Хари хмхонаҳро носури пайдои гашту байторам

خر خمخانه را ناسور پیدا گشت و بیطارم

Беняш аз сқбаҳи он носур дар икҳФтаҳ бурдорам

بنیش از سقبه آن ناسور در یکهفته بردارم

Чу хари шоир буд бишк ки байторӣ кунад шоир

چو خر شاعر بود بیشک که بیطاری کند شاعر

Чаҳ донад он хари шоир ки ман шоир на байторам

چه داند آن خر شاعر که من شاعر نه بیطارم

зи тсъири хар шоир бисозам хумраи марҳам

ز تسعیر خر شاعر بسازم خمره مرهم

Бирезам андрўи симобу зрчўбаҳи буруни орм

بریزم اندرو سیماب و زرچوبه برون آرم

Бмстӣу бҳшёрии биҷои хобу бедорӣ

بمستی و بهشیاری بجای خواب و بیداری

Ҳаме то ормаши нолон май Афшорам май Афшорам

همی تا آرمش نالان می افشارم می افشارم

Хари хмхонаҳро озод кардам гуфт напазирам

خر خمخانه را آزاد کردم گفت نپذیرم

Дили хари карагонро шод кардам гуфт нагузорам

دل خر کرگان را شاد کردم گفت نگذارم

Магар хоҳад хари шоир ки аз хари карагони вай

مگر خواهد خر شاعر که از خر کرگان وی

Бўҳми хари фурӯашон пар шавад девони ашъорам

بوهم خر فروشان پر شود دیوان اشعارم

Хари хмхонаҳро саҳласт озодӣ ва озурдан

خر خمخانه را سهل است آزادی و آزردن

Равон мераҳ босаҳлро бояд ки бигзорам

روان میره باسهل را باید که بگذارم

Ъсоӣӣ чун дбаҳи чӯбӣ бкФ карда баромади хар

عصائی چون دبه چوبی بکف کرده برآمد خر

зи беморӣ ҳаме лангед ва май пиндошти раҳворам

ز بیماری همی لنگید و می پنداشت رهوارم

Бихар гуфтам ту беморӣ ва ман бо морогар хоҳӣ

بخر گفتم تو بیماری و من با مارا گر خواهی

Ки беморят ба гардад бихӯр зииини сурхи срморм

که بیماریت به گردد بخور زییین سرخ سرمارم

Бигуфт эй кӯри сӯзангари маро озод кун охир

بگفت ای کور سوزنگر مرا آزاد کن آخر

Ки аз ҷавр ту афтодаст бо кимхтгар корам

که از جور تو افتادست با کیمخت گر کارم

Бигуфтам к-эии хари шоир чу ман ҳаҷвати хўҳм кардан

بگفتم کای خر شاعر چو من هجوت خوهم کردن

Замини хар Зуҳра рӯйанд чу аз баҳри ту ҷӯи корам

زمین خر زهره رویاند چو از بهر تو جو کارم

Навор низ бар гирди миён бастааст ва май лофад

نوار نیز بر گرد میان بسته است و می لافد

Ки аз антокиаҳ қайсар фиристодаст зуннорам

که از انطاکیه قیصر فرستادست زنارم

Битарсанд марои имрӯз ва гуяд бош то фардо

بترساند مرا امروز و گوید باش تا فردا

Сару кори марои бинӣ чаҳ бошад рӯзи бозорам

سر و کار مرا بینی چه باشد روز بازارم

Бзири бори ҳаҷви ман хараки жожӣ ҳаме хоед

بزیر بار هجو من خرک ژاژی همی خاید

Бтиз овардаам харроу хоршгоаҳи михорм

بتیز آورده ام خر را و خارشگاه میخارم

Бигард пордми гаштами бпирии хари ҳакимӣ ро

بگرد پاردم گشتم بپیری خر حکیمی را

Ки дар хари карагӣ рӯзӣ наҷуст аз печи шалворам

که در خر کرگی روزی نجست از پیچ شلوارم

Ҳакямони сар ғазал гӯйанд ва ман баси сар ғазал гӯям

حکیمان سر غزل گویند و من بس سر غزل گویم

Ним гўӣии ман аз Нахшаб ки аз олору хрборм

نیم گوئی من از نخشب که از آلار و خربارم

Бмдоҳону мазоҳон съдолмлк бархонам

بمداحان و مزاحان سعدالملک برخوانم

