Буд мардии мъили баси ранҷур

بود مردی مُعیل بس رنجور

Шуда аз умру айши хеши нФўр

شده از عمر و عیش خویش نفور

Мардро даҳ аёлу касби қалил

مرد را ده عیال و کسب قلیل

Гашти бечораи зори марди мъил

گشت بیچاره زار مرد معیل

Аз аёлу тФўл рух бартофт

از عیال و طفول رخ برتافت

Ба дигар ноҳит сабк бишитофт

به دگر ناحیت سبک بشتافت

Вони аёлон ба шаҳри дрбгзошт

وآن عیالان به شهر دربگذاشت

Роҳати хештан дар он пиндошт

راحت خویشتن در آن پنداشت

Ба сар чоҳсорӣ омад мард

به سر چاهساری آمد مرد

Бахт бингар ки бо мъил чаҳ кард

بخت بنگر که با معیل چه کرد

Дид мардӣ нишаста бар сари чоҳ

دید مردی نشسته بر سر چاه

Далв бо ҳабл барниҳода ба роҳ

دلو با حبل برنهاده به راه

Мурғакии баси заъифу баси кучак

مرغکی بس ضعیف و بس کوچک

Ки зи гунҷишк буд ӯ даҳ як

که ز گنجشک بود او ده یک

Гуфт мрдо сабк бикун корӣ

گفت مردا سبک بکن کاری

То барояд магарати бозорӣ

تا برآید مگرت بازاری

Аз ман эй хоҷаи сад дирами бустон

از من ای خواجه صد درم بستان

Мурғро зоб тишнагӣ бинишон

مرغ را زآب تشنگی بنشان

Далву ҳабл инак ва чаҳӣ пари зи об

دلو و حبل اینک و چهی پر ز آب

Оби даҳ мурғро сабк башитоб

آب ده مرغ را سبک بشتاب

Марди гуфто ки бахт рӯй намӯд

مرد گفتا که بخت روی نمود

Ба аз ин кор худ нахоҳад буд

به از این کار خود نخواهد بود

Ба яке далв сайр гардад мурғ

به یکی دلو سیر گردد مرغ

Сад дирами мар маро шавад омрғ

صد درم مر مرا شود آمرغ

Далв бигирифт ва рафт зии сари чоҳ

دلو بگرفت و رفت زی سرِ چاه

Худ зи сар фалак набӯд огоҳ

خود ز سرِّ فلک نبود آگاه

То ба гоҳи завол об кашид

تا به گاه زوال آب کشید

Мурғи сирӣ аз об ҳеҷ надид

مرغ سیری از آب هیچ ندید

Хаста шуд мард ва гуфт чтўон буд

خسته شد مرد و گفت چتوان بود

Ки тани ман дар ин ънои Фрсўд

که تن من در این عنا فرسود

Мар варо гуфт марди к-эии нодон

مر ورا گفت مرد کای نادان

Имтиҳони туами ман аз яздон

امتحان توام من از یزدان

Ту мари ин мурғро зи чоҳи пари об

تو مر این مرغ را ز چاه پر آب

Натавонӣ з об дод асбоб

نتوانی ز آب داد اسباب

Даҳ аёли заъиф чун дорӣ

ده عیال ضعیف چون داری

Тифлро хайр хайр бигзорӣ

طفل را خیر خیر بگذاری

Розиқами ман ту дар миёни сабабӣ

رازقم من تو در میان سببی

Пас чаро бо фиғон ва бо шағабӣ

پس چرا با فغان و با شغبی

Рӯи сӯии хонаи боз шӯ башитоб

رو سوی خانه باز شو بشتاب

Кори атфоли хешро дарёб

کار اطفال خویش را دریاب

Ман ки рӯзӣ даҳум тавоноем

من که روزی دهم توانایم

Роҳи арзоқ бар ту бигушоем

راه ارزاق بر تو بگشایم

Ҷон бидодам ҳамеи даҳуми рӯзӣ

جان بدادم همی دهم روزی

Дар ғами нон чаро ту дили сӯзӣ

در غم نان چرا تو دل سوزی

Ҷон бидодам даҳумати нон ҳар дам

جان بدادم دهمت نان هر دم

Ҷони мадор аз барои нон дар ғам

جان مدار از برای نان در غم

Зини ҳавасҳо чаро нагардӣ давр

زین هوسها چرا نگردی دور

Чанд дорад ҷаҳони турои мағрур

چند دارد جهان ترا مغرور

Он ҷаҳон дар ғурур натавон ёфт

آن جهان در غرور نتوان یافت

Нарасед онкӣ солҳо бишитофт

نرسید آنکه سالها بشتافت

Ҳаҷ мапиндор гуфт лаббайкӣ

حج مپندار گفت لبّیکی

Ҷомаи мФкн бар оташ аз кейкӣ

جامه مفکن بر آتش از کیکی

На бар Авестоади дайн парвар

نه برِ اوستاد دین‌پرور

На ба бозор ва на бар модар

نه به بازار و نه برِ مادر

Пеши ман қисса ҳунар бархон

پیش من قصّهٔ هنر برخوان

Ба кадомии тараи ?ути нуҳум бар хон

به کدامی تره‌ات نهم بر خوان

На бдинҷоти зар на онҷои зӯр

نه بدینجات زر نه آنجا زور

Наз паии гулшанӣ на аз паии гӯр

نز پی گلشنی نه از پی گور

Бо ҳарифи дағои мбоз эй кӯр

با حریف دغا مباز ای کور

Набарӣ зу на аз мҷоҳзи ъўр

نبری زو نه از مجاهز عور