Шуғлӣ ки мтмҳи назар кӣмёгар аст

شغلی که مطمح نظر کیمیاگر است

Таҳсили иттиҳоди сифоти мис ва зар аст

تحصیل اتحاد صفات مس و زر است

Ин феъли пар шиква наёяд з ҳар гуруҳ

این فعل پر شکوه نیاید ز هر گروه

Зон синфи хос кин амал ояд яке хур аст

زان صنف خاص کاین عمل آید یکی خور است

Фаръии сети ин амали зи усӯли камоли хур

فرعی‌ست این عمل ز اصول کمال خور

Венаи асл дар ҷаридаи ҳикмат муқарар аст

وین اصل در جریده حکمت مقرر است

Дар чашм зоҳираст бузурги ин амал вале

در چشم ظاهر است بزرگ این عمل ولی

Гар бенгарӣ ба дидаи ботин муҳақар аст

گر بنگری به دیدهٔ باطن محقر است

Арзи зар аз ҷабалати миси саҳли санъатии сет

عرض زر از جبلت مس سهل صنعتی‌ست

Қуллоби шаҳр низ бойени маъраз андар аст

قلاب شهر نیز باین معرض اندر است

Аз кимиёи мурод на инаст назд ақл

از کیمیا مراد نه اینست نزد عقل

Кун санъат аз қабили амалҳои дигар аст

کن صنعت از قبیل عملهای دیگر است

Таҳқиқ агар зи ман шинавии асли кимиё

تحقیق اگر ز من شنوی اصل کیمیا

Файзӣ буд ки дар назари шоҳ мзмр аст

فیضی بود که در نظر شاه مضمر است

Файзӣ ки ҷон пок кунад ҷисми хок ро

فیضی که جان پاک کند جسم خاک را

Кӣ бо сиришти зибқу гӯгирд аҳмар аст

کی با سرشت زیبق و گوگرد احمر است

Ин файзи комил аз назарӣ мекунад зуҳӯр

این فیض کامل از نظری می‌کند ظهور

Каши чашми лутфу марҳамати шоҳ мазҳар аст

کش چشم لطف و مرحمت شاه مظهر است

Шоҳӣ ки бо мушоҳидаи эътибор ӯ

شاهی که با مشاهده اعتبار او

Ҳастӣу нестии ду гетӣ баробар аст

هستی و نیستی دو گیتی برابر است

Моҳӣ ки дар муомилаи меҳраши офтоб

ماهی که در معامله مهرش آفتاب

Дар зрўаҳи камоли худ аз зарра камтар аст

در ذروهٔ کمال خود از ذره کمتر است

Яъне ғиоси дайни Муҳамад ки даргааш

یعنی غیاث دین محمد که درگهش

Ҷои тафохури сари хоқон ва қайсар аст

جای تفاخر سر خاقان و قیصر است

Эксири давлати абадӣ дар ҷаноб ӯст

اکسیر دولت ابدی در جناب اوست

Давлат дар он сараст ки бар хоки ин дар аст

دولت در آن سر است که بر خاک این در است

Таънаш расад ба носиаҳи нури поши меҳр

طعنش رسد به ناصیهٔ نور پاش مهر

Он ҷабҳаи каши суҷуд дар ӯ муяссар аст

آن جبهه کش سجود در او میسر است

Аз шахси офариниш ва аз пайкари вуҷӯд

از شخص آفرینش و از پیکر وجود

Дар рутбаи дигарон ҳама пойанд ва ӯ сар аст

در رتبه دیگران همه پایند و او سر است

Онҷо ки баҳси манзалати по ва сар кунад

آنجا که بحث منزلت پا و سر کند

Донад хиради казин ду ки лоиқ ба афсар аст

داند خرد کزین دو که لایق به افسر است

Дар хизмати ситораи бахт баланд ӯст

در خدمت ستارهٔ بخت بلند اوست

Гар саъд Асғараст вагар саъд Акбар аст

گر سعد اصغر است و گر سعد اکبر است

Бо об кард оташи сӯзон ба адл ӯ

با آب کرد آتش سوزان به عدل او

Сулҳии чунон ки бти ҳамаи ҷо бо самандар аст

صلحی چنان که بط همه جا با سمندر است

Гар шер дар замони баҳори адолаташ

گر شیر در زمان بهار عدالتش

Бинад рухи ғизола ки аз лола аҳмар аст

بیند رخ غزاله که از لاله احمر است

Аз хавф таб кунад ки мабодо гумон баранд

از خوف تب کند که مبادا گمان برند

Кун сурхӣ аз тапончаи зулм ғазанфар аст

کن سرخی از تپانچهٔ ظلم غضنفر است

Онҷо ки нафас наУмияро тарбият кунад

آنجا که نفس نامیه را تربیت کند

Лутфаш ки зилл ӯ ҳамаи ҷои файз густар аст

لطفش که ظل او همه جا فیض گستر است

Рӯйанд аз замини фанои сабзаи бақо

رویاند از زمین فنا سبزهٔ بقا

Обӣ ки чашмааш дами шамшер ва ханҷар аст

آبی که چشمه‌اش دم شمشیر و خنجر است

Гар арса убӯр фитад хайли мӯр ро

گر عرصهٔ عبور فتد خیل مور را

Ойӣнае ки равшан аз он рой анвар аст

آیینه‌ای که روشن از آن رای انور است

Аъамии зи ҳам ҷудо кунад андари ашаъа аш

اعمی ز هم جدا کند اندر اشعه‌اش

Ҳар нақши пои мӯр ки бар рӯй ҷавҳар аст

هر نقش پای مور که بر روی جوهر است

эй каз дрр фишонӣ абри атои тест

