Арш агар боргоҳро зебад

عرش اگر بارگاه را زیبد

Шоҳи бҳромшоаҳро зебад

شاه بهرامشاه را زیبد

Шаҳ ба пушти ҳақиқати эъҷоз

شه به پشت حقیقت اعجاز

На з рӯй газофу роҳи муҷоз

نه ز روی گزاف و راه مجاز

Ҳаст чарх ар чаҳ ҳарза даврон нест

هست چرخ ارچه هرزه دوران نیست

Ҳаст қутб арча танг майдон нест

هست قطب ارچه تنگ میدان نیست

Ҳаст аз ин рӯй солу моҳи муқӣм

هست از این روی سال و ماه مقیم

На зи рои сахефу табъи сқим

نه ز رای سخیف و طبع سقیم

Рӯзу шаб бо намоз ва бо рӯза

روز و شب با نماز و با روزه

Посбонони боми пирӯза

پاسبانانِ بامِ پیروزه

То шавад ҳам зи адлу ҷоҳи малик

تا شود هم ز عدل و جاه ملک

Камари кӯҳ чун кулоҳи малик

کمر کوه چون کلاه ملک

Аҷал аз адл ӯст марги талаб

اجل از عدل اوست مرگ طلب

Хирад аз илм ӯст барги талаб

خرد از علم اوست برگ طلب

Адад ном ӯст ҳаркии набшат

عدد نام اوست هرکه نبشت

Ҳашт бҳромшоаҳ ва ҳашт биҳишт

هشت بهرامشاه و هشت بهشت

Баҳри ҳам номии шаҳи хуши ном

بهر هم نامی شه خوش نام

Сурх рӯйаст бар фалаки баҳром

سرخ رویست بر فلک بهرام

Аз паии шаръу малики бастаи камар

از پی شرع و ملک بسته کمر

Беш илми алӣу адли умр

بیش علم علی و عدل عمر

Аз паии дӯстон ба гоҳи ҷидол

از پی دوستان به گاه جدال

Чун шавад пушти душманаш чун дол

چون شود پشت دشمنش چون دال

Азм ӯ теғи маликро зафараст

عزم او تیغ ملک را ظفرست

Ҳзм ӯ тири маргро сипараст

حزم او تیر مرگ را سپرست

Зери ҳукмаш барои ҷону ҷаҳон

زیر حکمش برای جان و جهان

Садҳазорон диласт ва як фармон

صدهزاران دلست و یک فرمان

Сусти пой аз наҳиф ӯ Сайҳун

سست پای از نهیب او سیحون

Нарми гардан ба ҳукм ӯ гардун

نرم گردن به حکم او گردون

Бикунад ар бихоҳад аз як мушт

بکند ار بخواهد از یک مشت

Шиками хасми таблу муҳраи пушт

شکم خصم طبل و مهرهٔ پشت

Барги созанда аз ду даст чу меғ

برگ سازنده از دو دست چو میغ

Марг сӯзанда аз забон чу теғ

مرگ سوزنده از زبان چو تیغ

Рӯҳ тоза шавад зи дидораш

روح تازه شود ز دیدارش

Мурда зинда шавад зи гуфтораш

مرده زنده شود ز گفتارش

Сират анбиёст сират ӯ

سیرت انبیاست سیرت او

Ҳбзои сирату сарират ӯ

حبّذا سیرت و سریرت او

Меҳдии вақт ва исо ҳоласт

مهدی وقت و عیسی حالست

Рӯзу шаб дар ҷидол даҷол аст

روز و شب در جدال دجّال است

Баҳри бозуаш аз хати тақдис

بهر بازوش از خط تقدیس

Зафар ва фатҳ гашта ҳрз набеш

ظفر و فتح گشته حرز نبیش

Сират ӯ равони сӯрати чин

سیرت او روان صورت چین

Стўт ӯ сутуни хаймаи дайн

سطوت او ستون خیمهٔ دین

Ман чаҳ гӯям ки худ дар аҳкомаш

من چه گویم که خود در احکامش

Давлат аз чарх дод пайғомаш

دولت از چرخ داد پیغامش

Ки чу ту хусравии зи баҳри сарир

که چو تو خسروی ز بهرِ سریر

Кам нишонди қазоу ҳукми қадир

کم نشاند قضا و حکم قدیر

Аршу курсӣ киаст аз андозаи ш

عرش و کرسی که است از اندازه‌ش

Рӯзи рӯзӣ камаст аз овозаи ш

روز روزی کم است از آوازه‌ش

Гурз ӯро фалак хамида кашад

گرز او را فلک خمیده کشد

Рояташро фалак ба дида кашад

رایتش را فلک به دیده کشد

Чарх бинад чу бозуии чирш

چرخ بیند چو بازوی چیرش

