Чаҳ дар гӯш гул гуфт бод хазоне

چه در گوش گل گفت باد خزانی

Ки андохт аз сари кулоҳи киёнӣ

که انداخت از سر، کلاهِ کیانی؟

зи болои ашҷор аз боди дастӣ

ز بالای اشجار از باد دستی

Насим хазон мекунад зар фишонӣ

نسیمِ خزان می‌کند زر فشانی

Ба тороҷи барги дарахтони з ҳар сӯ

به تاراج، برگِ درختان ز هر سو

Кунад мўзии боди мӯшаки дуоне

کند موذی‌باد موشک‌دوانی

Шудаи барфи зоҳир ба фарқи санавбар

شده برف ظاهر به فرق صنوبر

Чу дастор бар тораки мўлтонӣ

چو دستار بر تارک مولتانی

Аз он чеҳра шуд сурхи барги рзонро

از آن چهره شد سرخ برگ رزان را

Ки хӯрданд сеи з бод хазоне

که خوردند سیلی ز باد خزانی

зи яхи обро лавҳи симин ба доман

ز یخ آب را لوح سیمین به دامن

Чу тифлӣ ки дорад сари дарси хуоне

چو طفلی که دارد سر درس‌خوانی

Чу булбул назар кард каз лашкарии дай

چو بلبل نظر کرد کز لشکر دی

Гул афтод аз маснади Комронӣ

گل افتاد از مسند کامرانی

Кафан кард аз барф бар худ муҳайё

کفن کرد از برف بر خود مهیا

Ки беӯ намехоҳам ин зиндагонӣ

که بی او نمی‌خواهم این زندگانی

Бибин гардиши давру таври замон ро

ببین گردش دور و طور زمان را

Ба гардиши даровар май арғавонӣ

به گردش درآور مِیِ ارغوانی

Май куҳнау нави хаттиро талаб кун

مِیِ کهنه و نو خطی را طلب کن

Ки ҳаззи ёбӣ аз навбаҳори ҷавонӣ

که حظ یابی از نوبهار جوانی

Сабк бош ва бурдор ратли гарон ро

سبک باش و بردار رطل گران را

Ки аз дили баради бори меҳнати гаронӣ

که از دل برد بار محنت گرانی

Ба дасти ор то ме тавон ҷоми бода

به دست آر تا می‌توان جام باده

Мадаи ъушрат аз даст то май туоне

مده عشرت از دست تا می‌توانی

Ба ёрони ҷонии дамии ху бар овар

به یاران جانی دمی خو بر آور

Ки айшии сети хуши базми ёрони ҷонӣ

که عیشی‌ست خوش بزم یاران جانی

Хуши он шиша каз вай дурахшон шавад май

خوش آن شیشه کز وی درخشان شود می

Чу минои чарху Суҳайли ямонӣ

چو مینای چرخ و سهیل یمانی

Ки дар базми ъушрат ба гардиши дрорӣ

که در بزم عشرت به گردش درآری

Ба комат шавад гардиши осмонӣ

به کامت شود گردش آسمانی

Чаҳ шодии азин ба ки дар базми ъушрат

چه شادی ازین به که در بزم عشرت

Нишинӣу соқии баробари нишоне

نشینی و ساقی برابر نشانی

Расонии димоғ аз шароби дамодам

رسانی دماغ از شراب دمادم

Сурӯди паёпай ба гардуни расонӣ

سرود پیاپی به گردون رسانی

Қадаҳ чун ҳарифон май каш ба маҷлис

قدح چون حریفان می‌کش به مجلس

Набандад лаб аз хандаи Комронӣ

نبندد لب از خنده کامرانی

Чу мисатони зи таъсири оҳанги мутриб

چو مستان ز تأثیر آهنگ مطرب

Кунад чашми миноӣ май хўнчконӣ

کند چشم مینای می خون‌چکانی

Ба созанда даф оварад рӯй дар рӯй

به سازنده دف آورد روی در روی

Навозанда бо не кунад ҳамзабонӣ

نوازنده با نی کند هم‌زبانی

Муқорин ба фарёд гардад камонча

مقارن به فریاد گردد کمانچه

Чу аз тири ғами хасми соҳибқиронӣ

چو از تیر غم خصم صاحبقرانی

Чаҳ соҳибқиронӣ ки ӯро қарина

چه صاحبقرانی که او را قرینه

