Чу он ма бар фароз бесутун шуд

چو آن مه بر فراز بیستون شد

Ту гуфтӣ ма ба чарх бесутун шуд

تو گفتی مه به چرخ بی‌ستون شد

Тафарруҷро хиром оҳиста ме кард

تفرج را خرام آهسته می‌کرد

Сухан бо кӯҳкан сарбаста ме кард

سخن با کوهکن سربسته می‌کرد

Нахустин гуфташ эй фарзонаи устод

نخستین گفتش ای فرزانه استاد

Ки кори аФкндмт бо сангу пӯлод

که کار افکندمت با سنگ و پولاد

Надонам чунӣ аз ин ранҷу тимор

ندانم چونی از این رنج و تیمار

Гумонами ин ки Фрсўдӣ дар ин кор

گمانم این که فرسودی در این کار

Ба сангат ҳаст чун пӯлоди панҷа

به سنگت هست چون پولاد پنجه

Ва ё чун сангӣ аз пӯлоди ранҷа

و یا چون سنگی از پولاد رنجه

Ман ин пӯлод рўииҳо намудем

من این پولاد روییها نمودم

Ки бо сангат чу пӯлод озмудам

که با سنگت چو پولاد آزمودم

Чу май бинии зи фарҳангӣ ки дорӣ

چو می‌بینی ز فرهنگی که داری

Дарин раҳи мумӣ аз сангӣ ки дорӣ

درین ره مومی از سنگی که داری

Ҷавобаш дод он пӯлоди бозу

جوابش داد آن پولاد بازو

Ки эй меҳру маати санги тарозу

که ای مهر و مهت سنگ ترازو

Чўдри дил оташӣ дорам наоне

چودر دل آتشی دارم نهانی

Сазадгар санг ва пӯлодам бихонӣ

سزد گر سنگ و پولادم بخوانی

Агар сангаст аз фӯлоди коҳад

اگر سنگ است از فولاد کاهد

Вагар пӯлоди сангӣ низ хоҳад

و گر پولاد سنگی نیز خواهد

Ман он сангини тани пӯлоди ҷонам

من آن سنگین تن پولاد جانم

Ки аз сангӣ ба сахтӣ дар нмонм

که از سنگی به سختی در نمانم

Агар зини сангу пӯлоди оташии зод

اگر زین سنگ و پولاد آتشی زاد

Яқин май дон ки олам дод бар бод

یقین می‌دان که عالم داد بر باد

Шукр лаб гуфт душвораст бисёр

شکر لب گفت دشوار است بسیار

Ки аз як тан барояд ӣнҳамаи кор

که از یک تن برآید اینهمه کار

Бо ниёзӣ ниёзат ҳаст донам

با نیازی نیازت هست دانم

Ба ҳар ҷо ҳаст бархон каш бихонам

به هر جا هست برخوان کش بخوانم

Ки бо дарди сари кас сар надорам

که با درد سر کس سر ندارم

Зар ар бояд дареғ аз зар надорам

زر ار باید دریغ از زر ندارم

Бигуфт ин пеша анбозӣ нахоҳад

بگفت این پیشه انبازی نخواهد

Ки ин тоири ҳам овозӣ нахоҳад

که این طایر هم آوازی نخواهد

Агар сӣ мурғ агар сисд ҳазор аст

اگر سی مرغ اگر سیسد هزار است

Ба як симурғ дар ин қоф кор аст

به یک سیمرغ در این قاف کار است

Дарин кишвар агар чаҳ ҳаст дастур

درین کشور اگر چه هست دستور

Ки гирад корфармо чанд муздур

