Ба таклифи он ҳиндӯии чоплус

به تکلیف آن هندوی چاپلوس

Гузидам сафар аз гулистони Тӯс

گزیدم سفر از گلستان طوس

Чу фориғи зи тай манозил шудам

چو فارغ ز طی منازل شدم

Ба ғмхонаҳи ҳинд , дохил шудам

به غمخانه هند، داخل شدم

Дилами гашти озим ки то пои тахт

دلم گشت عازم که تا پای تخت

Кунам роҳи сари брсёҳии бахт

کنم راه سر بر سیاهی بخت

Чу зангии шаб дар дами субҳи ид

چو زنگی شب در دم صبح عید

Сияҳи ҳиндӯӣ бахт шуд нопадид

سیه هندوی بخت شد ناپدید

Саросемаи гаштами дарин паҳни дашт

سراسیمه گشتم درین پهن دشت

Чаҳ гӯям чҳо бар сари ман гузашт

چه گویم چه‌ها بر سر من گذشت

зи бангола то Аҳмадабоду санад

ز بنگاله تا احمدآباد و سند

Шудам кӯчаи паймоӣ ҳар шаҳри ҳинд

شدم کوچه پیمای هر شهر هند

Вале барнахурадам ба як марди рост

ولی برنخوردم به یک مرد راست

зи каҷи тинатон гар бинолам равост

ز کج طینتان گر بنالم رواست

Хусусан зи бозорёни дағал

خصوصاً ز بازاریان دغل

Ки беҷинс , гиранд нақд аз бағал

که بی جنس، گیرند نقد از بغل

зи баққоли ҳаркаси матоъии харид

ز بقال هرکس متاعی خرید

Биҷузи кашмакаш чун тарозу надид

بجز کشمکش چون ترازو ندید

Нагӯйӣ ба қассоб кин гӯшт чанд

نگویی به قصاب کاین گوشت چند

Ки хоҳад ба афсуни туро пӯст кунад

که خواهد به افسون ترا پوست کند

Чу ълоф гирад зи ман нақди ҳуш

چو علاف گیرد ز من نقد هوش

Ба гандум намое шавад ҷўФрўш

به گندم نمایی شود جوفروش

зи таббох ӯ гарм талвоса ам

ز طباخ او گرم تلواسه‌ام

Ки тарсам кунад хок дар коса ам

که ترسم کند خاک در کاسه‌ام

Панир аз тршрўиии мости банд

پنیر از ترشرویی ماست بند

Шавад сирка , ширин будгар чу қанд

شود سرکه، شیرین بود گر چو قند

Ба гозри даҳуми ҳркҷои рахти худ

به گازر دهم هرکجا رخت خود

Башуем азон даст , чун бахти худ

بشویم ازان دست، چون بخت خود

МрокФшгри бахяи сон неш зад

مرا کفشگر بخیه‌سان نیش زد

Надонам чаҳ бар қолаб хеш зад

ندانم چه بر قالب خویش زد

Ба заргар чу фармоем ангуштарин

به زرگر چو فرمایم انگشترین

Кунад қайд дар хонаам чун нигин

کند قید در خانه‌ام چون نگین

Камонгар нишон дод аз қотилам

کمانگر نشان داد از قاتلم

Камони хостам , тир зад бар дилам

کمان خواستم، تیر زد بر دلم

Ба талхӣ кашад корам аз тиргар

به تلخی کشد کارم از تیرگر

Будгар неи тир ӯ нешикар

بود گر نی تیر او نیشکر

Ба шамшергар чун шавам синаи соф ?

به شمشیرگر چون شوم سینه صاف

Ки дар банд мехоҳадам чун ғилоф

که در بند می‌خواهدم چون غلاف

Кашам чун дар ашк дар тори оҳ

کشم چون دُر اشک در تار آه

Рибоед зи ман ҷавҳарӣ аз нигоҳ

رباید ز من جوهری از نگاه

Нигин кун чаҳ сонам насозад ғамин ?

نگین کن چه سانم نسازد غمین؟

Ки нанишаст наҚишм ба ӯ чун нигин

که ننشست نقشم به او چون نگین

Сиёҳии фурушами мураккаб чу дод

سیاهی فروشم مرکب چو داد

Сияҳ кор шуд хомаам чун мидод

سیه کار شد خامه‌ام چون مداد

Шуд аз дасти наҷҷор ӯ лухти лухт

شد از دست نجار او لخت لخت

Дили содаи лавҳам чу соқи дарахт

دل ساده لوحم چو ساق درخت

Дарин малики коФсрдаҳи баргу наво

درین ملک کافسرده برگ و نوا

Надидам зи каси гарме , ҷузи ҳаво !

ندیدم ز کس گرمیی، جز هوا!

Дилам шуд зи гармии дарин дашти давр

دلم شد ز گرمی درین دشت دور

Ба таҳи хонаи хок , розӣ чу мӯр

به ته خانه خاک، راضی چو مور

Ба чашмами дарин боғи пурдоғу дард

به چشمم درین باغ پرداغ و درد

Гул чнпаҳ монад ба занбӯри зард

گل چنپه ماند به زنبور زرد

Дарин арса , асбам чаҳ ҷӯяд хуед ?

درین عرصه، اسبم چه جوید خوید؟

Ки чун асби шатранҷ , коҳӣ надид

که چون اسب شطرنج، کاهی ندید

Ба ҳинд ҷгрхўорм афтод кор

به هند جگرخوارم افتاد کار

Дилам чун нагардад зи дасташи фигор ?

دلم چون نگردد ز دستش فگار؟

Зксрт мисли дар ҳама олам аст

ز کثرت مثل در همه عالم است

Ки Ҳиндӯстони ҷангал одам аст

که هندوستان جنگل آدم است

Саропо шудам чашм чун қурси нил

سراپا شدم چشم چون قرص نیل

Бузургӣ надидам дарави ғайри фил !

بزرگی ندیدم درو غیر فیل!

Вале ӯ ҳам аз тангдастӣ чу ток

ولی او هم از تنگدستی چو تاک

Кунад зини чамани барсари хеши хок . . .

کند زین چمن بر سر خویش خاک ...

Мғнии биё эй амали санҷи завқ

مغنی بیا ای عمل سنج ذوق

Ки ёбад зи карти наво , ганҷи завқ

که یابد ز کارت نوا، گنج ذوق

Дам субҳ шуд , шуғли худ соз кун

دم صبح شد، شغل خود ساز کن

Сари дафтари нағмаро боз кун

سر دفتر نغمه را باز کن