Нигардида мавҷӯдро дори фонӣ

نگردیده موجود را دار فانی

Алӣ вале волӣ малик ҳастӣ

علی ولی والی ملک هستی

Ки дониши баннои ҷаҳони рости бонӣ

که دانش بنای جهان راست بانی

Зуҳалгар ба даргоҳи қасри рафеъаш

زحل گر به درگاه قصر رفیعش

Наварзад накӯи шеваи посбонӣ

نورزد نکو شیوهٔ پاسبانی

Фалак аз шаҳоб ва ҳилолаш кунад ғул

فلک از شهاب و هلالش کند غل

Ба шакли ғуломони ҳиндӯстонӣ

به شکل غلامان هندوستانی

Ба гулхани вазадгар насимии зи лутфаш

به گلخن وزد گر نسیمی ز لطفش

зи лутф насимаш кунад гулистонӣ

ز لطف نسیمش کند گلستانی

Вагар боди қаҳраши вазади сӯии гулшан

و گر باد قهرش وزد سوی گلشن

Дарахт гул ояд ба оташ фишонӣ

درخت گل آید به آتش‌فشانی

Гар аз арш аъло шавад зоғи кайвон

گر از عرش اعلا شود زاغ کیوان

зи сади пояи бартари зи олии маконе

ز صد پایه برتر ز عالی مکانی

Куҷо бо эй сари боргоҳаш

کجا با همای سر بارگاهش

Тавонад задани лофи ҳам ошёнӣ

تواند زدن لافِ هم‌آشیانی؟

Пари фарқи гарданкашони сипоҳаш

پر فرق گردن‌کشان سپاهش

Кунад хусрави меҳрро соябонӣ

کند خسرو مهر را سایبانی

Агар зоғ бар бом қасраш нишинад

اگر زاغ بر بام قصرش نشیند

Кунад бо Зуҳали даъвии тавъамоне

کند با زحل دعوی توأمانی

Аҷаб набӯд аз боргоҳи рафеъаш

عجب نبود از بارگاه رفیعش

Агар каҳкашонаш кунад посбонӣ

اگر کهکشانش کند پاسبانی

Туе он гиронмоя дар гиромӣ

تویی آن گرانمایه دُر گرامی

Ки чун ҷавҳар аввалат нест сонӣ

که چون جوهر اولت نیست ثانی

Саманди баландат ба қатъи мароҳил

سمند بلندت به قطع مراحل

Кунад бо каммияти фалаки ҳмънонӣ

کند با کُمِیت فلک هم‌عنانی

Дар он дам ки гулгун чу барқи ҷаҳанда

در آن دم که گلگون چو برق جهنده

Ба хӯни рези душман ба майдони ҷаҳонӣ

به خون‌ریز دشمن به میدان جهانی

эй зафар бар сарат густард пар

همای ظفر بر سرت گسترد پَر

Ба рӯй замини фарши хӯни густароне

به روی زمین فرش خون گسترانی

Ғроб аз сар шавқ гуяд ба каркас

غراب از سر شوق گوید به کرکس

Ки эй бихбри хез ва даҳ муждагонӣ

که ای بی‌خبر! خیز و ده مژدگانی

Ки рӯзӣ шуд аз давлати дасту теғаш

که روزی شد از دولت دست و تیغش

Туроу марои неъмати ҷовдонӣ

تو را و مرا نعمت جاودانی

Дар ин дашт аз ҷаври гурги ҳаводис

در این دشت از جور گرگ حوادث

Мутӣъаш агар шева созад шабоне

مطیعش اگر شیوه سازد شبانی

Асадро зи гардун мирс карда чун саг

اسد را ز گردون مرس کرده چون سگ

Шаҳоб оварад аз паии посбонӣ

شهاب آورد از پی پاسبانی

Вагар чархи занҷири адл аз муҷаррад

و گر چرخ زنجیر عدل از مجرد

Набандад ба ойини Нӯшервонӣ

نبندد به آیین نوشیروانی

зи майли шаҳобаш барои сиёсат

ز میل شهابش برای سیاست

Бибинӣ кунӣ тир ва ҳар сӯи дуоне

ببینی کنی تیر و هر سو دوانی

Ба кафи теғи рухшандаи Рахши сабки пай

به کف تیغ رخشنده رخش سبک‌پی

Ба майдони кин бар сари хасми ронӣ

به میدان کین بر سر خصم رانی

Наад аз сарои ҷаҳони бор бар хар

نهد از سرای جهان بار بر خر

