ورا جریحه دوا

Захми тири қазо сипар шиканаст

زخم تیر قضا سپر شکنست

Ҳечкас худ зи хам ӯ набараст

هیچکس خود ز خم او نبرست

Нараҳе эй фузулии раъно

نرهی ای فضولی رعنا

Ҷуз ба бедасту пое аз дарё

جز به بی‌دست و پایی از دریا

Онкии дилҳои ошно доранд

آنکه دلهای آشنا دارند

Дили з чун ва чаро ҷудо доранд

دل ز چون و چرا جدا دارند

Пеши осеби тири аҳкомаш

پیش آسیب تیر احکامش

Ҳамчу сайданд монда дар домаш

همچو صیداند مانده در دامش

Ки нбштст бар ту суду зиён

که نبشتست بر تو سود و زیان

Амри қул лн исибно бархон

امر قل لن یصیبنا برخوان

Каз паии ҷонати ҳукми яздоне

کز پی جانت حکم یزدانی

Шаби набшати ончии рӯз май хуоне

شب نبشت آنچه روز می‌خوانی

Аз паии ҷими ҷаҳлу ақли сқим

از پی جیم جهل و عقل سقیم

Дили ту танг шуд чу ҳалқа мем

دلِ تو تنگ شد چو حلقهٔ میم

Мухбир ботинаст зоҳири ҳукм

مخبر باطنست ظاهر حکم

Ҳокӣ авваласт охири ҳукм

حاکی اوّلست آخر حکم

Хештанро ба оби даҳ ки зи мо

خویشتن را به آب ده که ز ما

Нашавад илми ошнои дарё

نشود علم آشنا دریا

Чун зи болои бало наад ба ту рӯй

چون ز بالا بلا نهد به تو روی

Рӯи ту аллоҳи гӯй ва оҳ магӯӣ

رو تو الله گوی و آه مگوی

Ҳукми ҳақ чун сӯй ту кард нигоҳ

حکم حق چون سوی تو کرد نگاه

Ҳону ҳони зуд баста кун раҳи оҳ

هان و هان زود بسته کن ره آه

То надорадат оҳи саргардон

تا نداردت آه سرگردان

Оҳро ҳам зи роҳи вогрдон

آه را هم ز راه واگردان

Бо қазои суд кӣ кунад ҳазарат

با قضا سود کی کند حذرت

Хӯн магардон ба биҳдаҳи ҷигарат

خون مگردان به بیهده جگرت

Дасту лаби зери ҳукми мубдиъи кул

دست و لب زیر حکم مبدع کل

Панҷаи сарви созу ғунчаи гул

پنجهٔ سرو ساز و غنچهٔ گل

Сӯзён бош кадхудояш ро

سوزیان باش کدخدایش را

Устихон бош мари ҳамоиш ро

استخوان باش مر همایش را

Ҳарчӣ ҷузи ҳақ буд ту он мпазир

هرچه جز حق بود تو آن مپذیر

Дили зи ағёр ҷумлагӣ баргир

دل ز اغیار جملگی برگیر

Рӯй чун шамъи пеш ӯ хуши дор

روی چون شمع پیش او خوش دار

Камар аз обу тоҷ аз оташи дор

کمر از آب و تاج از آتش دار

Ту чароғӣ ба пеши меҳри баланд

تو چراغی به پیشِ مهرِ بلند

Ҷони ҳамеи даҳ чуну ва хуш ме ханд

جان همی ده چنو و خوش می‌خند

Ҷон ба рағбат сипор каз инкор

جان به رغبت سپار کز انکار

Нест ҷонро дар он сарои шумор

نیست جان را در آن سرای شمار

Конкаҳи дам бо сар бурӣда кашад

کانکه دَم با سرِ بریده کشد

Бори ҳукмаш ба нур дида кашад

بارِ حکمش به نورِ دیده کشد

Срнпичидаҳи зи ҳукму амри худоӣ

سرنپیچیده ز حکم و امر خدای

Биншинад хамӯш бар як ҷой

بنشیند خموش بر یک جای

Оташиро ҳаме кунад таслим

آتشی را همی کند تسلیم

Доғи намруду боғи иброҳӣм

داغ نمرود و باغ ابراهیم

То нагаштӣ ба сӯии хеши гадоӣ

تا نگشتی به سوی خویش گدای

Набӯд сӯии ту худои худоӣ

نبود سوی تو خدای خدای

Ҳадафи тири ҳукм ӯ ҷон кун

هدف تیر حکم او جان کن

Садаф дар ишқаш имон кун

صدف درّ عشقش ایمان کن

Шаръи мқлўбро макони гӯйӣ

شرع مقلوب را مکان گویی

Арши мқлўбро куҷои ҷӯӣ

عرش مقلوب را کجا جویی

Зонка донад худои рамзи сухан

زانکه داند خدای رمز سَخُن

Ғмз ӯ ғамзаҳо тақозо кун

غمز او غمزه‌ها تقاضا کن