که گیرد کارفرما چند مزدور

Вале дар шаҳри мо ин расм барпост

ولی در شهر ما این رسم برپاست

Ки як муздур бо як корфармост

که یک مزدور با یک کارفرماست

Дигар раҳ симбр ифшоанд гавҳар

دگر ره سیمبر افشاند گوهر

Ки аз зркор муздураст чун зар

که از زرکار مزدور است چون زر

Турои байнами бад-ӣни гардани фарозӣ

ترا بینم بدین گردن فرازی

Ки аз симу зари мо бе ниёзӣ

که از سیم و زر ما بی نیازی

?герати симу зарӣ дар кор бошад

گرت سیم‌و زری در کار باشد

Аз ин дар хайли мо бисёр бошад

از این در خیل ما بسیار باشد

Бигуфт он каси гзир аз зар надорад

بگفت آن کس گزیر از زر ندارد

Ки пинҳони махзан гавҳар надорад

که پنهان مخزن گوهر ندارد

Марои ганҷии ниҳони андар ниҳод аст

مرا گنجی نهان اندر نهاد است

Ки бо ваии ганҷ бод оварад бод аст

که با وی گنج باد آورد باد است

Муҳаббати ганҷу ашкам гавҳар ӯст

محبت گنج و اشکم گوهر اوست

Сияҳи Марӣ чу зулфат бар сар ӯст

سیه ماری چو زلفت بر سر اوست

Бидидӣ ганҷ бод оварад парвиз

بدیدی گنج باد آورد پرویز

Бибин ин ганҷ об оварад ман низ

ببین این گنج آب آورد من نیز

Ба каф зон ганҷ бод оварад бод аст

به کف زان گنج باد آورد باد است

Марои ин ганҷи бодовар мурод аст

مرا این گنج باد آور مراد است

Касе кӯ ганҷ дорад бод паймост

کسی کو گنج دارد باد پیماست

Вале ин ганҷи об рӯй доност

ولی این گنج آب روی داناست

Бигуфт ин ганҷро чун кардӣ анбӯҳ

بگفت این گنج را چون کردی انبوه

Бигуфт аз бас ки хӯрдам теша чун кӯҳ

بگفت از بس که خوردم تیشه چون کوه

Чу кӯҳами тешаи ғам бар дил ояд

چو کوهم تیشهٔ غم بر دل آید

Ки ин ганҷи муродам ҳосил ояд

که این گنج مرادم حاصل آید

Ба кон кандан зи санги оранди гавҳар

به کان کندن ز سنگ آرند گوهر

Ба ҷон кандан маро ин шуд муяссар

به جان کندن مرا این شد میسر

Бигуфт ин ганҷро ҳосил надонам

بگفت این گنج را حاصل ندانم

Бигуфто бе ниёзии зин ва онам

بگفتا بی نیازی زین و آنم

Бигуфт ин бениёзиро ғарази гӯ

بگفت این بی نیازی را غرض گو

Бигуфто то ниёзи орм ба як сӯ

بگفتا تا نیاز آرم به یک سو

Бигуфто чун ба як сӯ шуд ниёзат

بگفتا چون به یک سو شد نیازت

Бигуфто гирами он зулфи дарозат

بگفتا گیرم آن زلف درازت

Бигуфто ҷузи сияҳи рӯзӣ чаҳ ҳосил ?

بگفتا جز سیه روزی چه حاصل ؟

Бигуфт ин тираи рӯзии мақсади дил

بگفت این تیره روزی مقصد دل

Бигуфто бози мақсад дар миёнаст ?

