эй мунирӣ намӯд маҳтобат
ای منیری نمود مهتابت
Бас буд сояи ресмони тобат
بس بُوَد سایه ریسمان تابت
Нашавад ҳеҷ мардуми муслеҳ
نشود هیچ مردم مصلح
Ҳаргиз аз дасти деви лоиФлҳ
هرگز از دست دیو لایفلح
Ҳамчуи мор аз бадӣу манҳусӣ
همچو مار از بدی و منحوسی
Ҳамаи солаи шикори тоўсӣ
همه ساله شکار طاوسی
То кати омухти ихтиёри бадӣ
تا کت آموخت اختیار بدی
Ки мёмўзи дай ва ма хӯрдӣ
که میاموز دی و مه خوردی
Оммаи баҳри таом чун анъом
عامه بهر طعام چون انعام
Бо српсти дому масти мудом
با سرپست دام و مست مدام
Зонка дар комилон буд ҳамаи ҷӯад
زانکه در کاملان بود همه جود
Набӯд бе фалоҳи марди суҷуд
نبود بیفلاح مرد سجود
Гар ҳаросади з бе хиради мардум
گر هراسد ز بیخرد مردم
Аз бидон тарсаду зи бади мардум
از بدان ترسد و ز بد مردم
Он натарс худоӣ тарс худаст
آن نترس خدای ترس خودست
Тан ки дар тамаъи неку тарси бадаст
تن که در طمع نیک و ترس بدست
эй ъФооллٰаҳи зи деви сираташон
ای عفااللّٰه ز دیو سیرتشان
Ки азин сон буд басираташон
که ازین سان بود بصیرتشان
Гуфта мардашон на аз мардӣаст
گفتهٔ مردشان نه از مردیست
Балки аз лофу фитна ва сардӣаст
بلکه از لاف و فتنه و سردیست
Марди кони ҳарзаи гӯй ва бе бокаст
مرد کان هرزهگوی و بیباکست
Роз бо вай чу кӯк бо кокст
راز با وی چو کوک با کاکست
Бишуморӣ баридан аз киу ма
بشماری بریدن از کِه و مِه
Гар зи ман пурсӣ аз бидон ҳама ба
گر ز من پرسی از بدان همه به
Ҳам дам ва ҳам дирам диҳад ҳам дард
هم دم و هم درم دهد هم درد
Ҳам ҷигари ҳам зикр хӯрд бади мард
هم جگر هم ذکر خورد بد مرد
Набӯд ҳеҷ ҷузи баду бади раг
نبود هیچ جز بد و بد رگ
Гар яке вари ҳазор бинии саг
گر یکی ور هزار بینی سگ
Ин ҳамаи хоҷагон безару сим
این همه خواجگان بیزر و سیم
Илми шеру гурги моли ятем
علم شیر و گرگ مال یتیم
Аз касе дар ҷаҳони хомӯшӣ
از کسی در جهان خاموشی
Нашунӯд ҷуз ба гӯш бе гӯшӣ
نشنود جز به گوش بیگوشی
Зонка андари ҷаҳони хомӯшӣ
زانکه اندر جهان خاموشی
Баради беҳтари зи бӯрёи пӯшӣ
بُرد بهتر ز بوریا پوشی
Аз паии дахлу харҷи ақлу ҳунар
از پی دخل و خرج عقل و هنر
Дафтараш бе навотар аз даф тар
دفترش بینواتر از دفتر
Ин дабирон ки мудаббирон раҳанд
این دبیران که مُدبران رهند
Зон ҳаме аз ғуломи худ нрҳнд
زان همی از غلام خود نرهند
эй зи худ сиргштаҳи ҳамчуи амл
ای ز خود سیرگشته همچو امل
Бишинав аз ман з рӯй панд ва мисл
بشنو از من ز روی پند و مثل
Андарин срншиб бе хабарон
اندرین سرنشیب بیخبران
Бор бар пушти мондаи ҳамчуи харон
بار بر پشت مانده همچو خران
Мард шуд мард каз тамаъ бигурехт
مرد شد مرد کز طمع بگریخت
Гирди гашти абри коб рӯй бирехт
گرد گشت ابر کآب روی بریخت
Ози ақлати бабради дайн чаҳ барад
آز عقلت ببرد دین چه بُرد
Тамаъ обат бирехт ҷон чаҳ хӯрд
طمع آبت بریخت جان چه خورد
Сухани зиракон ҳама рамзаст
سخن زیرکان همه رمزست
Ҳаркии ғмрсти кор ӯ ғмзст
هرکه غمرست کار او غمزست
Пӯст бошад ки ғмз дорад нағз
پوست باشد که غمز دارد نغز
Ғмз ҳаргиз наёбӣ андари мағз
غمز هرگز نیابی اندر مغز
Ҷумлаи зер ҷаҳон асбобанд
جمله زیر جهان اسبابند
Киштро боду машкро обанд
کشت را باد و مشک را آبند
Ҳама ҳастанд ва ман ба назд худам
همه هستند و من به نزد خودم
Хӯшаи чинии зи хирмани хирадам
خوشهچینی ز خرمن خردم
Пас ҳама чун харанд ва бе тобанд
پس همه چون خرند و بیتابند
Гирди асбам чигуна дарёбанд
گَرد اسبم چگونه دریابند
Барзигари ин мисли накӯ гуфтаст
برزگر این مثل نکو گفتهست
Чашми дилашон аз ин мисл хуфтаст
چشم دلشان از این مثل خفتهست
Гар з бнҷшк будамӣ ба фикр
گر ز بنجشک بودمی به فکر
Андарин мазраъати шитобони сар
اندرین مزرعت شتابان سر
Осмони вори сари Фроштмӣ
آسمانوار سر فراشتمی
Арзани андари замини нкоштмӣ
ارزن اندر زمین نکاشتمی
Дили дарвешро з рӯй ситам
دل درویش را ز روی ستم
Карда чун пушти сусмори зи ғам
کرده چون پشت سوسمار ز غم
Ҷанги ҷустанди арнаҳи баси ҷустанд
جنگ جستند ارنه بس جستند
Ки чу шаҳи тара бар гузари растанад
که چو شه تره بر گذر رستند
Зон хусумат ки бо ман ангезанд
زان خصومت که با من انگیزند
Зуд чун мард фард бигурезанд
زود چون مرد فرد بگریزند
Мондаанд ин кара аз он дами боз
ماندهاند این کره از آن دم باز
Пӯст бар пӯсти ҳамчуи гандаи пиёз
پوست بر پوست همچو گنده پیاز