Низомӣ арча намурдааст мурдаи ангорам

نظامی ارچه نمرد است مرده انگارم

Ба назми мрситши ҳақ табъ бигзорам

به نظم مرثیتش حق طبع بگزارم

Чаҳ гар намираду онгоҳ мрсит гӯям

چه گر نمیرد و آنگاه مرثیت گویم

Чу нашунӯд ки чаҳ гӯям чаҳ суди гуфторам

چو نشنود که چه گویم چه سود گفتارم

Латифи мрситии пеш ӯ фурӯ гӯям

لطیف مرثیتی پیش او فرو گویم

Чунонкӣ дар дил ӯ орзӯии марги орм

چنانکه در دل او آرزوی مرگ آرم

зи шеъри мрсити ман ба орзӯ бирасад

ز شعر مرثیت من به آرزو برسد

Тамаъ ба маҷлиси он гандаи сблт ин дорам

طمع به مجلس آن گنده سبلت این دارم

Бимиради он саги зани рўсбӣ ба марги сегон

بمیرد آن سگ زن روسبی به مرگ سگان

Агарчӣ гуяд бо шери нар ба пайкорам

اگرچه گوید با شیر نر به پیکارم

Аз онкӣ дидани рӯйиш ба хобу бедорӣ

از آنکه دیدن رویش به خواب و بیداری

Ҳаме бидонад коед гарону душворам

همی بداند کاید گران و دشوارم

Шаби нахустин бнмоидм ба хоб ки ман

شب نخستین بنمایدم به خواب که من

Бачаи сифат ба азобу ънои гирифторам

بچه صفت به عذاب و عنا گرفتارم

Чунон фишораш гӯр омадаст бар ман сахт

چنان فشارش گور آمد است بر من سخت

Ки дар лаҳад натавонам ки тез бифишорам

که در لحد نتوانم که تیز بفشارم

Саволи мункирро посух ончунон дорам

سؤال منکر را پاسخ آنچنان دارم

Ки хирад шуд бдбўсши зи пои тоторам

که خرد شد بدبوسش ز پای تاتارم

Дурӯғҳои марои даъвӣ қавӣ карданд

دروغ‌های مرا دعوی قوی کردند

Ба кор хеш намуданд роҳу ҳанҷорам

به کار خویش نمودند راه و هنجارم

Сабки бгрдни қувоади ман дарафканданад

سبک بگردن قواد من درافکندند

Ниҳодаи мӯӣ бар он Авестоади бозорам

نهاده موی بر آن اوستاد بازارم

зи гӯр то лаби дӯзахи ббоФтми расанӣ

ز گور تا لب دوزخ ببافتم رسنی

зи баҳр бастани бори гуноҳ бисёрам

ز بهر بستن بار گناه بسیارم

Сипас ниҳодами гомӣ аз онкӣ зӯр набӯд

سپس نهادم گامی از آنکه زور نبود

Спўхтнд ба дӯзахи фурӯи нигунсорам

سپوختند به دوزخ فرو نگونسارم

Аз он дурӯғ ки гуфтам ки хеш бурдорам

از آن دروغ که گفتم که خویش بردارم

Зёдтсти ғаму ранҷу караму тиморам

زیادتست غم و رنج و کرم و تیمارم

Басони саги зиҳ дар пўзгон заданд маро

بسان سگ زه در پوزگان زدند مرا

Валек саг нахурд зонка баси гронхўорм

ولیک سگ نخورد زانکه بس گرانخوارم

Вази он дурӯғ ки гуфтам каз оли сомонам

وز آن دروغ که گفتم کز آل سامانم

Аз оли сомон кас нест андакии ёрам

از آل سامان کس نیست اندکی یارم

Чу борномаҳи сомониёни ҳамеи нхрнд

چو بارنامه سامانیان همی نخرند

Ғалат шудаи сару сомону роҳу рафторам

غلط شده سر و سامان و راه و رفتارم

Ваз онкӣ гуфтам кӯҳи хск маро маликаст

وز آنکه گفتم کوه خسک مرا ملکست

Ба хушки чӯбӣ молик кашид бурдорам

به خشک چوبی مالک کشید بردارم

Ҳрончаҳи кӯҳи хск санг дошт бар сари ман

هرآنچه کوه خسک سنگ داشت بر سر من

Заданд ва ҳеҷ Фзлк намешавад корам

زدند و هیچ فذلک نمی‌شود کارم

Ҳазор доманаи ҳизуми ҳамеи зи кӯҳи хск

هزار دامنه هیزم همی ز کوه خسک

Ниҳодаанд чу анбор ва ман дар анборам

نهاده‌اند چو انبار و من در انبارم

Чунонкии дона буд дар миёни нор ба банд

چنانکه دانه بُوَد در میان نار به بند