بگفتا باز مقصد در میان است ؟

Бигуфто зонка мақсӯдам аён аст

بگفتا زانکه مقصودم عیان است

Бигуфто чист мақсӯдат ? бигӯ фош

بگفتا چیست مقصودت ؟ بگو فاش

Бигуфто ҷони фидоӣ рӯй зебоаш

بگفتا جان فدای روی زیباش

Бигуфто чист ҷон ? гуфтои нисорат

بگفتا چیست جان ؟ گفتا نثارت

Бигуфто чист тани гуфтои ғуборат

بگفتا چیست تن گفتا غبارت

Ба дили гуфто чаҳ дорӣ ? гуфт ёдат

به دل گفتا چه داری ؟ گفت یادت

Муродат гуфт чаҳ ? гуфтои мардот

مرادت گفت چه ؟ گفتا مردات

Бигуфто бехудӣ , гуфтои зи рӯят

بگفتا بی‌خودی، گفتا ز رویت

Бигуфт ошуфтае , гуфтои зи мӯят

بگفت آشفته ای ، گفتا ز مویت

Бигуфт аз ошиқии борӣ ғараз чист

بگفت از عاشقی باری غرض چیست

Бигуфто ъшқбозонро ғараз нест

بگفتا عشقبازان را غرض نیست

Бигуфто муҳаррамат ки ? гуфт ҳурмон

بگفتا محرمت که ؟ گفت حرمان

Бигуфто ҳмншинт ? гуфт ҳиҷрон

بگفتا همنشینت ؟ گفت هجران

Бигуфто ҷон дар ин раҳ бар сар ояд

بگفتا جان در این ره بر سر آید

Бигуфто балет ар ҷон дар хур ояд

بگفتا بالله ار جان در خور آید

зи пуркорӣ ба ҳар сӯ ме кашидаш

ز پرکاری به هر سو می‌کشیدش

Ба кори ошиқӣ мардона дидаш

به کار عاشقی مردانه دیدش

Ба дили гуфто ки ин дар ишқ фардӣаст

به دل گفتا که این در عشق فردیست

Ба кори ошиқӣ мардона мардӣаст

به کار عاشقی مردانه مردیست

Ба домон аз ҳавас нанашаста гардиш

به دامان از هوس ننشسته گردش

Гувоҳи ишқ пок ӯст дардаш

گواه عشق پاک اوست دردش

Чу май байнами ҳавасро нест сӯзӣ

چو می‌بینم هوس را نیست سوزی

Сари орм бо муҳаббат чанд рӯзӣ

سر آرم با محبت چند روزی

Ҳавас чанде диламро раҳзан омад

هوس چندی دلم را رهزن آمد

Ҳамоно ишқи покам душман омад

همانا عشق پاکم دشمن آمد

Ба соқӣ гуфт ӯро як қадаҳи даҳ

به ساقی گفت او را یک قدح ده

Ба ин ғмдидаҳи доруии фараҳи даҳ

به این غمدیده داروی فرح ده

Ба соғар кард соқии бодаи ноб

به ساغر کرد ساقی بادهٔ ناب

Фиканд улфати миёни оташу об

فکند الفت میان آتش و آب

Гирифт ва дод соғари кӯҳкан ро

گرفت و داد ساغر کوهکن را

Ки дармони сози ғамҳои куҳан ро

که درمان ساز غمهای کهن را

Бадв Фарҳод гуфт эй длнўозм

بدو فرهاد گفت ای دلنوازم

Ғамӣ каз тест чунаш чораи созам

غمی کز تست چونش چاره سازم

Бигуфт ин май ба ҳар дардӣ алоҷ аст

بگفت این می به هر دردی علاج است

Яке хосияташ бо ҳар мизоҷ аст

یکی خاصیتش با هر مزاج است

зи дард ар хўшдлӣ май кон дард аст

ز درد ار خوشدلی می کان درد است

Вагар длхстаҳ эй дармон дард аст

وگر دلخسته‌ای درمان درد است

Чу аз нӯшин лабаш кард ин сухани гӯш

چو از نوشین لبش کرد این سخن گوش

Ба рӯй ёр ширин шуд қадаҳи нӯш

به روی یار شیرین شد قدح نوش

Чу нӯшед аз кафши ҷоми паёпай

چو نوشید از کفش جام پیاپی

Аннани хомшии барад аз кафш май

عنان خامشی برد از کفش می

Баровард аз дили пурдарди фарёд

برآورد از دل پردرد فریاد

