Бўбкри аъҷмӣ писарӣ монад ёдгор

بوبکر اعجمی پسری ماند یادگار

Девона зан бамурдӣ ммтўи бодсор

دیوانه زن بمردی معتوه و بادسار

Мохўлёи гирифтау мсрўъу кандаи мағз

ماخولیا گرفته و مصروع و کنده مغز

Зрдоб хӯрд чун асалии пеш чун змор

زرداب خورد چون عسلی پیش چون زَمّار

Ришаши здоءи сълби ризидаҳи ҷои ҷой

ریشش ز داءِ ثعلب، ریزیده جای جای

Чун юз гашта аз раҳи писии бошкор

چون یوز گشته از ره پیسی به آشکار

Шуд ҷои ҷои рехта аз рашк рӯй ӯ

شد جای جای ریخته از رشک روی او

Ришӣ ки нанг дорад аз врўмаҳи зҳор

ریشی که ننگ دارد ازو رومه زِهار

Бар ҷои мӯии рехтаи писӣ шудаи падед

بر جای موی ریخته پیسی شده پدید

Вази об ғоза кард чу гулбарги комкор

وز آب غازه کرد چو گلبرگ کامکار

Бар рӯй ӯ зғозаҳ ва аз мӯӣ бар шуда

بر روی او ز غازه و از موی برشده

Якҷои гул гуласт ва дигар ҷои хори хор

یک جای گل گل است و دگر جای خار خار

Чун буми боми чашми баради зи хашм

چون بوم بام چشم برد ز خشم

Ваз кӣна гашта пурҳи байняши пели вор

وز کینه گشته پرّهٔ بینیش پیل‌وار

Гуяд манам амини сртоқи всониаҳ

گوید که من امین سرطاق و صانی‌ام

Он дар чаҳ дархураст сртоқи пойдор

آن در چه درخور است سرطاق پایدار

Аз баҳри чашми захми сртоқ шондаҳ анд

از بهر چشم زخم سرطاق شانده‌اند

Онрои чунон куҷои срхр дар хнори зор

آنرا چنان کجا سر خر در خیارزار

Бар сират кбор кунад танзу масхара

بر سیرت کبار کند طنز و مسخره

Он аз кбори хӯрдаи басии хӯрдаи кбор

آن از کبار خورده بسی خُرده کبار

Гуяд бмҳтрӣу бузургӣу сарварӣ

گوید به مهتری و بزرگی و سروری

Аз аъҷмӣ дигар манам имрӯзи ёдгор

از اعجمی دگر منم امروز یادگار

Оғоҷи аъҷмӣ ба . . . си модарати дарун

آغاج اعجمی به . . . س مادرت درون

Кони лоф биҳдаҳасту саросари ҳамаи ъўор

کان لاف بیهده است و سراسر همه عوار

Он сими саъди давлати бўбкр балхӣ аст

آن سیم سعد دولت بوبکر بلخی است

Назд падараш буд дар он вақт зинҳор

نزد پدرش بود در آن وقت زینهار

Хӯрданд зинҳор бар амволи хешу барад

خوردند زینهار بر اموال خویش و برد

Амволи хешро бар он зинҳор хор

اموال خویش را بر آن زینهار خوار

Ноқид буд ки сими бадали брнҳди бмҳр

ناقد بود که سیم بَدل برنهد به مُهر

Зу бар чанд ивази сира дар ҳоли изтирор

زو بر چند عوض سره در حال اضطرار

То андакӣ мувофиқ ноед зи ноқидӣ

تا اندکی موافق ناید ز ناقدی

Бўбкри аъҷмии зи чунон хурда дошт ор

بوبکر اعجمی ز چنان خرده داشت عار

Чун аз сира бадал натавонист фарқ кард

چون از سره بَدل نتوانست فرق کرد

Ингошт зон ӯст бики вазн ва як айёр

انگاشت زان اوست به یک وزن و یک عیار

Пас кӣсаи кӣсаи рондаи зи роҳу хараи хара

پس کیسه کیسه رانده ز راه و خَره خَره

Он ноқиди хиёра казу даҳ бики хиёр

آن ناقد خیاره کزو ده به یک خیار

Сар дар кафан кашиду бад-ӣн срздаҳ бимонад

سر در کفن کشید و بدین سرزده بماند

То микФди ниҳони падарро бошкор

تا میکفد نهان پدر را به آشکار

Имрӯз аз он маром ки дамӣ монадаш аз падар

امروز از آن مرام که دمی ماندش از پدر

Бо барг агар чаҳ ҳаст чу гули даргаи баҳор

با برگ اگر چه هست چو گل در گه بهار

Фардо чаҳ ҳақ хеш бихоҳанд ин ва он

فردا چه حق خویش بخواهند این و آن

Бебарг монад аз ҳама чун дар хазони баҳор

بی برگ ماند از همه چون در خزان بهار

Зини поя бартар ояд ва гуяд бмо баранд

زین پایه برتر آید و گوید به ما برند

Хешӣ ҳаме кунам зи паии ғорати ҳисор

خویشی همی کنم ز پی غارت حصار

Гуяд бмстии андари сад жож ва онгаҳе

گوید به مستی اندر صد ژاژ و آنگهی

Бошад бидон сайр чу шавад бози ҳӯшёр

باشد بدان سیر چو شود باز هوشیار

Дар рӯз гуяд ар ки вазирии мробдӣ

در روز گوید ار که وزیری مرا بُدی

Ман будамӣ зи хостаи қоруни рӯзгор