Чу андари чанги гиреҳгони дрФтод аз барраи безорам

چو اندر چنگ گرگان درفتاد از بره بیزارم

Вазири шоҳи съдолмлки масъӯди бен асъад ро

وزیر شاه سعدالملک مسعود بن اسعد را

Сано ва Муҳамадат гуяд забони ъзби гуфторам

ثنا و محمدت گوید زبان عذب گفتارم

Худовандӣ ки сад бурҳони намояд гар кунад даъвӣ

خداوندی که صد برهان نماید گر کند دعوی

Ки мроркони давлатро бртбаҳи садру сардорам

که مرارکان دولت را برتبه صدر و سردارم

зи даврони сипеҳри хӯбӣу некии намоянда

ز دوران سپهر خوبی و نیکی نماینده

Баҳри хӯбии сзомндми баҳри хӯбии сазоворам

بهر خوبی سزامندم بهر خوبی سزاوارم

Қлҷи тмғоҷи хони масъӯди шоҳаншоҳи машриқ ро

قلج تمغاج خان مسعود شاهنشاه مشرق را

Вазири маликати ороӣӣ кам озор ва кам оворам

وزیر ملکت آرائی کم آزار و کم آوارم

Бсбқи хизмату фармони пазирӣ бе чаро ва чун

بسبق خدمت و فرمان پذیری بی چرا و چون

Фалакро дар вазорат чун набиро соҳиби ғорам

فلک را در وزارت چون نبی را صاحب غارم

Бнўки калаки машки афшони зи адлу сирати эҳсон

بنوک کلک مشک افشان ز عدل و سیرت احسان

Самарқанд чу ҷинатро бъўни шоҳи меъморам

سمرقند چو جنت را بعون شاه معمارم

Чу боби хеши съдолдўлаҳи асъади маснади афрӯзам

چو باب خویش سعدالدوله اسعد مسند افروزم

Ҷамолу Сайид ва абданд андари Авну тиморам

جمال و سید و عبدند اندر عون و تیمارم

Чу ҷади хуи бъдлу фазлу абду Сайид акнӯн

چو جد خو بعدل و فضل و عبد و سید اکنون

Ҷамолу Сайиди ашрофу Авни садри аҳрорам

جمال و سید اشراف و عون صدر احرارم

Чу хуршеди зарафшонами зи нуру нор бо баҳра

چو خورشید زرافشانم ز نور و نار با بهره

Мўолиро ҳама наварам маъодиро ҳамаи ноРом

موالی را همه نورم معادی را همه نارم

Ббоғи маликату давлати бподи афроау подошн

بباغ ملکت و دولت بپاد افراه و پاداشن

Адуро хор бевирдам валеро вирд бе хорам

عدو را خار بی وردم ولی را ورد بی خارم

Дилам дарёӣ бахшандаасту дастами абри боранда

دلم دریای بخشنده است و دستم ابر بارنده

Азин абр ва азин дарё бар аҳли фазли дарборам

ازین ابر و ازین دریا بر اهل فضل دربارم

Ҷҳонро фахр бошад хизмати ман орифии зонрў

جهانرا فخر باشد خدمت من عارفی زانرو

Ки ман аз гавҳару аслу нажоди фахр бе орам

که من از گوهر و اصل و نژاد فخر بی عارم

Надонам ёри каси худро ва бе каси ёр худ донам

ندانم یار کس خود را و بی کس یار خود دانم

БнФси худ ҳаме гӯям ки бе ёрами паии ёрам

بنفس خود همی گویم که بی یارم پی یارم

Худовандо ту зинҳо шарм дорӣ гуфт ва ман банда

خداوندا تو زینها شرم داری گفت و من بنده

Забон ту шудам то аз ту ҳам пеш ту нагузорам

زبان تو شدم تا از تو هم پیش تو نگذارم

Гузорами воми табъи худ бондки мадҳи садри ту

گذارم وام طبع خود باندک مدح صدر تو

Ки аз анъоми аслофи ту андари вом бисёрам

که از انعام اسلاف تو اندر وام بسیارم

Дарин мақтаи бсъдолмлки брнтўони дуои гуфтан

درین مقطع بسعدالملک برنتوان دعا گفتن

Ки андари кори худ доноу зираксору ҳушёрам

که اندر کار خود دانا و زیرک سار و هشیارم