Бигуфт оҳ аз дили пурдарди Фарҳод

بگفت آه از دل پردرد فرهاد

Ки мискинро аҷаби кории фитодаи сет

که مسکین را عجب کاری فتاده‌ست

Ки кораш бо чунин бории фитодаи сет

که کارش با چنین باری فتاده‌ست

Ниёзии хусравӣ дар вай нагирад

نیازی خسروی در وی نگیرد

Куҷои нозаши ниёзи ман пазирад

کجا نازش نیاز من پذیرد

Касе каз афсари шоҳяш ор аст

کسی کز افسر شاهیش عار است

Ба далқи бинўоёнш чикор аст

به دلق بینوایانش چکار است

Аз ин дарга ки шоҳон ноумеданд

از این درگه که شاهان ناامیدند

Гадоён кӣ ба мақсӯдии расиданд

گدایان کی به مقصودی رسیدند

Чаҳ бошад муфлисиро зеби бозор

چه باشد مفلسی را زیب بازار

Ки гардад тоҷи шоҳиро харидор

که گردد تاج شاهی را خریدار

Ба роҳии коФкнди паии бодпоиӣ

به راهی کافکند پی بادپایی

Ба манзил кӣ расад бишкастаи пое

به منزل کی رسد بشکسته پایی

Дар он тӯфон ки осеб наҳанг аст

در آن توفان که آسیب نهنگ است

Шикастаи заврақиро кӣ диранг аст

شکسته زورقی را کی درنگ است

Дар он оташ казу ёқӯти бгдохт

در آن آتش کزو یاقوت بگداخت

Чигуна пунбаро ҷо ме тавон сохт

چگونه پنبه را جا می‌توان ساخت

Аз он сарсар ки кӯҳ аз ҷои даровард

از آن صرصر که کوه از جا درآورد

Чаҳ бошад то худ аҳвол кафӣ кард

چه باشد تا خود احوال کفی کرد

зи сайлобӣ ки нахл андозад аз пой

ز سیلابی که نخل اندازد از پای

Гиёҳӣ кӣ тавонад монад барҷоӣ

گیاهی کی تواند ماند برجای

Дилам шуд сайди он тарки шикорӣ

دلم شد صید آن ترک شکاری

Ки шеронро ҳаме бинад ба хорӣ

که شیران را همی بیند به خواری

Шудам дар чанбари зулфии гирифтор

شدم در چنبر زلفی گرفتار

Ки дорад аз сари гардани кашони ор

که دارد از سر گردن کشان عار

Фикандам панҷа бо он сахти бозу

فکندم پنجه با آن سخت بازو

Ки бо ӯ чарх бурноед ба бозу

که با او چرخ برناید به بازو

Ҷҳондми лоша бо чолоки Рахшӣ

جهاندم لاشه با چالاک رخشی

Ки хонд Рахши гардунаши дурахшӣ

که خواند رخش گردونش درخشی

Шудам бо ҷодӯии чашмии фусуни соз

شدم با جادوی چشمی فسون ساز

Ки саҳараши бишиканади бозори эъҷоз

که سحرش بشکند بازار اعجاز

Дариғо зини тани фарсӯдаи ман

دریغا زین تن فرسودهٔ من

Дариғо меҳнати беҳудаи ман

دریغا محنت بیهودهٔ من

з пой афтоду бгрсти он чунон зор

ز پای افتاد و بگرست آن چنان زار

Казон кҳсор шуд силии нигун сор

کزان کهسار شد سیلی نگون سار

Шароби куҳнау ишқи ҷавонӣ

شراب کهنه و عشق جوانی

Дар афкандаши зи пои онсон ки доне

در افکندش ز پای آنسان که دانی

Шукри лаби гашти атри афшони зи мӯяш

شکر لب گشت عطر افشان ز مویش

зи чашмтар гулоби афшон ба рӯйиш

ز چشم تر گلاب افشان به رویش

Бидод аз лаб меӣ андӯҳи сӯзиш

بداد از لب میی اندوه سوزش

Ки гӯйии ҷон ба лаб омад ҳанузаш

که گویی جان به لب آمد هنوزش

Балии зи он май ки дар комаши фурӯи рехт

بلی ز آن می که در کامش فرو ریخت

Намирад , коби Хизраш дар гулӯи рехт

