эй кидӣ мустароҳ бурдор
ای کیدی مستراح بردار
Дам дар каш ва шоирӣ макун бор
دم در کش و شاعری مکن بار
Бар ҳадати табъам офарин кун
بر حِدّت طبعم آفرین کن
Гар ҳаҷв касе кунӣ чунин кун
گر هجو کسی کنی چنین کن
эй нанги тамоми кафши дузи ан
ای ننگ تمام کفشدوزان
Зойеъи зи ту номи кафши дузон
ضایع ز تو نام کفشدوزان
Ҳамдӯш ба кири мӯши мурда
همدوش به کیر موش مرده
Ҳамранг ба мурдаи фусурда
همرنگ به مردهٔ فسرده
Бо рўики сахту қдки паст
با رویک سخت و قدّک پست
Бо он мане ки дар сарат ҳаст
با آن منیای که در سرت هست
Мсмори сами харат тавон гуфт
مسمار سم خرت توان گفت
Қуфли каси астарат тавон гуфт
قفل کس استرت توان گفت
эй пайкари ту чу шишаи шош
ای پیکر تو چو شیشهٔ شاش
эй шишаи шоши ҷустаи шобош
ای شیشهٔ شاش جسته شاباش
Қорўраҳи шоши аҳли савдо
قارورهٔ شاش اهل سودا
Тифли ду се рӯзаи Яҳудо
طفل دو سه روزهٔ یهودا
Пари гандаи димоғ ва гуҳ наҳодӣ
پر گَندهدماغ و گُهنهادی
Аз куни кадом саг фитодӣ
از کون کدام سگ فتادی
Карам гуҳ кистӣ ? аён кун
کرم گه کیستی؟ عیان کن
Ваз мбрз кистӣ ? баён кун
وز مَبرَز کیستی؟ بیان کن
Ин карами зи меъда ки афтод
این کرم ز معده که افتاد؟
Ин бачаи чори моҳа чун зод
این بچهٔ چار ماهه چون زاد؟
эй риши ту дар камоли зардӣ
ای ریش تو در کمال زردی
Инро зи гуҳ ки ранг кардӣ ?
این را ز گه که رنگ کردی؟
эй гўзки чархӣ аз куҷое ?
ای گوزک چرخی از کجایی؟
Аз куни кадоми чорпое ?
از کون کدام چارپایی؟
Ин знглки гардан хар кист ?
این زنگک گردن خر کیست؟
Ин гўзки кун астар кист ?
این گوزک کون استر کیست؟
Чолоктар аз харон шаҳр аст
چالاکتر از خران شهر است
Ин лӯлаи хараки тамом даҳр аст
این لوله خرک تمام زهر است
Ин тулаи сгки зи тркмонии сет
این تولهسگک ز ترکمانیست
Дар роҳи ғариби посбонии сет
در راه غریب پاسبانیست
Фрзндки хирад ардааст ин
فرزندک خرد ارده است این
ё бачаи мӯш мурдааст ин
یا بچهٔ موش مرده است این
эй қомати ту баробари кир
ای قامت تو برابر کیر
Шакли ту яке ба пайкари кир
شکل تو یکی به پیکر کیر
Ин ҳаҷв ки ҳаст шуҳраи даҳр
این هجو که هست شهرهٔ دهر
Овоза ӯ фитода дар шаҳр
آوازه او فتاده در شهر
Ҳаҷвии сет ки ҳамчуи тавқи лаънат
هجویست که همچو طوق لعنت
Дар гардани тест то қиёмат
در گردن توست تا قیامت
Ин ҳаҷв ки барқи синаи сӯзии сет
این هجو که برق سینهسوزیست
Доғи ҷигари сиёҳи рӯзии сет
داغ جگر سیاهروزیست
Сахтаст барои куни ёрӣ
سخت است برای کون «یاری»
Зон тоза шавад ҷунуни порӣ
زان تازه شود جنون پاری
Ёрӣ чаҳ касаст нотамомӣ
«یاری» چه کس است ناتمامی
Зини ҳарза дароӣ бади каломӣ
زین هرزه درای بدکلامی
Ҳар ҷо ба суханварӣ нишинад
هر جا به سخنوری نشیند
Кноси дӯд ки фазла чӣанд
کنّاس دَوَد که فضله چیند
