Дилу табъӣ ки ман дорам агар дарё ва кон бошад

دل و طبعی که من دارم اگر دریا و کان باشد

Яке ҷавҳар нисор ояд яке гавҳар фишон бошад

یکی جوهر نثار آید یکی گوهر فشان باشد

зи баси гавҳар казон дарёи нисор осмон гардад

ز بس گوهر کزان دریا نثار آسمان گردد

Саросари осмон монанди роҳ каҳкашон бошад

سراسر آسمان مانند راه کهکشان باشد

зи баси ҷавҳар ки он кон дар замин бар рӯй ҳам резад

ز بس جوهر که آن کان در زمین بر روی هم ریزد

Ҳама рӯй замин дар зери ганҷ шоягон бошад

همه روی زمین در زیر گنج شایگان باشد

Аз он дарёу кони комди муҳӣти маркази даврон

از آن دریا و کان کآمد محیط مرکز دوران

Замину осмон дар ҷавҳару гавҳар ниҳон бошад

زمین و آسمان در جوهر و گوهر نهان باشد

Камӣни гавҳар аз он дарёу зи он кони камтарини ҷавҳар

کمین گوهر از آن دریا و ز آن کان کمترین جوهر

Заминро зеби тахту зевари тоҷ замон бошад

زمین را زیب تخت و زیور تاج زمان باشد

Кашад дар бохтар бар риштаи гавҳари тираи шаби аъмо

کشد در باختر بر رشته گوهر تیره شب اعما

Агар зон ҷавҳари рахшони яке дар ховарон бошад

اگر زان جوهر رخشان یکی در خاوران باشد

Наёяд ҷавҳариро дар назари ганҷинаи қорун

نیاید جوهری را در نظر گنجینهٔ قارون

Яке зон гавҳари пари қиматашгар дар дукон бошад

یکی زان گوهر پر قیمتش گر در دکان باشد

Магар зон ҷавҳару гавҳари мурассаъи афсарии созам

مگر زان جوهر و گوهر مرصع افسری سازم

Ки он афсари сазовори сарафроз ҷаҳон бошад

که آن افسر سزاوار سرافراز جهان باشد

Амири бозлу одил ки рашки базлу адл ӯ

امیر باذل و عادل که رشک بذل و عدل او

Ҷҳими афрӯзи рӯҳи ҳотам ва Нӯшервон бошад

جحیم افروز روح حاتم و نوشیروان باشد

Ғиоси аддӣни Муҳамади сари фарози давлати сармад

غیاث الدین محمد سر فراز دولت سرمد

Ки хоки пои қадараши тоҷи фарқ Фрқдон бошад

که خاک پای قدرش تاج فرق فرقدان باشد

Раҳи иқбол ӯ ҷӯяд агар иҷлол по ёбад

ره اقبال او جوید اگر اجلال پا یابد

Санои даст ӯ гуяд карамрогар забон бошад

ثنای دست او گوید کرم را گر زبان باشد

Кунад чун мизбони ҳимматаши тартиби меҳмонӣ

کند چون میزبان همتش ترتیب مهمانی

Фалак меҳмонсаро гардад кавокиб миҳмон бошад

فلک مهمانسرا گردد کواکب میهمان باشد

Аҷаб набӯд ки дар айёми адлаши гӯсфандон ро

عجب نبود که در ایام عدلش گوسفندان را

Ба ҷониби дории гиреҳгони хусумат бо шубон бошад

به جانب‌داری گرگان خصومت با شبان باشد

Ба иқлӣмӣ ки ояд шаҳна дар ваии ҳзми бедораш

به اقلیمی که آید شحنه در وی حزم بیدارش

Қазои хоби рафтаи аҳди шуғл посбон бошад

قضای خواب رفته عهد شغل پاسبان باشد

зи истилои амри нофизаш чун оби фаввора

ز استیلای امر نافذش چون آب فواره

Набошад даври коби чоҳ бар гардун равон бошад

نباشد دور کآب چاه بر گردون روان باشد

Фалак пар корвонаст аз дуои хайр ӯ ҳар шаб

فلک پر کاروانست از دعای خیر او هر شب

Ба роҳи каҳкашон то рӯзи гирд корвон бошад

به راه کهکشان تا روز گرد کاروان باشد

Ба бозори сиёсати қаҳр ӯ чун мӯҳтасиб гардад

به بازار سیاست قهر او چون محتسب گردد

Бало арзон шавад нархи сару ҷон ройгон бошад

بلا ارزان شود نرخ سر و جان رایگان باشد

Сар аз гардани гурезади гардан аз пайкар карон хоҳад

سر از گردن گریزد گردن از پیکر کران خواهد

Миёни гарданон чун ҳарфи теғат дар миён бошад

میان گردنان چون حرف تیغت در میان باشد

Саропо нофа гардад гар чарад дар соҳаташи оҳӯ

سراپا نافه گردد گر چرد در ساحتش آهو

Шамеми халқ ӯгар ътрсоӣ бӯстон бошад

شمیم خلق او گر عطرسای بوستان باشد

намехоҳад ки субҳи бахт ӯ лаби бандад аз ханда

نمی‌خواهد که صبح بخت او لب بندد از خنده