Рахт бар гов бар наад шераш

رخت بر گاو برنهد شیرش

Шаҳ чу шуд бар шикори шерони чир

شه چو شد بر شکار شیران چیر

Шер гардун шавад зи ширии сайр

شیر گردون شود ز شیری سیر

Ахтароне ки ҳол гардонанд

اخترانی که حال گردانند

Теғ ӯро аҷал гё донанд

تیغ او را اجل گیا دانند

Теғ ӯ бар адуаст растохез

تیغ او بر عدوست رستاخیز

Шери шамшер ӯ бидид гурез

شیر شمشیر او بدید گریز

Сояи теғи шоҳ бар чипол

سایهٔ تیغ شاه بر چیپال

Ҳаст пайвастаи муҳимтарин аҳўол

هست پیوسته مهمترین اهوال

Офати ҷони душман он теғаст

آفت جان دشمن آن تیغست

Рости гӯйӣ ки маргро меғаст

راست گویی که مرگ را میغست

Гӯйии аҳли вуҷӯду аҳли адам

گویی اهل وجود و اهل عدم

Ҳаст дар теғи шоҳ ҳар ду баҳам

هست در تیغ شاه هر دو به هم

Адади куштагони теғи малик

عدد کشتگان تیغ ملک

Заррае теғ бо ситеғи малик

ذره‌ای تیغ با ستیغ ملک

Заррае теғи шоҳ бо савлат

ذرّه‌ای تیغ شاه با صولت

Адади халқи кишт дар хилқат

عدد خلق کشت در خلقت

Гуҳи бихандад ба дасти шоҳи дарун

گه بخندد به دست شاه درون

Гоҳ бар душманонаш гиряд хӯн

گاه بر دشمنانش گرید خون

Аз туфи билки шаҳи кишвар

از تف بیلک شه کشور

Шоҳ мурғон бияфканад шҳпр

شاه مرغان بیفکند شهپر

Вари сари гурз ӯ замини супурд

ور سرِ گرز او زمین سپرد

Ҷавшани моҳии срии бадарад

جوشن ماهی ثری بدرد

Найзаро шоҳ агар биҷунбанд

نیزه را شاه اگر بجنباند

Марги осӯдаро биринҷанд

مرگ آسوده را برنجاند

Ҳарки ӯ хасми шаҳриёр буд

هرکه او خصم شهریار بُوَد

Мӯр гардад агарчӣ мор буд

مور گردد اگرچه مار بُوَد

Баргард ар бихоҳад ӯ осон

برگِرَد ار بخواهد او آسان

Осмонро тибқи тибқ ба синон

آسمان را طبق طبق به سنان

Теғи ҳам ном ӯ чу кин тузад

تیغ هم نام او چو کین توزد

Кингузорӣ з теғаш омӯзад

کین گذاری ز تیغش آموزد

Ханҷар ӯ чу қоф коф шавад

خنجر او چو قاف کاف شود

Қоф аз он буии нофа ноф шавад

قاف از آن بوی نافه ناف شود

зи абри шамшери малики боранда

ز ابر شمشیر ملک بارنده

Чамани маликро нигоранда

چمن ملک را نگارنده

Гар бихоҳад зи теғи Мӯсои вор

گر بخواهد ز تیغ موسی‌وار

Хушк равадӣ кунад зи дарёи бор

خشک رودی کند ز دریا بار

Баркашад дасти шоҳи дайн парвар

برکشد دست شاه دین‌پرور

Нохуни пои душман аз раги сар

ناخن پای دشمن از رگ سر

Баркашад акси теғи сина дараш

برکشد عکس تیغ سینه درش

Далқи кимхти каргадани зи сараш

دلق کیمخت کرگدن ز سرش

Ханҷараш рӯй рӯзу малики афрӯз

خنجرش روی روز و ملک افروز

Билкши рои сӯзу аилки дуз

بیلکش رای سوز و ایلک دوز

Аз синонаши онкии ҷанг рой кунад

از سنانش آنکه جنگ رای کند

Ҳамаи тани пари даҳан чу ноӣ кунад

همه تن پر دهن چو نای کند

Гурз ӯ то бидид бар ҳомӯн

گرز او تا بدید بر هامون

Муҳра бошаст гардани гардун

مهره باش است گردن گردون

Захм гурзаш намӯд дар як дам

زخم گرزش نمود در یک دم

Кушта ва гӯр карда ҳар ду баҳам

کشته و گور کرده هر دو به هم

Сифати гурзаш ар кунанд адо

صفت گرزش ار کنند ادا

Кӯҳро дам фурӯ шавад зи садо

کوه را دم فرو شود ز صدا

Мураккабаш чун ҷуз аз пай ҳақ нест

مرکبش چون جز از پی حق نیست