Ба банду силсилаи ман дар миёнаи ноРом

به بند و سلسله من در میانهٔ نارم

Кас аз маҳалати мрдикт аз зару яхи дон

کس از محلت مردیکت از زر و یخ دان

На миваи орад ва на ях намонда пиндорам

نه میوه آرد و نه یخ نمانده پندارم

Магар ки аз ях ва аз мива сагзӣон хӯрданд

مگر که از یخ و از میوه سگزیان خوردند

Ки ҳамчуи эшон ман шери марду айёрам

که همچو ایشان من شیر مرد و عیارم

Ба ҷои мива ва ях мехӯрам зи қавму ҳмим

به جای میوه و یخ می‌خورم ز قوم و حمیم

Ба ҷои тарау гул хор бошаду ноРом

به جای تره و گل خار باشد و نارم

Таоми ноРом ва аз хори мрмрости таом

طعام نارم و از خار مرمراست طعام

Чу хор зер кунандам чу мор дар ғорам

چو خار زیر کنندم چو مار در غارم

Яке хиёр ҳаме хоҳам аз ҳамаи неъмат

یکی خیار همی خواهم از همه نعمت

Ки то ба ҳиммати хасҳои . . . Н бидон хорам

که تا به همت خس‌های . . . ن بدان خارم

Ба пеши кӯҳа зан барниҳода . . . р чу юғ

به پیش کوهه زن برنهاده . . . ر چو یوغ

Савор гашта бар он мураккабони раҳворам

سوار گشته بر آن مرکبان رهوارم

Бурӣда шуд ба сиёдати ситам чу аз маликат

بریده شد به سیادت ستم چو از ملکت

Бад-ӣни ду дарди ҳамеи ринму ҳамеи зорам

بدین دو درد همی رینم و همی زارم

Дареғи сӣ ва се бораи зар ва дувоздаҳ даҳ

دریغ سی و سه باره زر و دوازده ده

Дареғи ҳоиту қасрами замину абкорм

دریغ حایط و قصرم زمین و ابکارم

Дареғи кӯҳи хск боз менаёрам гуфт

دریغ کوه خسک باز می‌نیارم گفت

Ки сангсор кунад молику сазоворам

که سنگسار کند مالک و سزاوارم

Дареғи шаҳри ншобўру боғу бустонам

دریغ شهر نشابور و باغ و بستانم

Дареғи шаҳри Бухороу кӯии абкорм

دریغ شهر بخارا و کوی ابکارم

Дареғи ним арӯсу дареғи ним малик

دریغ نیم عروس و دریغ نیم ملک

Ки ин ва он сиқти ҷбаҳ буду дасторам

که این و آن سقط جبه بود و دستارم

Дареғи чрғу бнкҷкту тўўсу харчанг

دریغ چرغ و بنکجکت و طووس و خرچنگ

Ки бӯда раҳгузари ҳамли зару динорам

که بوده رهگذر حمل زر و دینارم

Дареғи шаҳри Самарқанду кӯии хўликон

دریغ شهر سمرقند و کوی خولیکان

Ки хоби таркиш бояд ба чашми бедорам

که خواب ترکش باید به چشم بیدارم

Дареғи хешии сидткин ҳаме ояд

دریغ خویشی سیدتکین همی آید

Вгрчаҳ гуяд каз хешии ту безорам

وگرچه گوید کز خویشی تو بیزارم

Дареғи хрбчгонӣ ки чун ғулом шуданд

دریغ خربچگانی که چون غلام شدند

Музайян аз каллаи тези пуди шалворам

مزین از کله تیز پود شلوارم

Дареғи дафтари ашъори нохуши сардам

دریغ دفتر اشعار ناخوش سردم

Ки бади натиҷаи табъи Фрхҷи мрўорм

که بد نتیجه طبع فرخج مروارم

Ту эй ҳакими казин хоби хуши шӯии бедор

تو ای حکیم کزین خواب خوش شوی بیدار

Мадори лаъни дареғ аз ману зи ашъорам

مدار لعن دریغ از من و ز اشعارم

Ҳазор лаънат бар шеър ва бар Низомии бод

هزار لعنت بر شعر و بر نظامی باد

Агарчӣ бошам дар хоби вгрчаҳи бедорам

اگرچه باشم در خواب وگرچه بیدارم

Яке зи ҷумлаи кирдорҳои нек манаст

یکی ز جمله کردارهای نیک منست

Ки он саги бади бдФълро бёзорм

که آن سگ بد بدفعل را بیازارم

зи баҳри онкии худованд меҳтарасту бузург

ز بهر آنکه خداوند مهتر است و بزرگ

Мҷир дайн бирасонад сазои кирдорам

مجیر دین برساند سزای کردارم