Омма то дар ҷаҳон асбобанд
عامه تا در جهانِ اسبابند
Ҳама дар киштӣанд ва дар хобанд
همه در کشتیاند و در خوابند
Дили омӣ чу дида ёр аст
دل عامی چو دیدهٔ یار است
Ним бемор ва ним бедор аст
نیم بیمار و نیم بیدار است
Ганда ва бемазааст суҳбати ом
گنده و بیمزه است صحبت عام
Чун саги пухта ва чу мардуми хом
چون سگ پخته و چو مردم خام
Зон гуруҳе ки сӯии даравишон
زان گروهی که سوی درویشان
Нафрати оради ҳамеи хиради зишон
نفرت آرد همی خرد زیشان
Аз дили омӣу бахилу ҳасуд
از دل عامی و بخیل و حسود
Кӣна ояд валек ноед ҷӯад
کینه آید ولیک ناید جود
Магас ва газадманд мардуми дун
مگس و گزدمند مردم دون
Нешии андари даҳони яке дар кун
نیشی اندر دهان یکی در کون
На ба дил бар наад ҷаҳони палид
نه به دل بر نهد جهان پلید
Бар сари деви чатри марворид
بر سر دیو چتر مروارید
зи офати неши як ҷаҳон газадам
ز آفت نیش یک جهان گزدم
Чашми ман пари мижаи сет чун гандум
چشم من پر مژهست چون گندم
Рӯй чун абр аз он дижам доранд
روی چون ابر از آن دژم دارند
Ки чу абри об дар шикам доранд
که چو ابر آب در شکم دارند
Чун хара зон сазоӣ қурбонанд
چون خُره زان سزای قربانند
Ки хараи вор муғ мусулмонанд
که خرهوار مغ مسلمانند
Чун магас рӯй баҳр нон шӯйанд
چون مگس روی بهر نان شویند
Дар чу гурба барои хон ҷӯянд
در چو گربه برای خوان جویند
Музд бошад барои хандидан
مزد باشد برای خندیدن
Сблти зан ба муздашони ридн
سبلت زن به مزدشان ریدن
Гоҳи шухии палид чун магас анд
گاه شوخی پلید چون مگساند
Гоҳи суҳбат ба ғиз чун днс анд
گاه صحبت به غیض چون دنساند
Шӯх ҳамчун магас вале бонон
شوخ همچون مگس ولیبانان
Туъмаи анкабут бе сомон
طعمهٔ عنکبوت بیسامان
Баҳри пайванди ҷони меҳмон ро
بهر پیوند جان مهمان را
Рӯзаи фармӯдаи солу маи ҷон ро
روزه فرموده سال و مه جان را
Гар яке миҳмон бихон расадаш
گر یکی میهمان بخوان رسدش
Корди гӯйӣ ба устихон расадаш
کارد گویی به استخوان رسدش
Гар диҳанд ин гиреҳ ба кӯҳи ово
گر دهند این گره به کوه آوا
Накунад ки бузургашон ба садо
نکند کُه بزرگشان به صدا
Аз паии як ду луқмаи хирад ба ҳеҷ
از پی یک دو لقمه خرد به هیچ
Карда бисёр гӯнаи роҳи бсич
کرده بسیار گونه راه بسیچ
Мардуми омма ҳамчу занбӯраст
مردم عامه همچو زنبورست
Ки салоҳ аз вуҷӯдашон давраст
که صلاح از وجودشان دورست
Ҳаваси дахлашони чўдўзхшон
هوس دخلشان چودوزخشان
Дафтари харҷашон чу матбахашон
دفتر خرجشان چو مطبخشان
Аз паии як ду луқматару шӯр
از پی یک دو لقمهٔ تر و شور
Бом ва девор хаз чу гурбау мӯр
بام و دیوار خز چو گربه و مور
Ришашони солу маи ббрдни чиз
ریششان سال و مه ببردن چیز
Аз шараи монда бар гузари гуҳи тез
از شره مانده بر گذر گه تیز
Ҳосил сифла чист ҷузи ғаму ранҷ
حاصل سفله چیست جز غم و رنج
ҚФс тез чист ҷузи қўлнҷ
قفص تیز چیست جز قولنج
Як дам ар таҳта дар бағал гиранд
یک دم ار تخته در بغل گیرند
Хонаи хеш дар тбл гиранд
خانهٔ خویش در تبل گیرند
Як дам ар гӯш сӯй равад оранд
یک دم ار گوش سوی رود آرند
Ба ду гўзи осмони фурӯди оранд
به دو گوز آسمان فرود آرند
Шукр эшон бихоҳам арча ба рӯз
شکر ایشان بخواهم ارچه به روز
Бишиканади зўбаҳи соъатии сад гўз
بشکند زوبه ساعتی صد گوز
Зикраш бар ҳиҷоаши шери гўост
ذکرش بر هجاش شیر گواست
Риши модар ғурраш бикун ки равост
ریش مادر غرش بکن که رواست
Омад аз чангашони зи сблти ҳиз
آمد از چنگشان ز سبلت حیز
Дар тазаллуми миёни даракаи тез
در تظلم میان درکهٔ تیز
Чун наомма ба гоҳи нон хӯрдан
چون نعامه به گاه نان خوردن
Лек чун мурғи вақти аҳ кардан
لیک چون مرغ وقت اه کردن
Аҳ кунанд аз дареғи аҳ кардан
اه کنند از دریغ اه کردن
Ха кунанд аз ҷавоби ха кардан
خه کنند از جواب خه کردن
Омма монанди гирдбод буд
عامه مانند گردباد بُوَد
Ки сабки хези ҳамчуи бод буд
که سبک خیز همچو باد بُوَد
Ба яке бод хуш шавад ночиз
به یکی باد خوش شود ناچیز
Сӯрат мард дораду тани ҳиз
صورت مرد دارد و تن حیز
Арзи оммаи басони нор буд
عرض عامه بسان نار بُوَد
Гарчи бемол ва бетабор буд
گرچه بیمال و بیتبار بُوَد
Карда маҷрӯҳ чун дад аз бедод
کرده مجروح چون دد از بیداد
Ки на дандон на нохунаши моноад
که نه دندان نه ناخنش ماناد