Ашҳб ва адҳамаст аблақ нест

اشهب و ادهم است ابلق نیست

Рӯзи майдон чу дар дили оради рой

روز میدان چو در دل آرد رای

Сар қоўрн кунад чу даст аз пой

سر قاورن کند چو دست از پای

Ҳайбати гурзу тир ӯ дар ҷанг

هیبت گرز و تیر او در جنگ

Чун кунад сӯии душманони оҳанг

چون کند سوی دشمنان آهنگ

Дасту теғаши қазои шумору қадар

دست و تیغش قضا شمار و قدر

Тиру рмҳши басони шамсу қамар

تیر و رمحش بسان شمس و قمر

Чун таги ашбҳш ба тоз омад

چون تگ اشبهش به تاز آمد

Араби андари аҷам фароз омад

عرب اندر عجم فراز آمد

Зонка боди дбўри як таг ӯст

زانکه بادِ دبور یک تگ اوست

Дӯди оташи зи рашки як раг ӯст

دود آتش ز رشک یک رگ اوست

Маҳд ӯ бар фарози пели ҷмўҳ

مهد او بر فراز پیل جموح

Кӯҳи ҷўдист бар сафинаи Нӯҳ

کوه جودیست بر سفینهٔ نوح

Чун ба хасмаш паёмӣ омад азу

چون به خصمش پیامی آمد ازو

Дам фурӯ рафту ҷони баромади азу

دم فرو رفت و جان برآمد ازو

Ҷон ки аз пеши теғ ӯ гузарад

جان که از پیش تیغ او گذرد

Ҳамчуи зангӣ дар оина нигарад

همچو زنگی در آینه نگرد

Ҳиммати шоҳ чун ба хез омад

همت شاه چون به خیز آمد

Аз шабаши рӯз растхез омад

از شبش روز رستخیز آمد

Онкӣ бо теғҳои ҳинди нажод

آنکه با تیغهای هند نژاد

Ҳиндро ҳамчуи табъи хеши кушод

هند را همچو طبع خویش گشاد

Рӯму чинро чу вақт он ояд

روم و چین را چو وقت آن آید

Чун дилу даст хеш бигушоед

چون دل و دست خویش بگشاید

Лўҳўўрии зи бас ки ғам буд

لوهووری ز بس که غم بود

Рости мотами сарои одам буд

راست ماتم سرای آدم بود

Накунад қасди ҳеҷ хасми забун

نکند قصد هیچ خصم زبون

Ки зи мурдор кас наризад хӯн

که ز مردار کس نریزد خون

Хасмаш аз бим ӯ гуҳи пайкор

خصمش از بیم او گه پیکار

Нақш рӯй сипар кунад зинҳор

نقش روی سپر کند زنهار

Ин буд чорааш гуҳи зилзол

این بود چاره‌اش گهِ زلزال

Ки зи ҳайбат забонаш гардад лол

که ز هیبت زبانش گردد لال

Ҳарки бар ёд ӯ нанӯшад май

هرکه بر یاد او ننوشد می

Ҳнҷрш ханҷарӣ кунад бар вай

حنجرش خنجری کند بر وی

Шавад ар дасти брнҳд ба камон

شود ار دست برنهد به کمان

Чарх аз бими чарх ӯ ҳайрон

چرخ از بیم چرخ او حیران

Хасмаш аз дам занад зи пайконаш

خصمش ار دم زند ز پیکانش

Раҳи намояди зиҳи гиребонаш

ره نماید زه گریبانش

Ҷавр чун даври чархи дам дар дам

جور چون دور چرخ دم در دم

Кор чун зулфи ёри хам дар хам

کار چون زلف یار خم در خم

Мардашони пеши марги нақши ангез

مردشان پیش مرگ نقش‌انگیز

Асбашони хомаи гӯшу ранг омез

اسبشان خامه گوش و رنگ آمیز

Баҳри рангу навоу ҷомаи барг

بهر رنگ و نوا و جامهٔ برگ

Ҳамаи нақшу нигорхонаи марг

همه نقش و نگارخانهٔ مرگ

Аз дили ҳиндӯони рамидаи ҳаёт

از دل هندوان رمیده حیات

Тарки таркони шимурда дар даракот

ترک ترکان شمرده در درکات

Хислати зишти гург дар Ромашон

خصلت زشت گرگ در رمشان

Ҳақи ғаммози ёр бар ҳамаи шан

حقّ غمّاز یار بر همه‌شان

Раҳматӣ бӯда обу гули ҳама ро

رحمتی بوده آب و گل همه را

Заҳматӣ гашта ҷону дили ҳама ро

زحمتی گشته جان و دل همه را

Бар сар аз теғ ӯ зи ишқи илм

بر سر از تیغ او ز عشق علم

