Агар хоҳӣ ки бинии чашмаи хур
اگر خواهی که بینی چشمهٔ خوُر
Туро ҳоҷат фитад бо ҷурми дигар
تو را حاجت فتد با جرمِ دیگر
Чу чашм сар надорад тоқати тоб
چو چشمِ سر ندارد طاقتِ تاب
Тавон хуршед тобон дид дар об
توانْ خورشیدِ تابان دید در آب
Аз ӯ чун равшании камтари намояд
از او چون روشنی کمتر نماید
Дар идроки ту ҳоле ме фазояд
در ادراکِ تو حالی میفزاید
Адам ойӣна ҳастӣаст мутлақ
عدم آیینهٔ هستی است مطلق
Каз ӯ пайдост акси тобиши ҳақ
کز او پیداست عکسِ تابشِ حق
Адам чун гашт ҳастиро муқобил
عدم چون گشت هستی را مقابل
Дар ӯ аксӣ шуд андари ҳоли ҳосил
در او عکسی شد اندر حال حاصل
Шуд он ваҳдат аз ин касрати падедор
شد آن وحدت از این کثرت پدیدار
Якеро чун шимурдии гашт бисёр
یکی را چون شمردی گشت بسیار
Адад гарчи яке дорад бдоит
عدد گرچه یکی دارد بَدایت
Валикин набӯдаш ҳаргизи ниҳоят
ولیکن نبودش هرگز نهایت
Адам дар зоти худ чун буд софӣ
عدم در ذاتِ خود چون بود صافی
Аз ӯ бо зоҳир омад ганҷи махфӣ
از او با ظاهر آمد گنجِ مخفی
Ҳадис « канти кнзо »ро фурӯ хон
حدیثِ «کُنتُ کَنزا» را فرو خوان
Ки то пайдо бибинӣ сари пинҳон
که تا پیدا ببینی سرِّ پنهان
Адами ойӣна , олами аксу инсон
عدم آیینه، عالم عکس و انسان
Чу чашми акс дар ваии шахси пинҳон
چو چشمِ عکس در وی شخصِ پنهان
Ту чашми аксӣ ва ӯ нур дида аст
تو چشمِ عکسی و او نورِ دیده است
Ба дида , дидаеро дида дида аст
به دیده، دیده را هرگز که دیده است؟
Ҷаҳон инсон шуду инсони ҷаҳонӣ
جهان انسان شد و انسان جهانی
Аз ин покиза тар набӯд беоне
از این پاکیزهتر نبود بیانی
Чу некӯи бенгарӣ дар асли ин кор
چو نیکو بنگری در اصلِ این کار
Ҳам ӯ бинанда , ҳам дидаасту дидор
هم او بیننده، هم دیده است و دیدار
Ҳадиси қудсии ин маънӣ баён кард
حدیثِ قدسی این معنی بیان کرد
Ва беисмъ ва беибср аён кард
و بی یَسمع و بی یَبصَر عیان کرد
Ҷаҳонро сар ба сари ойӣнае дон
جهان را سر به سر آیینهای دان
Ба ҳар як зарра дар сад меҳри тобон
به هر یک ذره در صد مِهرِ تابان
Агар як қатраро дил бар шикофӣ
اگر یک قطره را دل بر شکافی
Бурун ояд аз он сад баҳри софӣ
برون آید از آن صد بحرِ صافی
Ба ҳар ҷузвии зи хок ар бенгарӣ рост
به هر جزوی ز خاک ار بنگری راست
Ҳазорон одами андар вай ҳувайдост
هزاران آدم اندر وی هویداست
Ба аъзои пашшае ҳам чанд фил аст
به اعضا پشهای همچند فیل است
Дар асмои қатрае монанди нил аст
در اسما قطرهای مانندِ نیل است
Дил ҳар ҳубае сад хирман омад
دلِ هر حبّهای صد خرمن آمد
Ҷаҳонӣ дар дили як арзан омад
جهانی در دلِ یک ارزن آمد
Ба пари пашшае дар ҷои ҷонӣ
به پرِّ پشهای در جای جانی
Даруни нуқтаи чашми осмонӣ
درونِ نقطهٔ چشم آسمانی
Бидон хурдӣ ки омад ҳубаи дил
بدان خُردی که آمد حبهٔ دل
Худованди ду олами рости манзил
خداوندِ دو عالم راست منزل
Дар ӯ дар ҷамъ гашта ҳар ду олам
در او در جمع گشته هر دو عالم
Гуҳӣ Иблис гардад гоҳи одам
گهی ابلیس گردد گاه آدم
Бибин олами баҳам дар ҳам сиришта
ببین عالم همه درهم سرشته
Малик дар деву шайтон дар фиришта
مَلِک در دیو و دیو اندر فرشته
Ҳама бо ҳам ба ҳам чун дона ва бар
همه با هم به هم چون دانه و بَر
зи кофари муъмину муъмини зи кофар
ز کافر مؤمن و مؤمن ز کافر
Ба ҳам ҷамъи омада дар нуқтаи ҳол
به هم جمع آمده در نقطهٔ حال
Ҳамаи даври замони рӯзу мау сол
همه دورِ زمان روز و مه و سال
Азали айн абад афтод бо ҳам
ازل عینِ ابد افتاد با هم
Нузули исоу эҷоди одам
نزولِ عیسیِ و ایجادِ آدم
з ҳар як нуқтаи зини даври мусалсал
ز هر یک نقطه زین دوُرِ مسلسل
Ҳазорон шакл мегардад мушкил
هزاران شکل میگردد مُشَکَّل
з ҳар як нуқта даврӣ гашта доир
ز هر یک نقطه دوُری گشته دایر
Ҳам ӯ маркази ҳам ӯ дар даври соир
هم او مرکز هم او در دوُر سایر
Агар як зарраро баргирӣ аз ҷой
اگر یک ذره را برگیری از جای
Халал ёбад ҳамаи олами саропоӣ
خلل یابد همه عالم سراپای
Ҳамаи саргашта ва як ҷузв аз эшон
همه سرگشته و یک جزو از ایشان
Бурун наниҳода пой аз ҳади имкон
برون ننهاده پای از حدِّ امکان
Тааюн ҳар якеро карда маҳбӯс
تعَیُّن هر یکی را کرده محبوس
Ба ҷузвяти з куллӣ гашта маъюс
به جزویّت ز کلّی گشته مأیوس
Ту гӯйии доимо дар сайр ва ҳабсанд
تو گویی دائما در سیر و حبسند
Ки пайвастаи миёни халъу лбснд
که پیوسته میانِ خَلع و لَبسَند
Ҳама дар ҷунбишу доим дар ором
همه در جنبش و دائم در آرام
На оғози яке пайдо на анҷом
نه آغازِ یکی پیدا نه انجام
Ҳама аз зоти худ пайвастаи огоҳ
همه از ذاتِ خود پیوسته آگاه
Вази онҷои роҳи барда то ба даргоҳ
وز آنجا راه برده تا به درگاه
Ба зери парда ҳар зарраи пинҳон
به زیرِ پردهٔ هر ذره پنهان
Ҷамоли ҷонФзоӣ рӯй ҷонон
جمالِ جانفزایِ روی جانان