Муздури қрочаҳи қршмол
مزدور قراچهٔ قرشمال
Ҳаммомии пхи сглмши абдол
حمامی پخ سگلمش ابدال
Каз дастаи меҳтари аишки ағлӣ
کز دسته مهتر ایشک اغلی
Дастури бузурги кучаки ағлӣ
دستور بزرگ کوچک اغلی
Ҷўкии сар ва рӯй арманӣ вааш
جوکیسر و روی ارمنیوش
Ҳмоли маҷусёни гуҳи каш
حمال مجوسیان گُهکش
Домоди кишӣши дайри мино
داماد کشیش دیر مینا
Ноқавси навози кунҷи тарсо
ناقوسنواز کنج ترسا
Муллои гуҳи санадаи риши шоир
ملا گه سنده ریش شاعر
Ёрии сети алайҳтару алғр
یاریست علیه تر و الغر
Мӯе ки ба фарқ ӯ аён аст
مویی که به فرق او عیان است
Ҳар як рақам ҳазорагон аст
هر یک رقم هزارگان است
Пешонии тираи ранги ёрӣ
پیشانی تیرهرنگ «یاری»
Каз саҷда эзадаст орӣ
کز سجدهٔ ایزد است عاری
Нимӣ сети зи хишти обхонаҳ
نیمیست ز خشت آبخانه
Мондаи сет ба рӯзи гуҳи нишона
ماندهست به روز گه نشانه
Беваҷҳ ба халқи хашму кинаш
بیوجه به خلق خشم و کینش
Бар гуҳ зада сад гиреҳи ҷабинаш
بر گه زده صد گره جبینش
ӯро гиреҳӣ ки бар ҷабин аст
او را گرهی که بر جبین است
Чун бар гуҳи гови нақш чин аст
چون بر گه گاو نقش چین است
То он гиреҳаши зи гуҳи кушояд
تا آن گرهش ز گه گشاید
Абрӯаши гиреҳи гшои намояд
ابروش گرهگشا نماید
Ҳаст он гуҳи гурба , нест абрӯ
هست آن گه گربه، نیست ابرو
Афтода бар ӯ гиреҳи з ҳар сӯ
افتاده بر او گره ز هر سو
ё порае аз зуғол тоғ аст
یا پارهای از زغال تاغ است
ё бар сари гуҳи пар калоғ аст
یا بر سر گه پر کلاغ است
ё сӯрат навен накбатаст он
یا صورت نون نکبت است آن
ё тоқи сарой меҳнатаст он
یا طاق سرای محنت است آن
Он ҳалқаи чашми чирки баста
آن حلقهٔ چشم چرک بسته
Кунии сет вале з гуҳ нишаста
کونیست ولی ز گه نشسته
Он нест савод , чист ёрб
آن نیست سواد، چیست یا رب؟
Ангўрк кун кист ё раб
انگورک کون کیست یا رب؟
эй зоғи биё ки марди ёрӣ
ای زاغ بیا که مُرد «یاری»
Танро ба сегон супурди борӣ
تن را به سگان سپرد باری
Бе знглаҳи пой хеш мапаснд
بیزنگله پای خویش مپسند
Чашмаш бикун ва ба пои худ банд
چشمش بکن و به پای خود بند
Он бинии бади з рӯй ташбеҳ
آن بینی بد ز روی تشبیه
Чун пўзаҳи пиҳи сӯзи пари пиҳ
چون پوزهٔ پیهسوزِ پُر پیه
Дарбанд дар сарой кун аст
دربند در سرای کون است
То сӯрати бода нигун аст
تا صورت بادهٔ نگون است
Он ҷуфти сиблат тоб дода
آن جفت سبیل تابداده
Каз фазла бар ӯ гиреҳи фитода
کز فضله بر او گره فتاده
Гӯйии ту ки ақрабии зи сӯрох
گویی تو که عقربی ز سوراخ
Оварда паии бурун шудани шох
آورده پی برون شدن شاخ
Ришаш ба дар даҳони мурдор
ریشش به در دهان مردار
Чун бар лаби мбрзии сияҳи мор
چون بر لب مبرزی سیه مار
Он риш ки ҳаст ҳам бар гуҳ
آن ریش که هست همبَرِ گه
Хок сияҳаст бар сари гуҳ
خاک سیه است بر سر گه
Занбил гуҳаст он даҳон нест
