Бидон ки ҳақи таъолии мардумро бҷҳти он офарид то ӯро бишносанду бпрстнди кқўлаҳи таъолӣ : « ва мо хилқати алҷну алонси алои лиъбдўн » , эй лиърФўн . Яъне наёфаридем ҷинёнроу одамиёнро магар аз барои онкии ҳазрати моро бишносанду бпрстнд . Ва дар аҳодӣси илоҳии чунин омадааст ки Довӯди набӣ , алайҳи ассалом , аз ҳазрати ҳақи таъолӣ савол кард ки илоҳии ҳикмат чаҳ буд ки оламу одамро пайдо кардӣ ? хитоб омад ки : « канти кнзои мхФёи Фоҳббти ани аърФ , Фхлқти алхлқи лакии аърФ » . Ва маънии ин ҳадиси қудсиро шайхи Фридолдини аттор дар назми баёни фармӯда :

بدان که حق تعالی مردم را بجهت آن آفرید تا او را بشناسند و بپرستند کقوله تعالی: «و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون»، ای لیعرفون. یعنی نیافریدیم جنّیان را و آدمیان را مگر از برای آنکه حضرت ما را بشناسند و بپرستند. و در احادیث الهی چنین آمده است که داود نبی، علیه السلام، از حضرت حق تعالی سؤال کرد که الهی حکمت چه بود که عالم و آدم را پیدا کردی؟ خطاب آمد که: «کنت کنزاً مخفیاً فاحببت ان اعرف، فخلقت الخلق لکی اعرف». و معنی این حدیث قدسی را شیخ فریدالدین عطار در نظم بیان فرموده:

зи раби алъзаҳи андари хости Довӯд

ز رب العزة اندر خواست داود

Чаҳ ҳикмат буд комди халқи мавҷӯд ?

چه حکمت بود کآمد خلق موجود؟

Ҷавоб омад ки то ин ганҷи пинҳон

جواب آمد که تا این گنج پنهان

Ки он моӣим , бишносанд эшон

که آن مائیم، بشناسند ایشان

Ту аз баҳри шносоӣии ганҷӣ

تو از بهر شناسائی گنجی

Ба гулхани сари фурӯди ореи биринҷӣ

به گلخن سر فرود آری برنجی

Ва чун маълум шуд ки ҳақи таъолии мардумро бҷҳти маърифати худ офарӣдааст , ҳар оина бояд ки эшонро истеъдод он дода бошаду алои мардум бе истеъдоди ҳақро натавонанд шинохту ҳазрати ҳақро ба дидан ва донистани оёту осори қудрат ӯ дар офоқу анфуси тавон шинохту мардумро муяссар набӯд ки дар қаъри дарёу урӯқи ҷиболи раванду асрори олами суфлоро мушоҳида кунанд ва бар афлоки бароянду ҳақоиқу дақоиқи олами аълоро бибинанд ва дар анфуси олами малакӯти раванду аҳволи арвоҳ яъне уқулу нуфуси афлок маълум кунанд ва бар ҳамагии сифоти ҳақ матлаъ шаванду афъоли худои табораку таъолӣ дар ибдоъу ихтироъ мавҷӯдот бишносанд . Пас аллоҳи таъолӣ аз ғояти аноят ҳарчӣ дар олами офарӣда буд аз зоҳиру ботину алавӣу суфло , мардумро бар он мисол гардонид .

و چون معلوم شد که حق تعالی مردم را بجهت معرفت خود آفریده است، هر آینه باید که ایشان را استعداد آن داده باشد و الا مردم بی استعداد حق را نتوانند شناخت و حضرت حق را به دیدن و دانستن آیات و آثار قدرت او در آفاق و انفس توان شناخت و مردم را میسر نبود که در قعر دریا و عروق جبال روند و اسرار عالم سفلی را مشاهده کنند و بر افلاک برآیند و حقایق و دقایق عالم اعلی را ببینند و در انفس عالم ملکوت روند و احوال ارواح یعنی عقول و نفوس افلاک معلوم کنند و بر همگی صفات حق مطلع شوند و افعال خدای تبارک و تعالی در ابداع و اختراع موجودات بشناسند. پس اللّه تعالی از غایت عنایت هرچه در عالم آفریده بود از ظاهر و باطن و علوی و سفلی، مردم را بر آن مثال گردانید.

Ва ҳамчинонкии олами мусаххари амр ӯаст , тани мардуми мусаххар рӯҳ гардонид то мардум аз таркиби аъзоу тартиби аҷзои худ бар олами алавӣу суфло матлаъ гирданд ва аз донистани сифоти сифоти ҳақи таъолиро бишносанд , ва аз амр кардани рӯҳи эшон бадани эшонро бидонанд ки фармон рондани ҷони эшон дар тани эшон ҳамчуи фармон рондани ҳақ таъолӣаст дар олам . Ва мо ин маънӣ ба шарҳ баён кунему муҳаққиқон дар ин маънии чунин гФтҳ​онд :

و همچنانکه عالم مسخر امر او است، تن مردم مسخر روح گردانید تا مردم از ترکیب اعضا و ترتیب اجزای خود بر عالم علوی و سفلی مطلع گردند و از دانستن صفات صفات حق تعالی را بشناسند، و از امر کردن روح ایشان بدن ایشان را بدانند که فرمان راندن جان ایشان در تن ایشان همچو فرمان راندن حق تعالی است در عالم. و ما این معنی به شرح بیان کنیم و محققان در این معنی چنین گفته​اند:

эй нусхаи номаи илоҳӣ ки туе

ای نسخۀ نامۀ الهی که تویی

Ваии оинаи ҷамоли шоҳӣ ки туе

وی آینۀ جمال شاهی که تویی

Беруни з ту нест ҳар чаҳ дар олам ҳаст

بیرون ز تو نیست هر چه در عالم هست

Аз худ баталаб ҳар ончии хоҳӣ ки туе

از خود بطلب هر آنچه خواهی که تویی

Ва расӯли аллоҳи алайҳи ассалом дар ин боби чунин фармӯда ки : « ани аллоҳи таъолии халқи одами алии сӯрата » .

و رسول اللّه علیه السلام در این باب چنین فرموده که: «ان اللّه تعالی خلق آدم علی صورته».