من بودمی ز خواسته قارون روزگار

Бо онкии ман вазир ним бошудам басӣ

با آنکه من وزیر نیَم باشدم بسی

Аз фазлу моли биҳду андозау канор

از فضل و مال بی حد و اندازه و کنار

Чндонкаҳи мол султон дорад вазири ҳам

چندان که مال سلطان دارد وزیر هم

Ман мол хеш дорам мирос аз кбор

من مال خویش دارم میراث از کبار

Аз почаи азори ман афзӯни халқ ро

از پاچه ازار من افزون خلق را

Буи вазорат ояд ва ҳастам бузургвор

بوی وزارت آید و هستم بزرگوار

Сими вазири мурдаи бўбкр чун хӯрд

سیم وزیر مرده بوبکر چون خورد

Буи вазораташ занад аз почаи азор

بوی وزارتش زند از پاچه ازار

Бечораи онкии мейр манам зад бигард шаҳр

بیچاره آنکه میر منم زد به گرد شهر

Бешаҳриёр ман занад он рўсбии табор

بی شهریار من زند آن روسبی تبار

Рӯзӣ ва рӯзҳо басари кӯй ӯ гузар

روزی و روزها به سر کوی او گذر

Кардам барисаму сират бар мурдаи раҳгузор

کردم به رسم و سیرت بر مرده رهگذار

ӯ маст буду дасти бришм дароз кард

او مست بود و دست به ریشم دراز کرد

Барканд тоа тоа пароканд тори тор

برکند تاه تاه پراکند تار تار

Чун рӯй ӯ з риш шуд аз рӯй риши ман

چون روی او ز ریش شد از روی ریش من

ӯ гашта хашми хоҳ ва маро карда хашми хор

او گشته خشم خواه و مرا کرده خشم خوار

Гӯйанд хӯрда буд май он айб ӯ набӯд

گویند خورده بود می آن عیب او نبود

Бар ман чаҳ ҷурм бошад агар хӯрд зҳрмор

بر من چه جرم باشد اگر خورد زهر مار

Меҳмони гирифтаи риши марои баради хони хеш

مهمان گرفته ریش مرا بُرد خان خویش

Он мизбони нағзи боӣини баради бор

آن میزبان نغز به آئین بردبار

Ҷангаши зи ҷои дигар ва бар ман баҳонаи ҷӯй

جنگش ز جای دیگر و بر من بهانه جوی

Хамраши зи ҷои дигар ва бо ман ҳамаи хумор

خمرش ز جای دیگر و با من همه خمار

Бинишаст гирди пойу ҳарифону фурӯи нишонд

بنشست گرد پای و حریفان و فرو نشاند

Пешаши канизакону ғуломон бар қатор

پیشش کنیزکان و غلامان بر قطار

Ту . . . Ни баном туркӣ оварад моҳ рӯй

تو . . . ن به نام ترکی آورد ماه روی

. . . Не чу бурҷи бораи ҳамеи мондаи пораи пор

. . . نی چو برج باره همی مانده پاره پار

Мӯяш гирифту барад ки ту бандаи манӣ

مویش گرفت و برد که تو بنده منی

Икраҳи биҷой ҳақ худовандем биор

یک ره به جای حق خداوندی‌اَم بیار

Зону бизан ба пешу замин бӯс кун маро

زانو بزن به پیش و زمین بوس کن مرا

Чўнонкаҳи саҷдаи оре дар пеши кирдигор

چونانکه سجده آری در پیش کردگار

Аз ғояти тнъми он гандаи мағз ро

از غایت تنعم آن گنده مغز را

Чу аъҷмии баромади андари дарин ҳазор

چو اعجمی برآمد اندر درین هزار

Сад гӯнаи жож ва бихрдӣ гуфт ва рост кард

صد گونه ژاژ و بیخردی گفت و راست کرد

Бо ҳар касе борўрўи банду гирудор

با هر کسی به آر و بر و بند و گیر و دار

Он қозии Фғндраҳ дастор барграфт

آن قاضی فغندره دستار برگرفت

Аз сари марови афканд онгаҳ миёни нор

از سر مرا و افکند آنگه میان نار

Гуфтам ки эй зани ту ҷалб нек ёфтӣ

گفتم که ای زن تو جلب نیک یافتی

Моро бмзҳби пули кавсар чу тиру тор

ما را به مذهب پل کوثر چو تیر وِتار

Ваии он меҳтараст ва ман он сафии дайн

وی آن مهتر است و من آن صفی دین

Хоси хдоигону ҷаҳонгиру шаҳриёр

خاص خدایگان و جهانگیر و شهریار

Мо роду мҳтрост ки аз коҳи дрхўҳм

ما را دو مهتر است که از کاح درخوهم

Бирнҷи даст ту бирасонанд бе шумор

بی رنج دست تو برسانند بی شمار

Аз ман сафии дайнро слт дареғ нест

از من صفی دین را صلت دریغ نیست

Силии дареғ ҳам набӯд ту нӣии бакор

سیلی دریغ هم نبود از تو نا بکار

. . . Не бидам навозад ва курно бидам занад

. . . نی به دم نوازد و کرنا به دم زند

Ту қалбатони бакори нӣӣ . . . Ни хеши хор

تو قلتبان به کار نئی . . . ن خویش خوار