Бози инҳо ки мард аҳкоманд
باز اینها که مرد احکامند
Ҳама дар фолу заҷри хўдкомнд
همه در فال و زجر خودکامند
Нафас аз гардиш нуҷум зананд
نفس از گردش نجوم زنند
Солу маи фоли саъд ва шавам зананд
سال و مه فال سعد و شوم زنند
Ҳамаи ҷосус наҷм афлоканд
همه جاسوس نجم افلاکند
Ҳама бо майл ва таҳта хоканд
همه با میل و تختهٔ خاکند
Ҳама дар роҳи ҳукм худ ройанд
همه در راه حکم خود رایند
Ба сари ман ки жож май хоинд
به سرِ من که ژاژ میخایند
Зарқ бўолънбсаст раҳбарашон
زرق بوالعنبس است رهبرشان
Кам з хоканд хок бар сарашон
کم ز خاکند خاک بر سرشان
Нашуниданд номи Батламиюс
نشنیدند نام بطلمیوس
Пари фиғону миёни тиҳӣ чун кӯс
پر فغان و میان تهی چون کوس
Ҳамаи шогирди зарқи бўолънбс
همه شاگرد زرق بوالعنبس
Ҳама аз зарқ ӯ зананд нафас
همه از زرق او زنند نفس
Рӯзу шаб дар шумори ҳафт ва чаҳор
روز و شب در شمار هفت و چهار
Хонаи ҷаду хонаи идбор
خانهٔ جدّ و خانهٔ ادبار
Соҳиби лайлу соҳиби навба
صاحب لیل و صاحب نوبه
Зини чунин илми тавба ва ба тавба
زین چنین علم توبه و به توبه
Соҳиби соъат ва далел наҳор
صاحب ساعت و دلیل نهار
Толеъу кадхудоу ҷони бхтор
طالع و کدخدا و جان بختار
Соҳиби ваҷҳ ва низ соҳиби ҳад
صاحب وجه و نیز صاحب حدّ
Ки дар аҳкомашон набошад рад
که در احکامشان نباشد ردّ
Сабаби кадхудоеу ҳилоҷ
سبب کدخدایی و هیلاج
Ки мунаҷҷими бадв буд муҳтоҷ
که منجّم بدو بود محتاج
Соҳиб сӯратасту раби алиўм
صاحب صورتست و ربّالیوم
Ки баронанд ҳакямони як қавм
که برآنند حکیمان یک قوم
Ҳукму таъсиру соҳиби аўтод
حکم و تأثیر و صاحب اوتاد
Бартар аз ҳади ваҷҳу нақсу зиёд
برتر از حدّ وجه و نقص و زیاد
Гардиш ва рафтану ҳубуту суъӯд
گردش و رفتن و هبوط و صعود
Ки з таъсирашон шавад мавҷӯд
که ز تأثیرشان شود موجود
Инҳитоту ҳазизу давру шумор
انحطاط و حضیض و دور و شمار
Авҷи хуршеду собиту сайёр
اوج خورشید و ثابت و سیار
Фалаки алмстқиму ҷайби алмил
فلکالمستقیم و جیبالمیل
Ғояти иртифоъу гардиши лайл
غایت ارتفاع و گردش لیل
Гуҳи рҳоўӣу гоҳи дулобӣ
گه رحاوی و گاه دولابی
Гуҳи ҳамоил чу теғи аъробӣ
گه حمایل چو تیغ اعرابی
Баъду бӯҳту тафовути мобайн
بعد و بهت و تفاوت مابین
Ҳосили ҷайбу ғояти алтўлин
حاصل جیب و غایتالطولین
Зиҷи яҳёу фахриу мأмўн
زیج یحیی و فاخر و مأمون
Иртифоъи тўолъ ва чаҳ ва чун
ارتفاع طوالع و چه و چون
Вонкаҳ биниҳод авҷро ҳаракот
وانکه بنهاد اوج را حرکات
Иртифоъу тафовути соъот
ارتفاع و تفاوت ساعات
Зилли миқёсу нуқтаи маҳсус
ظلّ مقیاس و نقطهٔ محسوس
Ки мақодӣр зовияаст рؤс
که مقادیر زاویه است رؤس
Тӯлу арзу сутӯҳу нуқтау хат
طول و عرض و سطوح و نقطه و خط
Ки дар аҳвол ҷумла нест ғалат
که در احوال جمله نیست غلط