Ба оҳанги сари манзили он ҷаҳонӣ

به آهنگ سرمنزل آن جهانی

Ба ҳар сӯ нишон монад аз хӯни эшон

به هر سو نشان ماند از خون ایشان

Чу оташ ба манзили пас аз корвонӣ

چو آتش به منزل پس از کاروانی

Сурайёст ё аз шафақи меҳри гардун

ثریاست یا از شفق مهر گردون

Чу олӯдаи лаб аз май арғавонӣ

چو آلوده لب از میِ ارغوانی

Чунон сайле зад бар ӯ дасти паҳнат

چنان سیلیی زد بر او دست پهنت

Ки аз зарб он монад бар ваии нишоне

که از ضرب آن ماند بر وی نشانی

Замингар ба пой самандат науфтад

زمین گر به پای سمندت نیفتد

Ба дастати адам чун ғубораши нишоне

به دستت عدم چون غبارش نشانی

Вагар чарх атлас равад бар хилофат

و گر چرخ اطلس رود بر خلافت

Равонӣ чаҳ карбосаш аз ҳам дароне

روانی چه کرباسش از هم درانی

Шҳо дод аз нокасони замона

شها داد از ناکسان زمانه

Фиғон аз хасисони охири замонӣ

فغان از خسیسان آخر زمانی

Ба суфу сқрлотшони пушти гармӣ

به صوف و سَقِرلاتشان پشت‌گرمی

Ба мардуми зи дасторашони сари гаронӣ

به مردم ز دستارشان سرگرانی

Харӣ чанд моил ба ҷлҳои рангин

خری چند مایل به جل‌های رنگین

Дадӣ чанд роғиб ба офати расонӣ

ددی چند راغب به آفت‌رسانی

Ҳамаи соҳиби асбу астари валикин

همه صاحب اسب و استر ولیکن

зи нои қобилии қобили хари чаронӣ

ز ناقابلی، قابل خرچرانی

Сазовори он ҷумла каз асбу астар

سزاوار آن جمله کز اسب و استر

Кашии зеру Бамашони занӣ то туоне

کِشی زیر و بمِشان، زنی تا توانی

Пас онгаҳ шутурҳо кунӣ пеш ҳар як

پس آن گه شترها کنی پیش هر یک

Ба саҳро фиристӣ паии сорибонӣ

به صحرا فرستی پی ساربانی

Буд хубтар васфи суфи мураққаъ

بود خوب‌تر وصف صوف مرقع

Ба гӯши хирадашони зи сабъи алмсонӣ

به گوش خردشان ز سبع المثانی

з бозор оянд чун шаб ба хона

ز بازار آیند چون شب به خانه

Ба пурсанад ҳар як зи нукар наоне

به پرسند هر یک ز نوکر نهانی

Ки дируз чун аз фалони ҷои гузаштам

که دیروز چون از فلان‌جا گذشتم

намекард таърифи суфами фулонӣ

نمی‌کرد تعریف صوفم فلانی

зи паии шани ғуломони зи крси шабона

ز پی‌شان غلامان ز کرس شبانه

Замини гир чун соя аз нотавонӣ

زمین‌گیر چون سایه از ناتوانی

Чу ваҳшӣ ватан кун ба дашт хамӯшӣ

چو وحشی وطن کن به دشت خموشی

Макун нола аз дард бе хонумоне

مکن ناله از درد بی‌خانمانی

Ҳамон гир каз тести ин дайри шшдр

همان گیر کز توست این دیرِ شش‌دَر

Пар аз зар дар ӯ на хами хусравоне

پر از زر در او، نه خم خسروانی

Махӯр ғам ?герат нест асби раванда

مخور غم گرت نیست اسب رونده

Чу бар тавсани табъи дории равонӣ

چو بر توسن طبع داری روانی

Сухани густарӣ бар дуои хатми созам

سخن گستری بر دعا ختم سازم

Ки сар мекашад хома аз ҳам забонӣ

که سر می‌کشد خامه از هم‌زبانی

Ало то маи нав дар ин куҳнаи майдон

الا تا مه نو در این کهنه‌میدان

Кунад гӯии хуршедро сўлҷонӣ

کند گوی خورشید را صولجانی

Ба чавгонии айши бодои савора

به چوگانی عیش بادا سواره

Мутӣъат ба майдони гуҳи Комронӣ

مطیعت به میدان‌گه کامرانی