То дил ва давлатасту бенаӣ
تا دل و دولتست و بینایی
Ҷӯаду фарҳангу ҳонгу волое
جود و فرهنگ و هنگ و والایی
Бод бар давлати ду олами шоҳ
باد بر دولت دو عالم شاه
Шоҳу фарзанди шоҳи дўлтшоаҳ
شاه و فرزند شاه دولتشاه
Онкӣ дар рӯй ӯст фари мулӯк
آنکه در روی اوست فرِّ ملوک
Аз пай ҷӯй ӯст ҷири мулӯк
از پی جوی اوست جرّ ملوک
Он чу хуршеди чархро дар хӯрд
آن چو خورشید چرخ را در خورد
Вон чу бадари фалаки сафари пурвирд
وآن چو بدر فلک سفر پرورد
Аз паии қаҳри хешу бадхоҳон
از پی قهر خویش و بدخواهان
Бандаи шоҳу хоҷаи шоҳон
بندهٔ شاه و خواجهٔ شاهان
Хомашу одил ва баӣ чу малик
خامش و عادل و بهی چو ملک
Ҳаштуми ҳафт подшоҳи фалак
هشتم هفت پادشاه فلک
Ранҷи дида чу Юсуф аз пас ноз
رنج دیده چو یوسف از پس ناز
Дар ғарибӣу подшо шудаи боз
در غریبی و پادشا شده باز
Чун Сиёвуши рафтаи зоФти нав
چون سیاووش رفته زآفت نو
Вомдаҳи бози ҳамчуи Кайхусрав
وآمده باز همچو کیخسرو
Ҳамчуи Юсуф ба рӯзи тифлии шоҳ
همچو یوسف به روز طفلی شاه
Қаҳр парварда гашта аз паии гоҳ
قهر پرورده گشته از پی گاه
Гарчи аз ғаш набӯд олӯда
گرچه از غش نبود آلوده
Бутаи ғурбаташи бполўдаҳ
بوتهٔ غربتش بپالوده
Буд шоҳи ғариб ҳамчун ҷам
بود شاه غریب همچون جم
Буд хираду бузург чун хотам
بود خرد و بزرگ چون خاتم
Хиради ҷурму бузурги фармон буд
خرد جرم و بزرگ فرمان بود
Рост чун хотами сулаймон буд
راست چون خاتم سلیمان بود
Хирад буду ҷаҳон фаровон дид
خرد بود و جهان فراوان دید
Мардуми дида буд аз он он дид
مردم دیده بود از آن آن دید
Мардуми дида бе ниҳони бинӣ
مردم دیده بینهان بینی
Ҳам ба хурдӣ кунад ҷаҳони бинӣ
هم به خُردی کند جهان بینی
Нуқтае на ва ин ҷаҳон дар вай
نقطهای نه و این جهان در وی
Заррае нау осмон дар вай
ذرّهای نه و آسمان در وی
Умр ӯ андаку хирад бисёр
عمر او اندک و خرد بسیار
Ҳамчуи чашми хирад шудаи бедор
همچو چشم خرد شده بیدار
Гарчи бисёр сол ва ма нашимурд
گرچه بسیار سال و مه نشمرد
Набӯд ҳеҷ Тифли бихаради хирад
نبود هیچ طفل بخرد خرد
Дида аз дидаи писандида
دیده از دیدهٔ پسندیده
Ҳамаи кишвар чу мардуми дида
همه کشور چو مردم دیده
Ҷурм ӯ хирад буд чун эксир
جرم او خُرد بود چون اکسیر
Бози маънии бузургу қадари хатир
باز معنی بزرگ و قدر خطیر
Фикрат ӯ ба хшндӣ ва ба хашм
فکرت او به خشندی و به خشم
Андаку дурбин чу мардуми чашм
اندک و دوربین چو مردم چشم
Давлат аз баҳри мейри дўлтшоаҳ
دولت از بهر میر دولتشاه
Ҷома аз меҳр карду хонаи зи моҳ
جامه از مهر کرد و خانه ز ماه
Фалак аз баҳри хизмат дар ӯй
فلک از بهر خدمت درِ اوی
Гашта монанди тоҷи афсари ӯй
گشته مانند تاج افسر اوی
Чун тавонист бандагӣ кардан
چون توانست بندگی کردن
Пас бидонаст банда парвардан
پس بدانست بنده پروردن
Чун паямбар ба Ясриби афтода
چون پیمبر به یثرب افتاده
Омадаи бозу Маккаи бигушода
آمده باز و مکه بگشاده
Бӯда хуб ва насеб чун Юсуф
بوده خوب و نسیب چون یوسف
Ҳам ба тифлии ғариб чун Юсуф
هم به طفلی غریب چون یوسف
Мояи рӯҳи сӯрати хубаш
مایهٔ روح صورت خوبش
ӯ чу Юсуфи падар чу ёқӯбаш
او چو یوسف پدر چو یعقوبش
Аз даруни ҳам чароғ ва ҳам мӯнис
از درون هم چراغ و هم مونس
Вази буруни ҳам шмомаҳи ҳам маҷлис
