Он шунидӣ ки аз кам озорӣ
آن شنیدی که از کم آزاری
Риндии андари рабӯди дасторӣ
رندی اندر ربود دستاری
Он давид аз нишот дар бустон
آن دوید از نشاط در بستان
Вена давон шуд ба сӯии гӯристон
وین دوان شد به سوی گورستان
Он яке гуфташ аз сари сардӣ
آن یکی گفتش از سرِ سردی
Ки бидидам салими дили мардӣ
که بدیدم سلیم دل مردی
Ту бад-ӣни сӯи ҳаме чаҳ пўиии тафт
تو بدین سو همی چه پویی تفت
Конкаҳи дастори барад зон сӯ рафт
کانکه دستار برد زان سو رفت
Марди дастори барда фаслӣ гуфт
مرد دستار برده فصلی گفت
Нек бишинав кҳон ба аслӣ гуфт
نیک بشنو کهآن به اصلی گفت
Гуфт эй хоҷа гарчи зон сўн шуд
گفت ای خواجه گرچه زان سون شد
На зи банди замона берун шуд
نه ز بندِ زمانه بیرون شد
Чаҳ дувуми биҳдаҳи сӯии бустон
چه دوم بیهده سوی بستان
Худ ҳамеи ёбмш ба гӯристон
خود همی یابمش به گورستان
Ман ҳамин як ду рӯз сабр кунам
من همین یک دو روز صبر کنم
Рӯй дар рӯй ин ду қабр кунам
روی در روی این دو قبر کنم
Ки бад-ӣни ҷои худ аз сарои муҷоз
که بدین جا خود از سرای مجاز
Марги силии занонаши оради боз
مرگ سیلیزنانش آرد باز
Зуд бошад ки аз сарои сипанҷ
زود باشد که از سرای سپنج
Оўрндш ба пеши ман бе ранҷ
آورندش به پیش من بیرنج
Онкии рози дил ва ниҳон донад
آنکه راز دل و نهان داند
Дод ман зу ба ҷумла бастанд
داد من زو به جمله بستاند
То бад-ӣни сон ки кард моро ъўр
تا بدین سان که کرد ما را عور
Ъўрӣ худ бинад андари гӯр
عوری خود بیند اندر گور
Аз чунин ақрабо чаҳ андешӣ
از چنین اقربا چه اندیشی
То хушӣ чист дар чунин хешӣ
تا خوشی چیست در چنین خویشی
Асли дайн чун илм баланд кунад
اصل دین چون علَم بلند کند
Бо чунин асл решханд кунад
با چنین اصل ریشخند کند
Хеши нохуш ба сӯии ман ба мисл
خویش ناخوش به سوی من به مثل
Ҳаст мӯии зҳору мӯии бағал
هست موی زهار و موی بغل
Бар кунӣ бад раҳо кунӣ нохуш
بر کنی بد رها کنی ناخوش
Тира зу обу ганда зу оташ
تیره زو آب و گنده زو آتش
Қӣматӣ дар қиёмат имонаст
قیمتی در قیامت ایمانست
На насаб номҳои инсонаст
نه نسبنامهای انسانست
Тухмҳои ки шаҳватӣ набӯд
تخمهای که شهوتی نبود
Бар он ҷуз қиёматӣ набӯд
بَرِ آن جز قیامتی نبود
Набӯд рӯзи ҳашари навбати тин
نبود روز حشر نوبت طین
Навбати дайн буд ба явми аддӣн
نوبت دین بود به یومالدّین
Бош то бугсалад ба вақт нашӯр
باش تا بگسلد به وقت نشور
Наслҳои ҷаҳони зи садумати сувар
نسلهای جهان ز صدمت صور
Чакании хешӣ касе ки аён
چکنی خویشی کسی که عیان
Бабради обат ар наёбади нон
ببرد آبت ار نیابد نان
Гар шараи сӯии ҷонаши ҳамлаи барад
گر شره سوی جانش حمله برد
Бачаро луқма созад ва бихӯрад
بچه را لقمه سازد و بخورد
Мисли хеши бад чу деҳқонаст
مثل خویش بد چو دهقانست
Даст ӯ пои банди ақронст
دست او پایبند اقرانست
То буд соя ҳаст зери дарахт
تا بود سایه هست زیر درخت
Чун фурӯи рехти барги бандади рахт
چون فرو ریخت برگ بندد رخت
Хирманаш чун з дона бошад пар
خرمنش چون ز دانه باشد پُر
Пшки уштури намоядаш чун дар
پشک اشتر نمایدش چون دُر
Солӣ ар ҳеҷ хушкии оғозад
سالی ار هیچ خشکی آغازد
Зуди деҳқони пизишкии оғозад
زود دهقان پزشکی آغازد
Нанг бар шуд бар осмони барин
ننگ بر شد بر آسمان برین
Ном гум шуд чу нам наёфт замин
نام گم شد چو نم نیافت زمین
Барзигар рафту нону дуғи бабрад
برزگر رفت و نان و دوغ ببرد
Молау ҷуфту досу юғи бабрад
ماله و جفت و داس و یوغ ببرد
Бо чунин қавм чун кунӣ хешӣ
با چنین قوم چون کنی خویشی
Гар на брхираҳи сғбаҳи хешӣ
گر نه برخیره سغبهٔ خویشی
Ёр он бош кат кунад ёрӣ
یار آن باش کت کند یاری
Шаби мастӣу рӯзи ҳушёрӣ
شب مستی و روز هشیاری