نمیرد، کآب خضرش در گلو ریخت

Вази он пас шуд ба фикри чораи созяш

وز آن پس شد به فکر چاره سازیش

Даромад дар мақоми длнўозиш

درآمد در مقام دلنوازیش

Ба сади таннозӣу ширини забонӣ

به سد طنازی و شیرین زبانی

з лаъл ифшоанд оби зиндагонӣ

ز لعل افشاند آب زندگانی

Ки эй савдое занҷир мӯем

که ای سودایی زنجیر مویم

Гузаштаи з орзӯҳо орзӯем

گذشته ز آرزوها آرزویم

Ба туркӣ ғамзаам тироФкни ту

به ترکی غمزه‌ام تیرافکن تو

Шудаи ҳиндӯии мастами раҳзани ту

شده هندوی مستم رهزن تو

Мапиндор инчунин номҳрбонм

مپندار اینچنین نامهربانم

Ки расми меҳрбониро надонам

که رسم مهربانی را ندانم

Ҳануз он ақл ва он фарҳанг дорам

هنوز آن عقل و آن فرهنگ دارم

Ки бо ишқу ҳаваси фарқии гузорам

که با عشق و هوس فرقی گذارم

Агар заҳрам вале позҳр дорам

اگر زهرم ولی پازهر دارم

Ба ҷое лутф ва ҷое қаҳр дорам

به جایی لطف و جایی قهر دارم

Ҳамаи нешам вале бо худ писандон

همه نیشم ولی با خود پسندان

Ҳамаи нӯшам ба коми дардмандон

همه نوشم به کام دردمندان

Сумумам лек хошоки ҳаво ро

سمومم لیک خاشاک هوا را

Насимам лек гулзори вафо ро

نسیمم لیک گلزار وفا را

Ба мағрурони ғурурами рости бозор

به مغروران غرورم راست بازار

Ниёзамро ба маҳҷӯрони сару кор

نیازم را به مهجوران سر و کار

Серум бо тоҷи шоҳон саркаш афтод

سرم با تاج شاهان سرکش افتاد

Вале сӯзи гдоёнм хуш афтод

ولی سوز گدایانم خوش افتاد

Ба худгар роҳ медодам ҳавас ро

به خود گر راه می‌دادم هوس را

Набӯд аз ман шикояти ҳеҷ кас ро

نبود از من شکایت هیچ کس را

Вале ҳар ҷо ҳавас шуд пои барҷоӣ

ولی هر جا هوس شد پای برجای

Кашад ишқи гиромӣ аз миёни пой

کشد عشق گرامی از میان پای

Бар озодагон то дилписандам

بر آزادگان تا دلپسندم

Гар онро зиҳи даҳуми инро бабандам

گر آن را زه دهم این را ببندم

Турои хусрави мубини каш тоб додам

ترا خسرو مبین کش تاب دادم

Ба ранҷури ҳавас ҷлоб додам

به رنجور هوس جلاب دادم

Гулашро бо шукр пайванд кардам

گلش را با شکر پیوند کردم

Вазон глшкрш хурсанд кардам

وزان گلشکرش خرسند کردم

Чу ҳам оҳӯ туро шуд сайд ва ҳам шер

چو هم آهو ترا شد صید و هم شیر

Барии онро ба боғи инро ба занҷир

بری آن را به باغ این را به زنجیر

Вагар бар ҳар ду низ осеби хоҳӣ

و گر بر هر دو نیز آسیب خواهی

Аз он ҷони парварии зини мағзи коҳӣ

از آن جان پروری زین مغز کاهی

Марои худ низ ҳаст он ҳӯшёрӣ

مرا خود نیز هست آن هوشیاری

Ки донам ҷои кину ҷои ёрӣ

که دانم جای کین و جای یاری

Ба сайёдӣ чу бозами шуҳрау фош

به صیادی چو بازم شهره و فاش

Ки бишносам кабӯтарро зи хафоаш

که بشناسم کبوتر را ز خفاش

Ба гулзори вафои он боғбонам

به گلزار وفا آن باغبانم

Ки хор андозаму гули брншонм

که خار اندازم و گل برنشانم

Ба дилҷӯйяши тарҳии тозаи афканд

به دلجوییش طرحی تازه افکند

Суханро бо ниёзи афканди пайванд

