Шоҳи шоҳони ямини дайни Маҳмӯд

شاه شاهان یمینِ دین محمود

Ки ҷаҳонро ба адли бади мақсӯд

که جهان را به عدل بُد مقصود

Шоҳи ғозии ямини дайни худоӣ

شاه غازی یمین دین خدای

Ки бад ӯ дар замонаи бори худоӣ

که بُد او در زمانه بار خدای

Ёфта дайни Аҳмади тозӣ

یافته دین احمد تازی

Сарфарозӣ бидон шаҳи ғозӣ

سرفرازی بدان شه غازی

Рӯзии андар дилаш фитод ҳавас

روزی اندر دلش فتاد هوس

Ки сӯй рӯмён фиристад кас

که سوی رومیان فرستد کس

Малики рӯмро кунад огоҳ

ملک روم را کند آگاه

Ки манам бар замонаи шоҳаншоҳ

که منم بر زمانه شاهنشاه

Гуфт бар даргаами кадом кас аст

گفت بر درگهم کدام کس است

Кҳмри ин корро ба илм бас аст

کهمر این کار را به علم بس است

Ихтиёри аўФтодш аз фузало

اختیار اوفتادش از فضلا

Хоҷаи бўбкри сидолндмо

خواجه بوبکر سیّدالندما

Он ба ҳар илми ҳайдари сонӣ

آن به هر علم حیدر ثانی

Онкии хуонеи варои қаҳистонӣ

آنکه خوانی ورا قهستانی

Кард ҳозири варо ва ҳол бигуфт

کرد حاضر ورا و حال بگفت

Рози худ зон накӯ сайр нанаҳуфт

راز خود زان نکو سیر ننهفت

Гуфт хоҳам ки сӯии рӯми шӯй

گفت خواهم که سوی روم شوی

Бар он хира рой шавам шӯй

برِ آن خیره رای شوم شوی

Бгзории зи ман яке пайғом

بگزاری ز من یکی پیغام

Барисоне ба шарти хеши салом

برسانی به شرط خویش سلام

Пас бигӯе ки ҳамл мо бифирист

پس بگویی که حمل ما بفرست

Зару дебо ва дар бад-ӣни феҳрист

زر و دیبا و دُر بدین فهرست

Варна ҷанги турои бсичми зуд

ورنه جنگ ترا بسیچم زود

Аз туу малик ту барорам дӯд

از تو و ملک تو برآرم دود

Гуфт бўбкри бандаи фармонам

گفت بوبکر بنده فرمانم

Боди бархе ҷони ту ҷонам

باد برخی جان تو جانم

Гуфтанӣ гуфта шуд бадв яксар

گفتنی گفته شد بدو یکسر

Ҳамаи пайғомҳо зи хайру зи шар

همه پیغامها ز خیر و ز شر

Кас фиристод пас шабии султон

کس فرستاد پس شبی سلطان

Ки бирав хоҷаро бар ман хон

که برو خواجه را برِ من خوان

Кард ҳозири вароу пеши нишонд

کرد حاضر ورا و پیش نشاند

Сухан аз ҳар нмт буриш ме ронад

سخن از هر نمط برش می‌راند

Пас бигуфташ кигар дар он маҳфил

پس بگفتش که گر در آن محفل

Рӯмён оваранд бо ту ҷадал

رومیان آورند با تو جدل

Гуяд эй мард то кӣ ин ҳазён

گوید ای مرد تا کی این هذیان

Шарм ноед турои зи шоҳи ҷаҳон

شرم ناید ترا ز شاه جهان

Дар чунин боргоҳ вена дияем

در چنین بارگاه وین دیهیم

Золимиро ҳаме наҳй таъзим

ظالمی را همی نهی تعظیم

Бандаи зодии худ он маҳал дорад

بنده زادی خود آن محل دارد

Ки зи ваии шоҳи мо халал дорад

که ز وی شاه ما خلل دارد

Золимии хираи рой ҳар ҷое

ظالمی خیره رای هر جایی

Чун варои пеш шоҳ биситойӣ

چون ورا پیش شاه بستایی

Пеши ин тахт бо бузургии ҷуфт

پیش این تخت با بزرگی جفت

Сухан золимон набояд гуфт

سخن ظالمان نباید گفت

Ту чаҳ гӯйии ҷавоби ин гуфтор

تو چه گویی جواب این گفتار

Аз сар лутф наз сари пайкор

از سرِ لطف نز سرِ پیکار

Хоҷа бўбкр гуфт султон ро

خواجه بوبکر گفت سلطان را

К-эй ба ҳақ соя гашта яздон ро

کای به حق سایه گشته یزدان را

Ин сухангар бадии зи хасм бе об

این سخن گر بُدی ز خصم بی‌آب

Додмӣ гуфтаро ба шарти ҷавоб

دادمی گفته را به شرط جواب

Лекин акнӯн сухани ту ороӣ

لیکن اکنون سخن تو آرایی

Ҳам ту инро ҷавоб фармое

هم تو این را جواب فرمایی

Гуфт султон ки гар равад ин ҳол

گفت سلطان که گر رود این حال

Ту бидиҳ мари варои ҷавоби савол

تو بده مر ورا جواب سؤال

Ки чунинасту ҳақ ба даст шумост

که چنین است و حق به دست شماست

Лекини ин аз ҷавоб гардад рост

لیکن این از جواب گردد راست

Банда зодааст ва золимаст балӣ

بنده زاده است و ظالمست بلی

Нест бо ту марои бад-ӣни ҷадалӣ

نیست با تو مرا بدین جدلی

Лекини андари мамолики ин мард

لیکن اندر ممالک این مرد

Зулми ҷузи вай касе наёрад кард

ظلم جز وی کسی نیارد کرد

Кас надорад ба малик ӯ Зуҳра

کس ندارد به ملک او زَهره

Ки фузун тар хӯрд вай аз баҳра

که فزون‌تر خورد وی از بهره

Ҷузи азуи зулми коинои ман кон

جز ازو ظلم کایناً من کان

Наравад ҳеҷ ошкору ниҳон

نرود هیچ آشکار و نهان

зи иттифоқи ин сухан бирафт ба рӯм

ز اتفاق این سخن برفت به روم

Хоҷа гуфт ин сухан буд маълум

خواجه گفت این سخن بُوَد معلوم

Ҳам бар он сони ҷавоб эшон дод

هم بر آن سان جواب ایشان داد

Сад дар аз ранҷ бар малик бикшод

صد در از رنج بر ملک بگشاد

Чун сухани ҷумлагии мукаррари гашт

چون سخن جملگی مکرّر گشت

Рӯмёнро баёни муқарари гашт

رومیان را بیان مقرّر گشت

Чун шунид ин сухани азими алрўм

چون شنید این سخن عظیم‌الرّوم

Кард дастури хешро маълум

کرد دستور خویش را معلوم

Кини сухани бози ҳам аз он нмтст

کین سخن باز هم از آن نمطست

На чу дигари сухани ҳадиси бтст

نه چو دیگر سخن حدیث بطست

Шуд хаҷал зон ҷавоб ва гашт хамӯш

شد خجل زان جواب و گشت خموش

Гашт дар гӯш ӯ чу ҳалқаи гӯш

گشت در گوش او چو حلقهٔ گوش

Шоҳ бояд ки вақти хилвату бор

شاه باید که وقت خلوت و بار

Дар ҳамаи корҳо буд бедор

در همه کارها بود بیدار