وز برون هم شمامه هم مجلس
Бӯда баҳри кифояташи зи сафо
بوده بحر کفایتش ز صفا
Бӯда бар дирояташи зи вафо
بوده برّ درایتش ز وفا
Он яке пари ҷавоҳири эҳсон
آن یکی پُر جواهر احسان
Вон дигар пари бўоҳри бурҳон
وآن دگر پُر بواهر برهان
Рӯйу хеши чунон малики дили соз
روی و خویش چنان ملک دل ساز
Халқ некӯаш манеҳӣ ғаммоз
خلق نیکوش منهی غمّاز
Аз бурун гарчи наът хӯн дорад
از برون گرچه نعت خون دارد
Машки ғаммоз андарун дорад
مشک غمّاز اندرون دارد
Дар кафш чун синони камари бандад
در کفش چون سنان کمر بندد
Хӯни ҳамеи резаду ҳамеи хннд
خون همی ریزد و همی خنند
Гар гурезади зи зишт ва аз некӯ
گر گریزد ز زشت و از نیکو
Буи хулаш бигӯед инак ӯ
بوی خلش بگوید اینک او
Халқ ӯ гӯйӣ аз паии дилу дайн
خلق او گویی از پی دل و دین
Бод зад корвони хлху чин
باد زد کاروان خلّخ و چین
Халқ ӯро ки гӯйӣ аз паии дил
خلق او را که گویی از پی دل
Банда гул шуд чу ?бардамӣад аз гул
بنده گل شد چو بردمید از گِل
Дилаш аз боғи он ҷаҳонӣ ба
دلش از باغ آن جهانی به
Хилқаташ аз оби зиндагонӣ ба
خلقتش از آب زندگانی به
Азму ҳзмши азали фиреб чу сидқ
عزم و حزمش ازل فریب چو صدق
Халқу хилқаташи абади шикеб чу ишқ
خلق و خلقتش ابد شکیب چو عشق
Охир аз барги сӯсану гулзор
آخر از برگ سوسن و گلزار
Бенаво кӣ буд насими баҳор
بینوا کی بُوَد نسیم بهار
То чу хуршед бар ду олам тофт
تا چو خورشید بر دو عالم تافت
Ҳардуи олам ба хизматаш бишитофт
هردو عالم به خدمتش بشتافت
Сифат шед дар ду абрӯ дошт
صفت شید در دو ابرو داشت
Қӯти шер дар ду бозу дошт
قوّت شیر در دو بازو داشت
Чашми давлати бадв шудааст қрир
چشم دولت بدو شده است قریر
Шоҳӣ ӯ ҳаме кунад тақрир
شاهی او همی کند تقریر
ӯст акнӯн сулолаи шоҳӣ
اوست اکنون سلالهٔ شاهی
Давлат ӯро гузидаи ҳамроҳӣ
دولت او را گزیده همراهی
Зӯру зари баҳри халқ дор набел
زور و زر بهر خلق دار نبیل
Гул набошад ба рангу буии бахил
گل نباشد به رنگ و بوی بخیل
Ақл ӯ дар саҳаргаҳи фузало
عقل او در سحرگه فضلا
Офтобӣаст дар шаби уқало
آفتابیست در شبِ عقلا
Адл ӯ дар вилояти тимор
عدل او در ولایت تیمار
Чун насими саҳар ба фасли баҳор
چون نسیم سحر به فصلِ بهار
Барграфт аз атоу адлу маҳал
برگرفت از عطا و عدل و محل
Гуфту гӯ аз миёни умру аҷал
گفت و گو از میان عمر و اجل
Лутф ӯ ҳафт хон исрофил
لطف او هفت خوان اسرافیل
Қаҳр ӯ чори мехи ъзроӣил
قهر او چار میخ عزرائیل
Дасти родаш ба ҷӯади пайвастан
دست رادش به جود پیوستن
Фориғаст аз кушодан ва бастан
فارغ است از گشادن و بستن
Пари гуҳари ҳамчуи гӯшу гардани кон
پر گهر همچو گوش و گردن کان
Оби зарфаши з рӯйу мӯии чикон
آب ظرفش ز روی و موی چکان
Чун намояд ба рӯҳи сӯрати роз
چون نماید به روح صورت راز
Чун занад бар фалак ба хашми овоз
چون زند بر فلک به خشم آواز
Гарчи чашмаст чарх чун ъбҳр
گرچه چشمست چرخ چون عبهر
Гӯш гардад ҳама чу сиснбр
گوش گردد همه چو سیسنبر
Чашм гӯшаст баҳри овозаш
چشم گوشست بهر آوازش
Гӯш чашмаст аз паии розаш
گوش چشم است از پی رازش
Гарчи бо қомат кашида равад
گرچه با قامت کشیده رود
Ақл дар роҳ ӯ ба дида равад
عقل در راه او به دیده رود
Вар бибинад ҷамол ӯро ҳур
ور ببیند جمال او را حور
Аз риёзи дилу ҳёзи ҳбўр