سخن را با نیاز افکند پیوند

Ба чашмам гуфт он хунхори ҷодӯ

به چشمم گفت آن خونخوار جادو

Ки масти афтода дар миҳроби абрӯ

که مست افتاده در محراب ابرو

Ба васлам яъне айёми ҷавонӣ

به وصلم یعنی ایام جوانی

Ба лаълам яъне оби зиндагонӣ

به لعلم یعنی آب زندگانی

Ба ошӯби ҷаҳон яъне ба бӯем

به آشوب جهان یعنی به بویم

Ба тороҷи хирад яъне ба мӯем

به تاراج خرد یعنی به مویم

Ба ин ҳиндӯии отшхонаҳи рӯ

به این هندوی آتشخانه رو

Ба хуршеди ниҳон дар шоми гесу

به خورشید نهان در شام گیسو

Ба шохи тӯбо ва ин сарви нозам

به شاخ طوبی و این سرو نازم

Ба умри Хизру гесуии дарозам

به عمر خضر و گیسوی درازم

Бидон найранг кунро ишваи ронӣ

بدان نیرنگ کن را عشوه رانی

Ба найранг дигар кунро ндонӣ

به نیرنگ دگر کن را ندانی

Ба рангомезӣ калаки хаёлам

به رنگ‌آمیزی کلک خیالم

Ба шӯрангезии шавқи висолам

به شورانگیزی شوق وصالم

Ба меҳмони нават яъне ғами ман

به مهمان نوت یعنی غم من

Ба шоми ҳиҷру зулфи дарҳами ман

به شام هجر و زلف درهم من

Ба баҳри чарх яъне шабнами ишқ

به بحر چرخ یعنی شبنم عشق

Ба асл ҳар хушӣ яъне ғами ишқ

به اصل هر خوشی یعنی غم عشق

Ки то сарвам хиром омӯз гашта сет

که تا سروم خرام‌آموز گشته‌ست

Ҷамолам то ҷаҳони аФрўзгштаҳи сет

جمالم تا جهان افروزگشته‌ست

Надидам рости корӣ бо фурӯғӣ

ندیدم راست کاری با فروغی

Саросар бӯда лофӣ ё дурӯғӣ

سراسر بوده لافی یا دروغی

На бо хусрав ки боҳар кас нишастам

نه با خسرو که باهر کس نشستم

Чу дидам як назар зу дидаи бастам

چو دیدم یک نظر زو دیده بستم

Ҳама дар фикри хеш ва ком хешанд

همه در فکر خویش و کام خویشند

Ҳама дар банди нанг ва ном хешанд

همه در بند ننگ و نام خویشند

Агар чаҳ ишқро доман буд пок

اگر چه عشق را دامن بود پاک

зи лавси тӯҳмати муштии ҳўснок

ز لوث تهمت مشتی هوسناک

Вале дар дафъи тӯҳмат ношикеб аст

ولی در دفع تهمت ناشکیب است

Ки гуфт ислом дар дунё ғариб аст

که گفت اسلام در دنیا غریب است

Ба рамзи ин ишқро ислом гуфта сет

به رمز این عشق را اسلام گفته‌ست

Ғарибаш гуфта каз ҳаркаси наҳуфтаи сет

غریبش گفته کز هرکس نهفته‌ست

Сафарҳо карда дар ғурбат ба хорӣ

سفرها کرده در غربت به خواری

Ба умеди вафоу буии ёрӣ

به امید وفا و بوی یاری

Ба охир чун талабкории надидаи сет

به آخر چون طلبکاری ندیده‌ست

Ба худ ҷузи худ харидории надидаи сет

به خود جز خود خریداری ندیده‌ست

Фиканда хуии худ бо бе насибӣ

فکنده خوی خود با بی‌نصیبی

Ниҳода бар ҷабини доғи ғарибӣ

نهاده بر جبین داغ غریبی

Ғалат гуфтам ки он кас бенасиб аст

غلط گفتم که آن کس بی‌نصیب است

Каз ин оби ҳаёт ӯро шикеб аст

کز این آب حیات او را شکیب است

Чу хур партав фикан бошад чаҳ парвоаш

چو خور پرتو فکن باشد چه پرواش

Ки ӯро душман омад чашми хафоаш

که او را دشمن آمد چشم خفاش

Чу гулро накҳату хӯбӣ тамом аст

چو گل را نکهت و خوبی تمام است

