Яке ҷами ном вақте подшо буд

یکی جم نام وقتی پادشا بود

Ки ҷомӣ дошт кони гетии намо буд

که جامی داشت کان گیتی‌نما بود

Ба санъат карда будандаш чунон рост

به صنعت کرده بودندش چنان راست

Ки пайдо мешуд аз вай ҳарчӣ май хост

که پیدا می‌شد از وی هرچه می‌خواست

Ҳар он неку бадии андари ҷаҳон буд

هر آن نیک و بدی اندر جهان بود

Дар он ҷом аз сафои он нишон буд

در آن جام از صفای آن نشان بود

Чу вақте тираи ҷом аз занги гаштӣ

چو وقتی تیره جام از زنگ گشتی

Шаҳи гетӣ аз он дилтанги гаштӣ

شه گیتی از آن دلتنگ گشتی

Бифармудӣ ки доноёни ин фан

بفرمودی که دانایان این فن

Бкрдндӣ ба илмаши бози равшан

بکردندی به علمش باز روشن

Чу равшани гашти анҷоми дили афзой

چو روشن گشت انجام دل افزای

Бидидӣ ҳар чаҳ будӣ дар ҳамаи ҷой

بدیدی هر چه بودی در همه جای

Ҳакимӣ гуфт ҷоми оби бади он

حکیمی گفت جام آب بُد آن

Мунаҷҷим гуфт астрлоби бади он

منجم گفت اصطرلاب بُد آن

Дигар гуфт буд ойинаи рост

دیگر گفت بود آئینه راست

Чунон равшан ки медид ончӣ май хост

چنان روشن که می‌دید آنچه می‌خواست

Ба қадари илм худ гуфтанд бисёр

به قدر علم خود گفتند بسیار

Вале осон нашуд ин кори душвор

ولی آسان نشد این کار دشوار

Басӣ гуфтанд ҳар навъе аз ин ҳо

بسی گفتند هر نوعی از این‌ها

Набӯд ани ҷоми ҷами ҷузи нафаси доно

نبود ان جام جم جز نفس دانا

Чу нафаси тира равшан кард инсон

چو نفس تیره روشن کرد انسان

Намояди андар ӯ офоқи яксон

نماید اندر او آفاق یکسان

Чу инсони гашти андари нафаси комил

چو انسان گشت اندر نفس کامل

Шавад бар кули мавҷӯдоти шомил

شود بر کل موجودات شامل

зи чарху анҷум ва аз чори арқон

ز چرخ و انجم و از چار ارکان

Намӯдорӣ буд дар нафаси инсон

نموداری بود در نفس انسان

Ҳақиқати дон агар чаҳ одамаст ӯ

حقیقت دان اگر چه آدم است او

Чу ориф шуд ба худ ҷом ҷамаст ӯ

چو عارف شد به خود جام جم است او

Бидор эй дӯст гуфт пери худ пос

بدار ای دوست گفت پیر خود پاس

Нахустин нафаси худро нек бишнос

نخستین نفس خود را نیک بشناس

Ки то дар вай бибинӣ ҳар ду олам

که تا در وی ببینی هر دو عالم

зи роҳи сӯрату маънӣ ба як дам

ز راه صورت و معنی به یک دم

Ту нафаси хешро некӯ ндонӣ

تو نفس خویش را نیکو ندانی

Ба донистани худоро чун туоне

به دانستن خدا را چون توانی

Нахустин нафаси худро бишнос ва хуб бош

نخستین نفس خود را بشناس و خَب باش

Аз он пас толиби ирфон раб бош

از آن پس طالب عرفان رب باش

…и нафаси … худо нест

… نفس … خدا نیست

Ваз ӯ ирфони ҳақро ошноӣист

وز او عرفان حق را آشنائیست

Чу бишносӣ набошад зон ваболат

چو بشناسی نباشد زان وبالت

Буруни оӣӣ ба ҳикмат аз залолат

برون آئی به حکمت از ضلالت

Дилат равшан шавад аз нури рҳмн

دلت روشن شود از نور رحمن

Шӯии эмини зи макру шари шайтон

شوی ایمن ز مکر و شر شیطان