Сухани сайқалгари мрот рӯҳ аст

سخن صیقلگر مرآت روح است

Сухани мифтоҳи абвоб футуҳ аст

سخن مفتاح ابواب فتوح است

Сухан ганҷасту дили ганҷури ин ганҷ

سخن گنج است و دل گنجور این گنج

Ваз ӯ мизони ақлу ҷони гҳрснҷ

وز او میزان عقل و جان گهرسنج

Дар ин мизони ганҷу ақли санҷон

در این میزان گنج و عقل سنجان

Ки ақлаши каффа Эй шуд каффаи ҷон

که عقلش کفه‌ای شد کفهٔ جان

Сухан дар каффаи резади он қадр дар

سخن در کفه ریزد آنقدر در

Ки чун холӣ шавад олам кунад пар

که چون خالی شود عالم کند پر

На гўҳрҳоши конии ломаконӣ

نه گوهرهاش کانی لامکانی

зи дигари бум ва бар неи ин ҷаҳонӣ

ز دیگر بوم و بر نی این جهانی

Гуҳарҳо неи садафи неи ҳуққаи дида

گهرها نی صدف نی حقه دیده

На аз таркиби унсури офарӣда

نه از ترکیب عنصر آفریده

Садафи модар нау Аммони падар на

صدف مادر نه و عمان پدر نه

Чу ин дарҳо ятему дрбдр на

چو این درها یتیم و دربدر نه

Дар гуфтори Аммонӣ садаф нест

در گفتار عمانی صدف نیست

Садафро ғайри бодӣ зу ба каф нест

صدف را غیر بادی زو به کف نیست

Дарин фонии диёри хушки қулзум

درین فانی دیار خشک قلزم

Мҷуи ин дар ки худ ҳам май шӯии гум

مجو این در که خود هم می‌شوی گم

зи шаҳру баҳри ин олами бадари шӯ

ز شهر و بحر این عالم بدر شو

Ба шаҳрии дигару баҳрӣ дигар шӯ

به شهری دیگر و بحری دگر شو

Диёрӣ ҳаст номаш ҳастӣ обод

دیاری هست نامش هستی آباد

Дар ӯ баҳрии зи худ мавҷаш на аз бод

در او بحری ز خود موجش نه از باد

Дар он дарёи маҷоли ғўси каси не

در آن دریا مجال غوص کس نی

Канору қаъри роҳи пеш ва пас не

کنار و قعر راه پیش و پس نی

Чу ин дарё биҷунбад зу бухорӣ

چو این دریا بجنبد زو بخاری

Ба имкон аз қадами оради нисорӣ

به امکان از قدم آرد نثاری

з дар ломаконӣ ҳар маконе

ز در لامکانی هر مکانی

з эсораш шавад гавҳари сетоне

ز ایثارش شود گوهر ستانی

Бидон сарҳади мушарраф гар кунӣ пой

بدان سرحد مشرف گر کنی پای

Бадонеи пояи нутқи гуҳари зой

بدانی پایهٔ نطق گهر زای

Сухани хӯрдаи сети оби зиндагонӣ

سخن خورده‌ست آب زندگانی

Намурда сет ва намирад ҷовдонӣ

نمرده‌ست و نمیرد جاودانی

Сипеҳри куҳнау хоки куҳани зод

سپهر کهنه و خاک کهن زاد

Сухан нозода дорад ҳар дуро ёд

سخن نازاده دارد هر دو را یاد

Агар хокаст дар роҳаши ғборист

اگر خاک است در راهش غباریست

Вагар чархаст пешаши пардаи дорист

و گر چرخ است پیشش پرده داریست

Таворихи ҳудусаш то қадами ёд

تواریخ حدوثش تا قدم یاد

Ки чун дар батни қудрат буд ва кӣ зод

که چون در بطن قدرت بود و کی زاد

Сухангар тай накардӣ шақаи айб

سخن گر طی نکردی شقهٔ عیب

Куҷо ҳастӣ баровардӣ сар аз ҷайб

کجا هستی برآوردی سر از جیب

Сухани тғрости маншури қадам ро

سخن طغراست منشور قدم را

Муаллим шуд сухани лавҳу қалам ро

معلم شد سخن لوح و قلم را

Дабистони азалро дар кушода

دبستان ازل را در گشاده

Қаламро лавҳ дар домани ниҳода

قلم را لوح در دامن نهاده

Ҷаҳон ӯро дабистонии пари атфол

جهان او را دبستانی پر اطفال

« алиф , бе » хон ақл ӯ куҳани сол

«الف ، بی » خوان عقل او کهن سال

Суханро бо сухан гуфт ва шунӯд аст

سخن را با سخن گفت و شنود است

Намӯд буд ва буд бе намӯд аст

نمود بود و بود بی‌نمود است

Суханро ришта зон чархаст ришта

سخن را رشته زان چرخ است رشته

Ки омад пурҳаш боли фиришта

که آمد پره‌اش بال فرشته

Сари ин ришта гум дорад хирадманд

سر این رشته گم دارد خردمند