Чаҳ нақсонаш ки мағзиро зуком аст

چه نقصانش که مغزی را زکام است

Шукри ширин на андари коми ранҷур

شکر شیرین نه اندر کام رنجور

Қамари равшан на андари дидаи кӯр

قمر روشن نه اندر دیدهٔ کور

Фириштаи девро кӣ дар хур ояд

فرشته دیو را کی در خور آید

Ки ҳамчун хештани дайряш бояд

که همچون خویشتن دیریش باید

зи ишқ эй оқилони ғофили чроиид

ز عشق ای عاقلان غافل چرایید

Чаро зингўнаҳ ғифлат ме физойед

چرا زینگونه غفلت می‌فزایید

Чароовро ба худ во ме гузоред

چرااو را به خود وا می‌گذارید

Чаро зинсони ғарибаш май шуморид

چرا زینسان غریبش می‌شمارید

Бигирӣдаш ки ин таррор даҳр аст

بگیریدش که این طرار دهر است

Бигирӣдаш ки ин ошӯб шаҳр аст

بگیریدش که این آشوب شهر است

Ҳамаи дил май барад дайн ме рибоед

همه دل می‌برد دین می‌رباید

Ҷаҳонро бедилу дайн май намояд

جهان را بی دل و دین می‌نماید

На мансабатон гузорад на зи рӯи мол

نه منصبتان گذارد نه ز رو مال

Ки ӯ худ душман моласту омол

که او خود دشمن مال است و آمال

Азизятон бадал созад ба хорӣ

عزیزیتان بدل سازد به خواری

Ба хорятон фазояд сӯгворӣ

به خواریتان فزاید سوگواری

Чу ӯ худ соз ва сомонӣ надорад

چو او خود ساز و سامانی ندارد

Чу ӯ худ кох ва айвонӣ надорад

چو او خود کاخ و ایوانی ندارد

зи сомонатон ба мискинии нишонд

ز سامانتان به مسکینی نشاند

зи айвонатон ба хок раҳ кашонад

ز ایوانتان به خاک ره کشاند

Чу ӯ худ ёр ва пайвандӣ надорад

چو او خود یار و پیوندی ندارد

Чу ӯ худ хеш ва фарзандӣ надорад

چو او خود خویش و فرزندی ندارد

Баради пайвандатон аз ёру пайванд

برد پیوندتان از یار و پیوند

Кунад чун хешатон бехешу фарзанд

کند چون خویشتان بی‌خویش و فرزند

Марои бории дил аз вай ногузир аст

مرا باری دل از وی ناگزیر است

Серум дар чанбари ишқаш асир аст

سرم در چنبر عشقش اسیر است

Фидои ин ғариби ошнои хуй

فدای این غریب آشنا خوی

Ки ҳаст андари ғарибии ошнои ҷӯй

که هست اندر غریبی آشنا جوی

Ғариби кишвар бегонагон аст

غریب کشور بیگانگان است

Валикин дар дилаши манзил чу ҷон аст

ولیکن در دلش منزل چو جان است

Ба ин дил улфатӣ дорад наоне

به این دل الفتی دارد نهانی

Ки аз « ҳуби алўтн » дорад нишоне

که از «حب الوطن» دارد نشانی

Дилам чун маскан ӯ шуд аз ин аст

دلم چون مسکن او شد از این است

Ки гоҳе шоду гоҳ андӯҳгин аст

که گاهی شاد و گاه اندوهگین است

Замонӣ нӯш бахшад гоҳи нешаш

زمانی نوش بخشد گاه نیشش

Тасарруфҳо буд дар малики хешаш

تصرفها بود در ملک خویشش

Агар обод созад вари харобаш

اگر آباد سازد ور خرابش

Касеро нест баҳс аз ҳеҷ бош

کسی را نیست بحث از هیچ باش

Биёи соқӣ ба соғар кун шаробам

بیا ساقی به ساغر کن شرابم

Бакулии соз бехешу харобам

بکلی ساز بی‌خویش و خرابم

Магар кин бихўдӣ гирад Аннанам

مگر کاین بیخودی گیرد عنانم

Намояди раҳ ба кӯии бихўдонм

نماید ره به کوی بیخودانم