ای کز درر فشانی ابر عطای تست

Ҳар гавҳарӣ ки дар садафи баҳр ахзар аст

هر گوهری که در صدف بحر اخضر است

Дрўишхонаҳ эй ки ҷаҳон дошт пеш аз ин

درویشخانه‌ای که جهان داشت پیش از این

Аз бахшиши ту рашки сарой тавонгар аст

از بخشش تو رشک سرای توانگر است

Ҳар бевае ки чархӣу дӯкии ниҳодаи пеш

هر بیوه‌ای که چرخی و دوکی نهاده پیش

Дар шуғли ришта тофтани ақд гавҳар аст

در شغل رشته تافتن عقد گوهر است

Дар ҳиҷлае ки ҳифзи ту машшотагӣ кунад

در حجله‌ای که حفظ تو مشاطگی کند

эй каз ту наварӯси ҷаҳони ғарқ зевар аст

ای کز تو نوعروس جهان غرق زیور است

Чун шабнамӣ ки бар рухи ғунчаи сети ҳиллӣаи банд

چون شبنمی که بر رخ غنچه‌ست حلیه بند

Симоби қатраи зевари рухсор ахгар аст

سیماب قطره زیور رخسار اخگر است

Аз шарми хотири ту ки нозӣаст бе духон

از شرم خاطر تو که نازیست بی‌دخان

Ҳарҷо ки шуълаи исти Рахш аз арақ тар аст

هرجا که شعله ایست رخش از عرق تر است

Адли ту қозӣӣаст ки пайвастаи баҳри ақд

عدل تو قاضیی است که پیوسته بهر عقد

Дар маҷлиси арӯсии боз ва кабӯтар аст

در مجلس عروسی باز و کبوتر است

Гӯии сипеҳри миҷмараи тесту андар ӯ

گوی سپهر مجمرهٔ تست و اندر او

Хуршеду моҳи анбари сӯзон ахгар аст

خورشید و ماه عنبر سوزان اخگر است

Давр бақост миҷмараи гардони маҷлисат

دور بقاست مجمره گردان مجلست

Рӯзаши фурӯғи ахгару шаби дӯд миҷмар аст

روزش فروغ اخگر و شب دود مجمر است

Ҷони аду чу ҳамлаи қаҳрати з давр дид

جان عدو چو حملهٔ قهرت ز دور دید

Бо ҷисм гуфт ваъда ба саҳроӣ маҳшар аст

با جسم گفت وعده به صحرای محشر است

Кӣ дар мидоди сари нҳдши васфи зоти ғайр

کی در مداد سر نهدش وصف ذات غیر

Калакӣ ки дар зулоли мдиҳт шиновар аст

کلکی که در زلال مدیحت شناور است

Аз лои манҷалоб куҷо мехӯрд фиреб

از لای منجلاب کجا می‌خورد فریب

Он моҳе ки ҷилваи гуҳаши об кавсар аст

آن ماهیی که جلوه گهش آب کوثر است

Аҳкоми амр ва наҳй ту дар интифоъи халқ

احکام امر و نهی تو در انتفاع خلق

Нойиби мноби қавли худо ва паямбар аст

نایب مناب قول خدا و پیمبر است

Шукри ҳуқуқи въду ваъиди каломи ту

شکر حقوق وعد و وعید کلام تو

Бар зиммаи лисони мусулмон ва кофар аст

بر ذمهٔ لسان مسلمان و کافر است

эй онкии баҳри хизмат дар гоҳи қадари тест

ای آنکه بهر خدمت در گاه قدر تست

Гар ҷунбиши сипеҳр вагар сайр ахтар аст

گر جنبش سپهر و گر سیر اختر است

Шоҳӣ ва чаҳор ҳади ҷаҳони пойтахти тест

شاهی و چهار حد جهان پایتخت تست

Иқтоъи ҳафт чархи турои ҳафт кишвар аст

اقطاع هفت چرخ ترا هفت کشور است

« алФқри фахрӣ »аст туро дар хитоби қадар

«الفقر فخری » است ترا در خطاب قدر

Он хутбае ки зинат на поя минбар аст

آن خطبه‌ای که زینت نه پایه منبر است

Рӯи зардӣ аз кулоҳи гадоӣ ту ме кашад

رو زردی از کلاه گدای تو می‌کشد

Тоҷи зарӣ ки бар сари хуршед ховар аст

تاج زری که بر سر خورشید خاور است

Каҷ на кулоҳи гӯшаи иқболи сармадӣ

کج نه کلاه گوشهٔ اقبال سرمدی

Мустағнӣона бош ки ин аз ту дархур аст

مستغنیانه باش که این از تو درخور است

Ваҳшӣ баланд шуд суханат беадаб мабош

وحشی بلند شد سخنت بی‌ادب مباش

Кӯтоҳ кун ки ин на ҳад ҳар суханвар аст

کوتاه کن که این نه حد هر سخنور است

Бошад ҳамин дуоу сано аз ту хўшнмо

باشد همین دعا و ثنا از تو خوشنما

Зин ҳар ду чун гузашти сукут аз ту хуштар аст

زین هر دو چون گذشت سکوت از تو خوشتر است

Гарчи сано хушаст вале дар дуо физой

گرچه ثنا خوش است ولی در دعا فزای

Кин зинати иҷобат ва он зеб дафтар аст

کاین زینت اجابت و آن زیب دفتر است

То ҳар чаҳ ҷуз худост буд ҷавҳару арз

تا هر چه جز خداست بود جوهر و عرض

Вази ҳукми ақли нисбати эшон муқарар аст

وز حکم عقل نسبت ایشان مقرر است

Бодои умӯри кули ҷаҳонро ба зоти ту

بادا امور کل جهان را به ذات تو

Он навъи нисбатӣ ки арзро ба ҷавҳар аст

آن نوع نسبتی که عرض را به جوهر است