زنبیلِ گُه است آن دهان نیست
Як пора гуҳаст он забон нест
یک پاره گه است آن زبان نیست
Дандони сиёҳ ӯ ки пайдост
دندان سیاه او که پیداست
Дар куни саги устихони ҳрбост
در کون سگ استخوان حرباست
Неи не ки даруни обхонаҳ
نی نی که درون آبخانه
Ридаҳи сети сегӣ сиёҳи дона
ریدهست سگی سیاه دانه
Ҳасташ бен гӯши зарфи зрних
هستش بن گوش ظرف زرنیخ
Вони риши гуҳӣ ба тарафи зрних
وآن ریش گهی به طرف زرنیخ
Гӯшаш ки бурӣдаи бод аз бех
گوشش که بریده باد از بیخ
Чун кФчаҳ буд ба рӯй зрних
چون کفچه بود به روی زرنیخ
Дар чурт задани сараши мау сол
در چرت زدن سرش مه و سال
Ҳамчун сари кири баъд аз инзол
همچون سر کیر بعد از انزال
Шартаст ки пурсӣ охири кор
شرط است که پرسی آخر کار
Пурсиши бабрад ба ҷониби дор
پرسش ببرد به جانب دار
Ин сет ки бо сари шикаста
اینست که با سر شکسته
ё гардани хираду дасти баста
با گردن خرد و دست بسته
Бо ҷомаи далқ май кашандаш
با جامهٔ دلق میکشندش
Вази дор ба ҳалқ май кашандаш
وز دار به حلق میکشندش
Ангушти зи кун ба дар наёрӣ
انگشت ز کون به در نیاری
Маълум шавад ки ҳакаи дорӣ
معلوم شود که حَکه داری
эй омадаи пушти пушт бар пушт
ای آمده پشت پشت بر پشت
Кӣ ҳака ту равад ба ангушт
کی حکهٔ تو رود به انگشت
Кирӣ баталаб ки аз баландӣ
کیری بطلب که از بلندی
Бар дӯш фалак кунад камандӣ
بر دوش فلک کند کمندی
Кирӣ ки чу бар сараши нишинӣ
کیری که چو بر سرش نشینی
Андари таҳи пои сипеҳри бинӣ
اندر ته پا سپهر بینی
Кирӣ ки агар сиррӣ фишонд
کیری که اگر سری فشاند
Бар сақфи фалаки халали расонад
بر سقف فلک خلل رساند
Кирӣ ки кунад бирават бар бод
کیری که کند بروت بر باد
Сад рахна кунад ба сади фӯлод
صد رخنه کند به سدّ فولاد
Кирӣ ки чу бар фалак бар ояд
کیری که چو بر فلک بر آید
Бо сӯрати каҳкашон сар ояд
با صورت کهکشان سر آید
Сари сахти чунон ки ҷумлаи олам
سرسخت چنان که جمله عالم
Дар гардан ӯ наёвард хам
در گردن او نیاورد خم
Зини кир ки май даҳуми нишонат
زین کیر که میدهم نشانت
Аз ҳакаи магари даҳуми амонат
از حکه مگر دهم امانت
эй кидии мурдаи ранг чунӣ ?
ای «کیدی» مرده رنگ چونی؟
Ваии каллаи пази дбнг чунӣ ?
وی کلهپز دبنگ چونی؟
Ҳар байт ки гуфтаам нишонат
هر بیت که گفتهام نشانت
Мори сияҳии сети баҳри ҷонат
مار سیهیست بهر جانت
Гӯйӣ ки зи шоирони шаҳрам
گویی که ز شاعران شهرم
Ҳам панҷаи нодири ани даҳрам
همپنجهٔ نادران دهرم
Рӯ , рӯ , ки басии зи шеъри даврӣ
رو، رو، که بسی ز شعر دوری
Аз кисвати назму насри даврӣ
از کسوت نظم و نثر دوری
Ту ҳаҷви тамоми шоироне
تو هجو تمام شاعرانی
Нанги ҳамаи нуктапарвар анӣ
ننگ همه نکتهپرورانی
Худро зи суханварони шуморӣ
خود را ز سخنوران شماری
Мардаки ту кадоми шеъри дорӣ ?
