Сад забон хоҳам ки созами як ба як гавҳари нисор

سد زبان خواهم که سازم یک به یک گوهر نثار

Дар санои мирзои коми бахши комкор

در ثنای میرزای کام بخش کامکار

Маҷлиси орои вазорати анҷумани пирои адл

مجلس آرای وزارت انجمن پیرای عدل

Гавҳари дарёи кифояти ахтари меҳри иқтидор

گوهر دریا کفایت اختر مهر اقتدار

Боздиҳи гӯи пушти давлат аз вуҷӯд ӯ ба кӯҳ

بازده گو پشت دولت از وجود او به کوه

Аътмодолдўлаҳи он пушту паноҳи рӯзгор

اعتمادالدوله آن پشت و پناه روزگار

Ҳар писарро кон падар бошад ба истисвоб ӯст

هر پسر را کان پدر باشد به استصواب اوست

Ҳар чаҳ гетии пурвирд дар таҳти амри ихтиёр

هر چه گیتی پرورد در تحت امر اختیار

Аз писари гулзори ъзи кишвариро обу ранг

از پسر گلزار عز کشوری را آب و رنگ

Ва зи падари нахли виқори лашкариро баргу бор

و ز پدر نخل وقار لشکری را برگ و بار

Бехи каши давлати нишонди бори оради ъзўшон

بیخ کش دولت نشاند بار آرد عزوشان

Тухми каш ҳишмат фишонд бар диҳад ъзу виқор

تخم کش حشمت فشاند بر دهد عز و وقار

Гӯи писар бар даҳри фармони даҳ ки бози инсони падар

گو پسر بر دهر فرمان ده که باز انسان پدر

Аз салоҳаш нест беруни шайху шобу шаҳриёр

از صلاحش نیست بیرون شیخ و شاب و شهریار

Гавҳарӣ каз сулб он дарёст май зебад агар

گوهری کز صلب آن دریاست می‌زیبد اگر

Зинат афсар кунандаш хусравони тоҷдор

زینت افسر کنندش خسروان تاجدار

Осифи ҷмҷоаҳи Абдуллоҳи дарёи дил ки ҳаст

آصف جمجاه عبدالله دریا دل که هست

Кони зи табъ ӯ хаҷали баҳр аз каф ӯ шармсор

کان ز طبع او خجل بحر از کف او شرمسار

Киштии андешагар дар қулзум қаҳраш фитад

کشتی اندیشه گر در قلزم قهرش فتد

Бишиканад ҷое ки ноед таҳтае зон бар канор

بشکند جایی که ناید تخته‌ای زان بر کنار

Бар замир ӯ ки мрот тасовир қазост

بر ضمیر او که مرآت تصاویر قضاست

Ончӣ дар авҳом билқуввааст билфеъли ошкор

آنچه در اوهام بالقوه است بالفعل آشکار

Ҳарф хонон китоби лутф ӯро дар назар

حرف خوانان کتاب لطف او را در نظر

Нусхаи трёқ форуқаст нақши пушти мор

نسخه تریاق فاروق است نقش پشت مار

Лутфу қаҳраши сабза парвар созаду гавҳари гудоз

لطف و قهرش سبزه پرور سازد و گوهر گداز

Қатра дар қаъри сқр , вндри так дарёи шарор

قطره در قعر سقر ، وندر تک دریا شرار

Ҳукм ӯгар соя бар кҳсор андозад ба фарз

حکم او گر سایه بر کهسار اندازد به فرض

Чоҳсорӣ оварад пайдо ба ҷои кӯҳсор

چاهساری آورد پیدا به جای کوهسار

Монад ар гардун ба хорстон қаҳраш бугзарад

ماند ار گردون به خارستان قهرش بگذرد

Порае аз атлас ӯ бар сар ҳар нӯки хор

پاره‌ای از اطلس او بر سر هر نوک خار

Дар кушоду баст бо дасташ ташаббуҳ ме кунанд

در گشاد و بست با دستش تشبه می‌کنند

Гарна ин май буд ҷзр ва мад набӯдӣ дар баҳор

گرنه این می‌بود جزر و مد نبودی در بحار

Бо хаташ каз хитта шодӣаст дорад нисбатӣ

با خطش کز خطهٔ شادیست دارد نسبتی

Субҳи хуррами зонҷҳти хезади зи хоки Зангбор

صبح خرم زانجهت خیزد ز خاک زنگبار

Бод агар Рахши сулаймон буд зер рон ӯст

باد اگر رخش سلیمان بود زیر ران اوست

Дев табъӣ кофаред аз озараши парвардгор

دیو طبعی کافرید از آذرش پروردگار

Дар тулӯъи меҳраш ар бо партав хур сардаанд

در طلوع مهرش ار با پرتو خور سردهند

Пеш аз ӯ ояд ба ғарб аз шарқ то пои ҷидор

پیش از او آید به غرب از شرق تا پای جدار

Нақшаш аз олами ҷаҳди берун агар бар пушт ӯ

نقشش از عالم جهد بیرون اگر بر پشت او

Мқръаҳ дар даст тимсолӣ кашад сӯрат нигор

مقرعه در دست تمثالی کشد صورت نگار

Боди гӯйии асб шатранҷаст монда дар ърӣ

باد گویی اسب شطرنج است مانده در عری

