Охири умрат аз дили тафта

آخر عمرت از دل تفته

Ҳамчу бар кӯдаки аввали ҳафта

همچو بر کودک اوّل هفته

Гурба гар шуд ба луқмаи шод аз ту

گربه گر شد به لقمه شاد از تو

Гӯш ва бинӣ диҳад ба бод аз ту

گوش و بینی دهد به باد از تو

Ҷинси онҳо ки номслмоннд

جنس آنها که نامسلمانند

Ҳамчуи дунони гарон ва арзонанд

همچو دونان گران و ارزانند

Аз паии сайди оҳӯии хуши пўз

از پی صید آهوی خوش پوز

Чашмҳо серума кардае чун юз

چشمها سرمه کرده‌ای چون یوز

Зонка девӣ расед фарёдат

زانکه دیوی رسید فریادت

эй кам аз хок чист ин бодат

ای کم از خاک چیست این بادت

Мардумии гиру донишу озарм

مردمی گیر و دانش و آزرم

Виҳк аз риши худ надории шарм

ویحک از ریش خود نداری شرم

То кӣ аз риҳу зҳкаҳу тсхр

تا کی از ریح و ضحکه و تسخر

Зини сару риши шарми дор эй хар

زین سر و ریش شرم دار ای خر

Аз паии нону об ҳар рӯза

از پی نان و آب هر روزه

Заҳрро хондае шукри бўзаҳ

زهر را خوانده‌ای شکر بوزه

Ту мадаи мари аёли зои ноне

تو مده مر عیال را نانی

Дигарон дода мари варои ҷонӣ

دیگران داده مر ورا جانی

Дашту кҳсори гири ҳамчуи вуҳуш

دشت و کهسار گیر همچو وحوش

Хона ва хон бимон ба гурбау мӯш

خانه و خوان بمان به گربه و موش

Ҳарки дорад ҳароми нони аёл

هرکه دارد حرام نان عیال

Суханаши дон ки гашти саҳари ҳалол

سخنش دان که گشت سحر حلال

Дар ту Эй шавам наҳс дорам занн

در تو ای شوم نحس دارم ظن

Ки яке нон бааст аз даҳ зан

که یکی نان بهست از ده زن

Зан чу надиҳӣ ту нон ӯ ночор

زن چو ندهی تو نان او ناچار

Худ ба даст оварад чу хари афсор

خود به دست آورد چو خر افسار

Зан агар бад кунад шӯй хурсанд

زن اگر بد کند شوی خرسند

Сим бояд ки монад андари банд

سیم باید که ماند اندر بند

Чун туро ақл нест чтўон кард

چون ترا عقل نیست چه‌توان کرد

Эзадат кард азин маъонии фард

ایزدت کرد ازین معانی فرد

Нест ақли ҳидоятати зи худоӣ

نیست عقل هدایتت ز خدای

Мктсб низ нест жожи мхоӣ

مکتسب نیز نیست ژاژ مخای

Бесиррӣ бош чун з рӯй навай

بی‌سری باش چون ز روی نوی

Зрмдӣ шуд бад-ӣни сифати алавӣ

زرمدی شد بدین صفت علوی

Ҳису ақлаш чу нест андари зот

حس و عقلش چو نیست اندر ذات

Ҳаст дархуради новдонаши сифот

هست درخورد ناودانش صفات

Ҳаст аз ин зрмдӣ чу шуд толиб

هست از این زرمدی چو شد طالب

Нангу орӣ бар оли бўтолб

ننگ و عاری بر آلِ بوطالب

Ҳарчӣ бастанд аз ҳарому ҳараҷ

هرچه بستاند از حرام و حرج

Аз баҳоии намозу рӯзау ҳаҷ

از بهای نماز و روزه و حج

ё бала ё ба мнг сарф кунад

یا به لَه یا به منگ صرف کند

Барфро ёри дуғ ва трФ кунад

برف را یار دوغ و ترف کند

Кам шунидем чун ту лнбонӣ

کم شنیدیم چون تو لنبانی

Тар фурӯшӣу хушки ҷанбоне

تر فروشی و خشک جنبانی

Кони забонҳо ки асли шӯр ва шараст

کآن زبانها که اصل شور و شرست

Ҳамаи андари даҳони икдгрст

همه اندر دهان یکدگرست

Ақлу ҷон касе ки бе адабаст

عقل و جان کسی که بی‌ادبست

Ин яке бева ваон дигар ъзбст

این یکی بیوه وآن دگر عزبست

Ақлу ҷон касе ки бе бокаст

عقل و جان کسی که بی‌باکست

Он яке тираи ин дигар хокаст

آن یکی تیره این دگر خاکست

Дили барӣни чори табъ чарх манеҳ

دل براین چار طبع چرخ منه

Ҷаъфарии баҳри харҷ крх манеҳ

جعفری بهر خرج کرخ منه

Ҳаркии худ зишт ва бехирад бошад

هرکه خود زشت و بی‌خرد باشد

Рой ӯ суст ва рӯй бад бошад

رای او سست و روی بد باشد

Сабр кун бар адои ҷони каш ӯ

صبر کن بر ادای جان‌کش او

Дил манеҳ бар ғизои нохуш ӯ

دل منه بر غذای ناخوش او

Коби рӯйиши зи таҳтаи афлок

که‌آب رویش ز تختهٔ افلاک

Шасти таълиқҳои умраши пок

شست تعلیقهای عمرش پاک