Ки чун ин ришта бо ҷон ёфт пайванд

که چون این رشته با جان یافت پیوند

Азин пайванд бояд сади гиреҳ беш

ازین پیوند باید سد گره بیش

Хӯрд ҳар дам ба тори ҳикмати хеш

خورد هر دم به تار حکمت خویش

Наёрад сари буруни мизроби фарҳанг

نیارد سر برون مضراب فرهنگ

Ки пайванд аз куҷо шуд тори ин чанг

که پیوند از کجا شد تار این چنگ

Навое кандар ин қонӯн роз аст

نوایی کاندر این قانون راز است

зи мизроби забонҳо бениёз аст

ز مضراب زبانها بی‌نیاز است

Дар ин мусиқии рӯҳонии иршод

در این موسیقی روحانی ارشاد

Чу мўсиқори ҳарфи мобўди бод

چو موسیقار حرف مابود باد

Аз ин нахлӣ ки шуд бар ҷони рутаби бор

از این نخلی که شد بر جان رطب بار

Намояди нӯши ҷонгар худ хӯрд хор

نماید نوش جان گر خود خورد خار

Азин шохи гули бустони ҷовид

ازین شاخ گل بستان جاوید

Хуш ояд хори ҳам дар ҷайби умед

خوش آید خار هم در جیب امید

Аз он хорӣ ки ояд буии ин гул

از آن خاری که آید بوی این گل

Ба ишқ ӯ наад сади доғи булбул

به عشق او نهد سد داغ بلبل

Гул худруаст то раст аз гул ки

گل خودروست تا رست از گل که

Ки донад то занад сар аз дил ки

که داند تا زند سر از دل که

Ҳумои парвози анқои ошёнии сет

هما پرواز عنقا آشیانی‌ست

Забонаши чатри шоҳии ройгонии сет

زبانش چتر شاهی رایگانی‌ست

Гадоигар буриш сармоя ёбад

گدایی گر برش سرمایه یابد

Ба поиш ҳар ки уфтад поя ёбад

به پایش هر که افتد پایه یابد

зи абри бол ӯ дар пар фишонӣ

ز ابر بال او در پر فشانی

Баборади зи осмони тоҷи киёнӣ

ببارد ز آسمان تاج کیانی

зи поиш чун сиррии Айюқ со шуд

ز پایش چون سری عیوق سا شد

Ба таъзимаши сари Айюқ то шуд

به تعظیمش سر عیوق تا شد

Касеро кин ҳумо бар сар нишинад

کسی را کاین هما بر سر نشیند

Ба болодаст Искандар нишинад

به بالادست اسکندر نشیند

зи тоҷаши хусравӣ миъроҷ ёбад

ز تاجش خسروی معراج یابد

Ҷаҳон дар сояи он тоҷ ёбад

جهان در سایهٔ آن تاج یابد

Фалак дар хутбааш ҷое наад по

فلک در خطبه‌اش جایی نهد پا

Ки ҳаст аз минбараши сади пояи боло

که هست از منبرش سد پایه بالا

Ба маншурӣ ки тғро шуд ба номаш

به منشوری که طغرا شد به نامش

Нависанд аз амирони каломаш

نویسند از امیران کلامش

Суханро ман ғуломи хонаи зодам

سخن را من غلام خانه زادم

Валикини андакии коҳили ниҳодам

ولیکن اندکی کاهل نهادم

Ба хизмати дайр дайр оем аз онаст

به خدمت دیر دیر آیم از آنست

Ки бо ман гоҳ-гоҳе саргаронаст

که با من گاهگاهی سرگرانست

Кунам ин хизмати шоистаи зини пас

کنم این خدمت شایسته زین پس

Ки набӯд пишхдмттар зи ман кас

که نبود پیشخدمت تر ز من کس

Бар ин офтобами истода

بر این آفتابم ایستاده

Қарори заррагӣ бо хеш дода

قرار ذرگی با خویش داده

Камоласт ӯ ҳама , ман ҷумлаи нақсам

کمال است او همه، من جمله نقصم

Қабулам карда аммо зон ба рақсам

قبولم کرده اما زان به رقصم

Бад-ӣни хуршед агар чаҳ зарра монанд

بدین خورشید اگر چه ذره مانند

Нахоҳам ёфт то ҷовиди пайванд

نخواهم یافت تا جاوید پیوند

Вале ин номи бас зин ҷустуҷӯем

ولی این نام بس زین جستجویم

Ки дар силк ҳаводорон ӯем

که در سلک هواداران اویم

Чаҳ шуд кин кӯри табъони назари паст

چه شد کاین کور طبعان نظر پست

Казин хуршеди кӯрии дидаи шани баст

کزین خورشید کوری دیده‌شان بست

Кунандам зини ҳаводории маломат

کنندم زین هواداری ملامت

Ман ва ин шева то рӯзи қиёмат

من و این شیوه تا روز قیامت