эй марди фақр , ҳаст турои хирқаи ту тоҷ
ای مرد فقر، هست ترا خرقهٔ تو تاج
Султони туе ки нест ба султонати эҳтиёҷ
سلطان تویی که نیست به سلطانت احتیاج
Ту дод бандагии худованд худ бидиҳ
تو داد بندگی خداوند خود بده
Вонгоаҳ аз мулӯки ҷаҳон май ситони хароҷ
وآنگاه از ملوک جهان میستان خراج
Гар тоъатӣ кунӣ макунаш фош назд халқ
گر طاعتی کنی مکنش فاش نزد خلق
Чун байза Эй наҳй макун овоз чун дҷоҷ
چون بیضهای نهی مکن آواز چون دجاج
Маҳбӯби ҳақ шудан ба намоз ва ба рӯза нест
محبوب حق شدن به نماز و به روزه نیست
Ин орзӯат агарчӣ кунад дар дили ахтлоҷ
این آرزوت اگرچه کند در دل اختلاج
Чун ҳарчӣ ғайр ӯст ба дили тарк он кунӣ
چون هرچه غیر اوست به دل ترک آن کنی
Бар фарқи ҷони ту наад аз ҳуби хеши тоҷ
بر فرق جان تو نهد از حب خویش تاج
Дар нусрати хирад ки ҳавои душман вай аст
در نصرت خرد که هوا دشمن وی است
Бо нафаси худ ҷадал кун ва бо табъи худ лҷоҷ
با نفس خود جدل کن و با طبع خود لجاج
Гар дар масофи он ду мухолифи шӯии шаҳид
گر در مصاف آن دو مخالف شوی شهید
Беморро ба дам чу масеҳо кунӣ алоҷ
بیمار را به دَم چو مسیحا کنی علاج
Чун нафаси тунди гашт ба сахтяш ром кун
چون نفس تند گشت به سختیش رام کن
Сардӣ диҳад табиб чу гармӣ кунад мизоҷ
سردی دهد طبیب چو گرمی کند مزاج
Бо ӯ мувофиқат макун андари хилофи ақл
با او موافقت مکن اندر خلاف عقل
Муҳтоҷ нест шаб ки сиёҳаш кунӣ ба зоҷ
محتاج نیست شب که سیاهش کنی به زاج
Мардонаи гандаи пери ҷаҳонро талоқи даҳ
مردانه گنده پیر جهان را طلاق ده
Каз ишқи баст бо дили ту ақди издивоҷ
کز عشق بست با دل تو عقد ازدواج
Ҳастӣ ту чу зят бисӯзад ?герат фитад
هستیّ تو چو زیت بسوزد گرت فتد
Бар дили шуъоъи ишқ чу мисбоҳ дар зҷоҷ
بر دل شعاع عشق چو مصباح در زجاج
Зондўаҳ ӯ чу машъалаи моҳ равшан аст
زاندوه او چو مشعلهٔ ماه روشن است
Шамъи дилат , ки зинда ба равған буд Сироҷ
شمع دلت، که زنده به روغن بود سراج
Мари фақрро амин набӯд ҳеҷ ҷоҳи ҷӯй
مر فقر را امین نبود هیچ جاهجوی
Чун тахт шаҳ нишин нашавад ҳеҷ пели оҷ
چون تخت شهنشین نشود هیچ پیل عاج
Гуяд гилӣми пӯши гадоро касе амир ?
گوید گلیمپوش گدا را کسی امیر؟
Хонд ҳўидпўши шутурро касе дўоҷ
خواند هُوَیدپوش شتر را کسی دواج
Гар дар раҳаши зании қадамӣ , бар ҷабини гул
گر در رهش زنی قدمی، بر جبین گل
Аз хоки раҳ чу қатра шабнам фитад ъҷоҷ
از خاک ره چو قطرهٔ شبنم فتد عجاج
Худ комро чунин сухан аз табъ ҳаст давр
خود کام را چنین سخن از طبع هست دور
Мҳмўмро буд асали андари даҳони аҷоҷ
محموم را بود عسل اندر دهان اجاج
Гар дӯстии ҳақи талабии тарк халқ кун
گر دوستی حق طلبی ترک خلق کن
Дар як макони ду зид накунад бо ҳам имтизоҷ
در یک مکان دو ضد نکند با هم امتزاج