Фалакро талабаи хуршед аз ӯ пар заъфарон бошад

فلک را طلبهٔ خورشید از او پر زعفران باشد

Ҷаҳонгар дар хури баҳри нўолш киште созад

جهان گر در خور بحر نوالش کشتیی سازد

Заминаш лангар ояд осмонаш бодбон бошад

زمینش لنگر آید آسمانش بادبان باشد

Замонгар хонаи тарҳи афканди шоистаи қадараш

زمان گر خانهٔ طرح افکند شایستهٔ قدرش

Сипеҳраш тоқ гардад осмонаш каҳкашон бошад

سپهرش طاق گردد آسمانش کهکشان باشد

Зиҳии қадари турои бунёди давлати ончунон олӣ

زهی قدر ترا بنیاد دولت آنچنان عالی

Ки дар рифъати нишеб ӯ фароз осмон бошад

که در رفعت نشیب او فراز آسمان باشد

Ба чоҳӣ шуд фурӯи хасмат ки натавон бар кашид ӯ ро

به چاهی شد فرو خصمت که نتوان بر کشید او را

Замони оғоз то анҷом агар як ресмон бошад

زمان آغاز تا انجام اگر یک ریسمان باشد

Тавон кард аз каттони ойӣнаи он ма ки ҷовидон

توان کرد از کتان آیینهٔ آن مه که جاویدان

Нафарсоед агар ҳифзи ту нассоҷ каттон бошад

نفرساید اگر حفظ تو نساج کتان باشد

Таъолии илоҳ чаҳ таркибаст он Рахши ҷаҳони паймо

تعالی‌اله چه ترکیب است آن رخش جهان پیما

Ки гуҳи барқ ҷаҳон гардад гуҳии бод вазон бошад

که گه برق جهان گردد گهی باد وزان باشد

Чу зин бар пушт ӯ банданд барқии зер рон ояд

چو زین بر پشت او بندند برقی زیر ران آید

Нишинадгар касаш бар пушти бодаши зер рон бошад

نشیند گر کسش بر پشت بادش زیر ران باشد

Муҳӣти нуру зулмати пари зи мавҷи рӯз ва шаб созад

محیط نور و ظلمت پر ز موج روز و شب سازد

Гараш Рахши замони як дами Аннани андар Аннан бошад

گرش رخش زمان یک دم عنان اندر عنان باشد

Бидон соҳил буд дасташ ҳанузаш то бад-ӣни соҳил

بدان ساحل بود دستش هنوزش تا بدین ساحل

Агар паҳнои баҳрии қирвон то қирвон бошад

اگر پهنای بحری قیروان تا قیروان باشد

Гараш перӣ дуанд дар раҳи айём тай гашта

گرش پیری دواند در ره ایام طی گشته

Ба хезӣ кҳл гардаду з дигар хезяш ҷавон бошад

به خیزی کهل گردد و ز دگر خیزیش جوان باشد

Шавад пушту шиками як сатҳ бо ҳам гови моҳӣ ро

شود پشت و شکم یک سطح با هم گاو ماهی را

Чу лангари афканд яъне рикоб ӯ гарон бошад

چو لنگر افکند یعنی رکاب او گران باشد

Чунон зон бугзарад каш каҷ нигарад мӯӣ бар пайкар

چنان زان بگذرد کش کج نگرد موی بر پیکر

Ба сақфи сӯзанаши раҳ гарчи тор парниён бошад

به سقف سوزنش ره گرچه تار پرنیان باشد

Бадви осони тавон рафтан ба сақфи осмон зеро

بدو آسان توان رفتن به سقف آسمان زیرا

Ки дасту пой ӯ боми фалакро нардбон бошад

که دست و پای او بام فلک را نردبان باشد

Ба як андоза аз чавгон , аз абадон нимаш андозад

به یک اندازه از چوگان، از ابدان نیمش اندازد

Хами поиш агар гӯии фалакро сўлҷон бошад

خم پایش اگر گوی فلک را صولجان باشد

Дамади тирўи ҷаҳди зин на сипар бе дасти новаки зан

دمد تیرو جهد زین نه سپر بی‌دست ناوک زن

Бар он хокӣ ки пои он сабки пайро нишон бошад

بر آن خاکی که پای آن سبک پی را نشان باشد

Ба майдони саодат бе қарини Рахшии чунин бояд

به میدان سعادت بی قرین رخشی چنین باید

Ки пои давлататро бо рикоб ӯ қирон бошад

که پای دولتت را با رکاب او قران باشد

Забони хома чун шуд хушк аз аҷзи санои ваҳшӣ

زبان خامه چون شد خشک از عجز ثنا وحشی

Ҳамон беҳтар ки дар арзи дуои рутаб аллсон бошад

همان بهتر که در عرض دعا رطب اللسان باشد

Ало то ҳаст дар дасти фанои сари риштаи торӣ

الا تا هست در دست فنا سر رشتهٔ تاری

Каз он сарриштаи пайванди бақои инс ва ҷон бошад

کز آن سررشته پیوند بقای انس و جان باشد

Тану ҷони турои тори таъаллуқи нгслд аз ҳам

تن و جان ترا تار تعلق نگسلد از هم

Миён ҳар ду пайванди дуоӣ ҷовдон бошад

میان هر دو پیوند دعای جاودان باشد