Дар бисоти бозии он арса гардад роҳвор

در بساط بازی آن عرصه گردد راهوار

Бар ҳаво пӯён тавонад гашти пеш аз нафхи сувар

بر هوا پویان تواند گشت پیش از نفخ صور

Кӯҳ бар фитрок ӯгар даст созад устувор

کوه بر فتراک او گر دست سازد استوار

Аз ду дасташи даргаи бозии ду абрӯии сиёҳ

از دو دستش درگه بازی دو ابروی سیاه

Бар фарози дида хуршед гардад ошкор

بر فراز دیدهٔ خورشید گردد آشکار

Қурси меҳру моҳ чун орад ба зери поу даст

قرص مهر و ماه چون آرد به زیر پا و دست

Зон ду ҳовани серумаи кӯбади баҳри чашми рӯзгор

زان دو هاون سرمه کوبد بهر چشم روزگار

Вари биФшорд қадам созад арӯси Зуҳра ро

ور بیفشارد قدم سازد عروس زهره را

Зон яке халхоли симини зини яке заррини савор

زان یکی خلخال سیمین زین یکی زرین سوار

Нашканад дар зери поиш аз сабки хезии ҳубоб

نشکند در زیر پایش از سبک خیزی حباب

Гар кунад бо пайкар чун кӯҳ дар дарёи гузор

گر کند با پیکر چون کوه در دریا گذار

Ояд аз ҳади макон бар ломакон зон пештар

آید از حد مکان بر لامکان زان پیشتر

Каз сари зини соя бар хок раҳ уфтад аз савор

کز سر زین سایه بر خاک ره افتد از سوار

Бояд алҳақ инчунин олами навардӣ то буд

باید الحق اینچنین عالم نوردی تا بود

Лоиқи рону рикоби довари гетии мадор

لایق ران و رکاب داور گیتی مدار

Мояи эксир аз ӯ гиранд аҳли кимиё

مایهٔ اکسیر از او گیرند اهل کیمیا

Гар ба хоки раҳгузари бинӣ ба айни эътибор

گر به خاک رهگذر بینی به عین اعتبار

эй ки хоки пои икрони фалаки майдони тест

ای که خاک پای یکران فلک میدان تست

Хусрави сайёрагонро зяти тоҷи ифтихор

خسرو سیارگان را زیت تاج افتخار

Баҳри ҳамли маҳмилат бастани ҳалол аз зари ҷҳоз

بهر حمل محملت بستن حلال از زر جهاز

Ин ҷаҳони паймо ки ҳасташ каҳкашони симини маҳор

این جهان پیما که هستش کهکشان سیمین مهار

Ваа чаҳ гуфтам чун шавад маҳмили каши иҷлоли ту

وه چه گفتم چون شود محمل کش اجلال تو

Ноқаи деринаи соли бози монда аз қатор

ناقه دیرینه سال باز مانده از قطار

Дасти мазлӯмон чунон кардӣ қавии коҳуи барра

دست مظلومان چنان کردی قوی کاهو بره

Бо бирават шер бозӣ мекунад дар марғзор

با بروت شیر بازی می‌کند در مرغزار

Марғзориро ки аз оби ҳимояти парварӣ

مرغزاری را که از آب حمایت پروری

Ҳар Ғаззолӣ кандаров гардад шавад зиғми шикор

هر غزالی کاندراو گردد شود ضیغم شکار

Бо сари сади ҷои шикаста сарсар ояд бози пас

با سر سد جا شکسته صرصر آید باز پس

Пеши роҳаш гар кашад ҳифзи ту садӣ аз ғубор

پیش راهش گر کشد حفظ تو سدی از غبار

Хоҳад аз иҷрои ҳикмати сабзии боғи сипеҳр

خواهد از اجرای حکمت سبزی باغ سپهر

Аз замин бар осмон ҷорӣ шавад сади ҷӯйбор

از زمین بر آسمان جاری شود سد جویبار

Кори фармои табиатро агар гӯйӣ бабанд

کار فرمای طبیعت را اگر گویی ببند

Рахнаҳои фитнаи ин қалъаи нилии ҳисор

رخنه‌های فتنه این قلعهٔ نیلی حصار

Аз паии аҷзои гул бар осмони оранди гарм

از پی اجزای گل بر آسمان آرند گرم

Ҷузви хокиро духону ҷузви обиро бухор

جزو خاکی را دخان و جزو آبی را بخار

Дар хури авсоф осиф нест ваҳшии ин мақол

در خور اوصاف آصف نیست وحشی این مقال

Шӯ ба аҷзи хеши қоил бар дуо кун ихтисор

شو به عجز خویش قائل بر دعا کن اختصار

То тавон таъриф кардани раъии неконро ба нур

تا توان تعریف کردن رأی نیکان را به نور

То тавон ташбеҳ кардан рӯй хубонро ба нор

تا توان تشبیه کردن روی خوبان را به نار

Бод аз рӯй ту нори шамъи ховари орият

باد از روی تو نار شمع خاور عاریت

Бод аз рӯй ту нури моҳи анвари мустаъор

باد از روی تو نور ماه انور مستعار