Аз дар тан ки соҳиб каллааст

از دَرِ تن که صاحب کُلهست

То ба дили садҳазор сола раҳаст

تا به دل صدهزار ساله رهست

Ҳаст бар соликон ба вақти раҳил

هست بر سالکان به وقت رحیل

Ҳамчуи Мӯсоу хасму манзили нил

همچو موسی و خصم و منزل نیل

Лек бар вай чу баста гардад кор

لیک بر وی چو بسته گردد کار

Нор гардад ба оқибати динор

نار گردد به عاقبت دینار

То худои он раҳе ки дар бандаст

تا خدای آن رهی که در بندست

Ҳамчуи занҷир дар ҳам афгандаст

همچو زنجیر در هم افگندست

Порае роҳи неки дории пеш

پاره‌ای راه نیک داری پیش

Аз дар нафас то дар дили хеш

از درِ نفس تا درِ دل خویش

Роҳи дили мари туро на ин роҳаст

راه دل مر ترا نه این راهست

Ақл аз он қосираст ва кӯтоҳаст

عقل از آن قاصرست و کوتاهست

Роҳи ҷисми ту сӯии дили бмсл

راه جسم تو سوی دل بمثل

Ҳаст чун ҳизу манзили аввал

هست چون حیز و منزل اوّل

Ки ҳамеи ҳрдмии зи ранҷурӣ

که همی هردمی ز رنجوری

Гуфтӣ эй Макка ваа ки баси даврӣ

گفتی ای مکه وه که بس دوری

Нақши Маккаи се ҳарф дил тангаст

نقش مکه سه حرف دل تنگست

Ҷуз ба рафтан ҳазор фарсангаст

جز به رفتن هزار فرسنگست

Ҳаст бар соликон ба вақти бсич

هست بر سالکان به وقت بسیچ

Роҳи дилро чу зулфи зангии печ

راه دل را چو زلف زنگی پیچ

Лек бар вай чу гарми гашти оташ

لیک بر وی چو گرم گشت آتش

Роҳ гардад чу табъи зангии хуш

راه گردد چو طبع زنگی خوش

Онкии раҳро ба ҷад нагирад пеш

آنکه ره را به جد نگیرد پیش

Ҳамчу зангӣ бимонад ӯ дарвеш

همچو زنگی بماند او درویش

Вонкаҳ рафт аз сари тараб дар раҳ

وانکه رفت از سرِ طرب در ره

Ҳамчуи зангӣ буд ба дили аблаҳ

همچو زنگی بُوَد به دل ابله

Дайн надорад касе ки андари дил

دین ندارد کسی که اندر دل

Мар варо нест мағзи дили ҳосил

مر ورا نیست مغز دل حاصل

Ин чунин пари халали дилӣ ки турост

این چنین پر خلل دلی که تراست

Даду доманд бо ту зини дили рост

دد و دامند با تو زین دل راست

Порае гӯшти ном дил кардӣ

پاره‌ای گوشت نام دل کردی

Дили таҳқиқро бҳл кардӣ

دل تحقیق را بحل کردی

Ту зи дили ғофилӣ ва бе хабарӣ

تو ز دل غافلی و بی خبری

Дигараст он дил ва ту худ дгарӣ

دگرست آن دل و تو خود دگری

Дил буд роҳи он ҷаҳонии ту

دل بود راه آن جهانی تو

Лек дилро з даҳ ндонӣ ту

لیک دل را ز دِه ندانی تو

Пару боли хиради з дил бошад

پر و بال خرد ز دل باشد

Тан бе дили ҷувол гул бошад

تن بی‌دل جوال گِل باشد

Хушк ва бе бар бимонада андари гул

خشک و بی‌بر بمانده اندر گِل

Чун баранд аз дарахти хурмои дил

چون بُرند از درخت خرما دل

Ботини ту ҳақиқати дили тест

باطن تو حقیقت دل تست

Ҳарчӣ ҷузи ботини ту ботили тест

هرچه جز باطن تو باطل تست

Дайни зи дили хезаду хиради зи димоғ

دین ز دل خیزد و خرد ز دماغ

Дайн чу рӯз омаду хирад чу чароғ

دین چو روز آمد و خرد چو چراغ

Офтобӣ бибояд анҷуми сӯз

آفتابی بباید انجم سوز

Ба чароғи ту шаб нагардад рӯз

به چراغ تو شب نگردد روز

Он чунон дил ки вақти пичопич

آن چنان دل که وقت پیچاپیچ

Ҷузи худоӣ андрў набошад ҳеҷ

جز خدای اندرو نباشد هیچ

На чунон дил ки аз паии талбис

نه چنان دل که از پی تلبیس

Ҳаст мурдори гулхани Иблис

هست مردار گلخن ابلیس

Дили яке мнзристи раббонӣ

دل یکی منظریست ربّانی

Андрўи тарҳу фарши нӯронӣ

اندرو طرح و فرش نورانی

Аз сари ҷаҳл ва рӯй нодонӣ

از سرِ جهل و روی نادانی

Ҳуҷраи девро чаҳ дили хуоне

حجرهٔ دیو را چه دل خوانی

Ҳаст миъроҷи дил ба вақти фироқ

هست معراج دل به وقت فراغ

Қоби қавсин ақлу шаръи димоғ

قاب قوسین عقل و شرع دماغ

Аз дар чашм то ба каъбаи дил

از درِ چشم تا به کعبهٔ دل

Ошиқонро ҳазор ва як манзил

عاشقان را هزار و یک منزل

Хос хонд ҳазор ва як номаш

خاص خواند هزار و یک نامش

Ом донад ҳазор ва як домаш

عام داند هزار و یک دامش

Онкӣ буданд хоҷаи соҳиби дил

آنکه بودند خواجه صاحب دل

Пеши рафтанд аз ту сад манзил

پیش رفتند از تو صد منزل

Бинишастад бар бисоти смот

بنشستد بر بساطِ سماط

Ту бимонада пиёдаи ҳам ба работ

تو بمانده پیاده هم به رباط

Асли ҳазлу муҷоз дил набӯд

اصلِ هزل و مجاز دل نبود

Дӯзахи хашму оз дил набӯд

دوزخ خشم و آز دل نبود

Дил ки ӯро сари бадаст ва бааст

دل که او را سر بَدست و بهست

Дил махонаш ки он на дил ки даҳаст

دل مخوانش که آن نه دل که دِهست

Дил ки бо чизи ин ҷаҳон шуд хеш

دل که با چیز این جهان شد خویش

Дон ки зон дил дилӣ наёяд беш

دان که زان دل دلی نیاید بیش

Инат ғабнӣ ки як рамаи ҷоҳил

اینت غبنی که یک رمه جاهل

Хондаи шакли санавбариро дил

خوانده شکل صنوبری را دل

Ин ки дил ном кардае ба муҷоз

این که دل نام کرده‌ای به مجاز

Рӯ ба пеши сегон кӯй андоз

رو به پیش سگان کوی انداز

Дил ки бар ақл меҳтарӣ дорад

دل که بر عقل مهتری دارد

На ба шакл санавбарӣ дорад

نه به شکل صنوبری دارد

Дил ки бо мол ва ҷоҳ дорад кор

دل که با مال و جاه دارد کار

Ин сегӣ дон ва он дуро мурдор

این سگی دان و آن دو را مردار