مردک تو کدام شعر داری؟
эй кидӣ мустароҳ бурдор
ای «کیدی» مستراح بردار
Дами даракаш ва шоирӣ макун бор
دم درکش و شاعری مکن بار
Дӯшина ба гуҳи кашии расидам
دوشینه به گُهکشی رسیدم
Бар хоки раҳаш фитода дидам
بر خاک رهش فتاده دیدم
Пурсидам аз ӯ ки чист ҳолат
پرسیدم از او که چیست حالت؟
Зингўнаҳ ки сохт поймолат
زینگونه که ساخت پایمالت؟
Кард аз сари дарди нолаи бунёд
کرد از سر درد ناله بنیاد
Каз ёрии нодурусти фарёд
کز «یاری» نادرست، فریاد
Шуд қаҳт дар ин диёри саргин
شد قحط در این دیار سرگین
Хуш ҳол намонад ҳеҷ гуҳи чин
خوشحال نماند هیچ گهچین
Ҳар ҷо ки з гуҳ шунид бӯе
هر جا که ز گه شنید بویی
Аз шавқ кашидҳоиу ҳўиӣ
از شوق کشید های و هویی
Хӯрд аз сари рағбати тамомаш
خورد از سر رغبت تمامش
Онгоҳи ниҳоди шеъри номаш
آنگاه نهاد شعر نامش
Гуҳ мехӯрд ин суханварӣ нест
گه میخورد این سخنوری نیست
Ин дохили шеър ва шоирӣ нест
این داخل شعر و شاعری نیست
Гӯйанд ки мардакӣ чу ёрӣ
گویند که مردکی چو «یاری»
Аз ақли буруни зи шеъри орӣ
از عقل برون ز شعر عاری
Олуд ба гуҳи забони хома
آلود به گه زبان خامه
Андӯд ба гуҳи тамоми нома
اندود به گه تمام نامه
Гуҳ хӯрду ниҳоди шеъри номаш
گه خورد و نهاد شعر نامش
намехонд ба назд хосу омаш
میخواند به نزد خاص و عامش
Тифлӣ ба рафоқати падар буд
طفلی به رفاقت پدر بود
Каз мъниши андакии хабар буд
کز معنیش اندکی خبر بود
Зон ҳасани сухан чу ғунчаи бушковат
زان حسن سخن چو غنچه بشکفت
Хандиду наҳуфта бо падар гуфт
خندید و نهفته با پدر گفت
Кин мардаки ғлтбон чаҳ чиз аст
کاین مردک غلتبان چه چیز است؟
Инҳо ки кунад баён чаҳ чиз аст
اینها که کند بیان چه چیز است؟
Инаст агар зи шеъри матлӯб
اینست اگر ز شعر مطلوب
Гӯсолаи мости шоири хуб
گوسالهٔ ماست شاعر خوب
Бигзор ки шоирӣ на инаст
بگذار که شاعری نه اینست
Ойини сухан на инчунин аст
آیین سخن نه اینچنین است
Аз шеъри ту шрўаҳи лурон ба
از شعر تو شروهٔ لُران به
Гар қатъ шавад турои забон ба
گر قطع شود ترا زبان به
Дар шрўаҳ агар ҳазор ҳол аст
در شروه اگر هزار حال است
Дар шеъри ту як адо маҳол аст
در شعر تو یک ادا محال است
Зини ҳасани сухани забони биомуз
زین حسن سخن زبان بیاموز
Роҳу равиши баёни биомуз
راه و روش بیان بیاموز
Бар ҳадати табъам офарин кун
بر حدت طبعم آفرین کن
Гар ҳаҷв касе кунӣ чунин кун
گر هجو کسی کنی چنین کن