Ҳар он чизе ки дар олам аён аст

هر آن چیزی که در عالم عیان است

Чу аксии зи офтоби он ҷаҳон аст

چو عکسی ز آفتاب آن جهان است

Ҷаҳон чун зулфу хату хол ва абрӯаст

جهان چون زلف و خط و خال و ابروست

Ки ҳар чизе ба ҷой хеш некӯаст

که هر چیزی به جای خویش نیکوست

Таҷаллии гуҳи ҷамолу гуҳ ҷалол аст

تجلی گه جمال و گه جلال است

Руху зулфи он маъониро мисол аст

رخ و زلف آن معانی را مثال است

Сифоти ҳақи таъолии лутф ва қаҳр аст

صفات حق تعالی لطف و قهر است

Руху зулф батонро зон ду баҳр аст

رخ و زلف بتان را زان دو بهر است

Чу маҳсус омад ин алфози мсмўъ

چو محسوس آمد این الفاظ مسموع

Нахуст аз баҳр маҳсусаст мавзӯ

نخست از بهر محسوس است موضوع

Надорад олами маънии ниҳоят

ندارد عالم معنی نهایت

Куҷо бинад мар ӯро лафзи ғоят

کجا بیند مر او را لفظ غایت

Ҳар он маънӣ ки шуд аз завқи пайдо

هر آن معنی که شد از ذوق پیدا

Куҷои таъбир лафзӣ ёбад ӯ ро

کجا تعبیر لفظی یابد او را

Чу аҳл дил кунад тафсири маънӣ

چو اهل دل کند تفسیر معنی

Ба монандӣ кунад таъбири маънӣ

به مانندی کند تعبیر معنی

Ки маҳсусот аз он олам чу соя аст

که محسوسات از آن عالم چو سایه است

Ки ин чун Тифл ва он монанди доя аст

که این چون طفل و آن مانند دایه است

Ба назд ман худ алфози мأўл

به نزد من خود الفاظ مأوّل

Бар он маънӣ фитод аз вазъи аввал

بر آن معنی فتاد از وضع اول

Ба маҳсусоти хос аз урф ом аст

به محسوسات خاص از عرف عام است

Чаҳ донад оми кони маънӣ кадом аст

چه داند عام کان معنی کدام است

Назар чун дар ҷаҳон ақл карданд

نظر چون در جهان عقل کردند

Аз онҷои лафзҳоро нақл карданд

از آنجا لفظها را نقل کردند

Таносубро риоят кард оқил

تناسب را رعایت کرد عاقل

Чу сӯии лафзи маънии гашти нозил

چو سوی لفظ معنی گشت نازل

Вале ташбеҳ куллӣ нест мумкин

ولی تشبیه کلی نیست ممکن

зи ҷусту ҷӯй он мебош сокин

ز جست و جوی آن می‌باش ساکن

Бад-ӣни маънӣ касеро бар ту диқ нест

بدین معنی کسی را بر تو دق نیست

Ки соҳиби мазҳаби ӣнҷои ғайр ҳақ нест

که صاحب مذهب اینجا غیر حق نیست

Вале то бо худии зинҳори зинҳор

ولی تا با خودی زنهار زنهار

Ибороти шариъатро нигаҳи дор

عبارات شریعت را نگه‌دار

Ки рухсати аҳли дилро дар се ҳол аст

که رخصت اهل دل را در سه حال است

Фаноу скр ва он дигар даллол аст

فنا و سکر و آن دیگر دلال است

Ҳар он каси кӯи шиносади ин се ҳолат

هر آن کس کو شناسد این سه حالت

Бидонади вазъи алфозу далолат

بداند وضع الفاظ و دلالت

Туро гар нест аҳвол маввоҷед

تو را گر نیست احوال مواجید

Машав кофари зи нодонӣ ба тақлид

مشو کافر ز نادانی به تقلید

Маҷозӣ нест аҳволи ҳақиқат

مجازی نیست احوال حقیقت

На ҳар кас ёбад асрори тариқат

نه هر کس یابد اسرار طریقت

Газоф эй дӯст ноед зи аҳли таҳқиқ

گزاف ای دوست ناید ز اهل تحقیق

Мари инро кашф бояд ё ки тасдиқ

مر این را کشف باید یا که تصدیق

Бигуфтам вазъи алфозу маъонӣ

بگفتم وضع الفاظ و معانی

Туро сарбастагар хоҳии бадоне

تو را سربسته گر خواهی بدانی

Назар кун дар маъонии сӯии ғоят

نظر کن در معانی سوی غایت

Лавозимро якояк кун риоят

لوازم را یکایک کن رعایت

Ба ваҷҳи хос аз он ташбеҳ ме кун

به وجه خاص از آن تشبیه می‌کن

зи дигари ваҷҳҳо тнзиаҳ ме кун

ز دیگر وجه‌ها تنزیه می‌کن

Чу шуд ин қоидаи як сари муқарар

چو شد این قاعده یک سر مقرر

Намоям зон мисолӣ чанд дигар

نمایم زان مثالی چند دیگر