از ریاض دل و حیاض حبور
Кунад аз баҳри зинати ҷоҳаш
کند از بهر زینت جاهش
Пардаи дории хоки даргоҳаш
پرده داری خاک درگاهش
Хираду ҷону табъ дар фармон
خرد و جان و طبع در فرمان
Ин се ҷӯяд ҳамеи зи афваши амон
این سه جوید همی ز عفوش امان
То чаҳ фармоед он сипеҳри сарвар
تا چه فرماید آن سپهر سرور
Чу кушояди з рӯй пардаи нур
چو گشاید ز روی پردهٔ نور
Бораи бахт ӯ чу Рахши қадар
بارهٔ بخت او چو رخش قدر
Ҳаргиз ӯ дар наёяд андари сар
هرگز او در نیاید اندر سر
Гардани гарданон ба тавқи сахоаш
گردن گردنان به طوق سخاش
Хуш буд бастаи баҳри ҷӯаду атоаш
خوش بود بسته بهر جود و عطاش
Фалакии гирди неку бад май гирд
فلکی گرد نیک و بد میگرد
Чун шудӣ қутби гирди худ май гирд
چون شدی قطب گرد خود میگرد
Падарии кӯи чунин писар дорад
پدری کو چنین پسر دارد
Ҷуфти ҷони дидае ба сар дорад
جفت جان دیدهای به سر دارد
Ҳркҷои офтоб ва дар бошад
هرکجا آفتاب و دُر باشد
Дару бом аз назора пар бошад
در و بام از نظاره پر باشد
эй амири баланди поя чу меҳр
ای امیر بلند پایه چو مهر
Ҳамраҳи умри тести даври сипеҳр
همره عمر تست دور سپهر
Нафх сувараст аз ту ҷӯаду карам
نفخ صورست از تو جود و کرم
Дасти базли ту кӯру мурдаи дирам
دست بذل تو کور و مرده درم
эй баӣ талъат баон фишон
ای بهی طلعت بهان فشان
Ваии қавии толеъи қавии фармон
وی قوی طالع قوی فرمان
Дасти ҷӯади ту дар шаби диҷўр
دست جود تو در شب دیجور
Пойдораст то ба рӯз нашӯр
پایدارست تا به روز نشور
Зонка то халқро хабар бошад
زانکه تا خلق را خبر باشد
Шом бар душманат саҳар бошад
شام بر دشمنت سحر باشد
Миннатҳои бадӣ манӣ донад
منتهای بدی مَنی داند
Бартарӣ дар фурӯтанӣ донад
برتری در فروتنی داند
Нихваташ ҳарчӣ кам ба нерутар
نخوتش هرچه کم به نیروتر
Қудраташ ҳарчӣ беш хуши хутар
قدرتش هرچه بیش خوش خوتر
Ҳамаи рӯйиш ба адл ва дайн бошад
همه رویش به عدل و دین باشد
Дар аморати иморат ин бошад
در امارت عمارت این باشد
Дорад аз ёд кард миннати ор
دارد از یاد کرد منّت عار
Инат некӣ кун Фромши кор
اینت نیکی کن فرامش کار
Базл ӯ бар бигир мқсўр аст
بذل او بر بگیر مقصور است
Лафз ӯ аз чунин кунам давр аст
لفظ او از چنین کنم دور است
Бӯсаи ҷои сару каллаи поиш
بوسه جای سر و کله پایش
Марҷаъи офтобу маи райш
مرجع آفتاب و مه رایش
Хона ӯст хонаи шоҳӣ
خانهٔ اوست خانهٔ شاهی
Хонаи муштарӣ буд моҳӣ
خانهٔ مشتری بود ماهی
Бандагонанд шоҳу яздон ро
بندگانند شاه و یزدان را
Бандатар подшоҳи гиҳон ро
بندهتر پادشاه گیهان را
Шоҳро чашм аз ӯ шудаи равшан
شاه را چشم از او شده روشن
Ром ӯ шуд замонаи тавсан
رام او شد زمانهٔ توسن
Ин чунин арҷ ва ин чунин таъзим
این چنین ارج و این چنین تعظیم
Бирасад ҳукм ӯ ба ҳафт иқлӣм
برسد حکم او به هفت اقلیم
Ҷӯад ӯ шукрро кунад зинда
جود او شکر را کند زنده
Ҷоҳ ӯ халқро кунад банда
جاه او خلق را کند بنده
Боди ҳрдм барои мақсӯдаш
باد هردم برای مقصودش
Шукри шукр бар сари ҷўдш
شکّر شُکر بر سرِ جودش
Ёрб ӯро барои хуши нафасон
یارب او را برای خوش نفسان
Ба қсороӣ орзӯ бирасон
به قصارای آرزو برسان
Суханӣ гуфтам аз санои амир
سخنی گفتم از ثنای امیر
Омад акнӯн гуҳи дуои вазир
آمد اکنون گه دعای وزیر