Ҷонишони бӯса зан равад чу қалам

جانشان بوسه‌زن رود چو قلم

Гарчи чун кӯҳ снгтн буданд

گرچه چون کوه سنگتن بودند

Пеш ӯ оҳанӣн кафан буданд

پیش او آهنین کفن بودند

Карда ногуҳи зи фари тоҷу кулоҳ

کرده ناگه ز فرِّ تاج و کلاه

Шоҳи бҳромшоаҳи ромишгоҳ

شاه بهرامشاه رامشگاه

Фитнаро оби рехт бар оташ

فتنه را آب ریخت بر آتش

Зон ки аўбори мори дарёи каш

زان کُه اوبار مار دریا کش

Бар дил аз биму ҳайбати шаҳи шан

بر دل از بیم و هیبت شه‌شان

Камар кӯҳ шуд камаргаҳашон

کمر کوه شد کمرگهشان

Бӯда фарзанди хасмро ба асар

بوده فرزند خصم را به اثر

Зодану мурданаш ба ҳам чу шарар

زادن و مردنش به هم چو شرر

Теғ ӯ хасмро ақим кунад

تیغ او خصم را عقیم کند

Бачаи хасмро ятем кунад

بچهٔ خصم را یتیم کند

Чун шаҳи оҳанги сӯй эшон кард

چون شه آهنگ سوی ایشان کرد

Ҷамъи садсоларо парешон кард

جمع صدساله را پریشان کرد

Шуд чу бо адли шаҳриёри ъдил

شد چو با عدل شهریار عدیل

Хуши ҳавои ҳам чу сидраи ҷбрил

خوش هوا هم چو سدرهٔ جبریل

Адл чун бар ҷаҳон амир шавад

عدل چون بر جهان امیر شود

Оҳӯ аз шери сайр шер шавад

آهو از شیر سیر شیر شود

Ирам аз амр ӯст ҳафт ҷҳим

ارم از امر اوست هفت جحیم

Ҳарам аз амн ӯст ҳафт иқлӣм

حرم از امن اوست هفت اقلیم

Хасми зодаши зи бими аҳрӣман

خصم زادش ز بیم اهریمن

Ҷон ба ришвати пазиради андари тан

جان به رشوت پذیرد اندر تن

Хасм дар пеши гурзаш ар маликаст

خصم در پیش گرزش ار ملکست

Ҳамчу дунбол газадам фалакаст

همچو دنبال گزدم فلکست

Душманонаш ба рӯзи кину набард

دشمنانش به روز کین و نبرد

Чун зан мстҳозаҳ гардад мард

چون زن مستحاضه گردد مرد

Ар ҳамаи аўрмзд ва кайвонанд

ار همه اورمزد و کیوانند

Ҷумлаи ҳайрон чу нақш айвонанд

جمله حیران چو نقش ایوانند

Азми шаҳи Комрон чу гардун буд

عزم شه کامران چو گردون بود

Хасми шаҳи паии сипар чу ҳомӯн буд

خصم شه پی سپر چو هامون بود

Хасм агар дод пушт ҳеҷ магӯӣ

خصم اگر داد پشت هیچ مگوی

Каз замини пушт ба зи гардун рӯй

کز زمین پشت به ز گردون روی

Мағзро ҳзми шоҳи хоби бабрад

مغز را حزم شاه خواب ببرد

Обро азми шоҳи оби бабрад

آب را عزم شاه آب ببرد

То бидид оташи малики Сайҳун

تا بدید آتش ملک سیحون

Ҳам бар он об нест об акнӯн

هم بر آن آب نیست آب اکنون

Нӯк рмҳш бимонада то маҳшар

نوک رُمحش بمانده تا محشر

Фараҷае дар миёни хасму сқр

فرجه‌ای در میان خصم و سقر

Рой роён ба теғ карда қалам

رای رایان به تیغ کرده قلم

Найза аз шер карда шери илм

نیزه از شیر کرده شیر علَم

Ту хабари дорӣ ар на огоҳӣ

تو خبر داری ار نه آگاهی

Зон масофу сафи шаҳаншоҳӣ

زان مصاف و صف شهنشاهی

Сифат ӯ дар он сафи новирд

صفت او در آن صف ناورد

Зан ба омўиаҳ ба кунад аз мард

زن به آمویه به کند از مرد

Ҳркҷои шоҳ мо битофт Аннан

هرکجا شاه ما بتافت عنان

Шери ройот ӯ шавад ҳамаи ҷон

شیر رایات او شود همه جان

Ҳарчӣ аз ҷони душманаши коҳад

هرچه از جان دشمنش کاهد

Ҳама дар ҷони шаҳи биафзояд

همه در جان شه بیفزاید

Турбати ғазна то банно афтод

تربت غزنه تا بنا افتاد

Ин чунин шоҳро надорад ёд

اینچنین شاه را ندارد یاد