Тарҳ навай дар сухани андохтам

طرح نوی در سخن انداختم

Тарҳи сухани навъ дигар сохтам

طرح سخن نوع دگر ساختم

Бар сари ин кӯии ҷузи ин хона нест

بر سر این کوی جز این خانه نیست

Раҳгузари мардум девона нест

رهگذر مردم دیوانه نیست

Сохтаам ман ба таманнои хеш

ساخته‌ام من به تمنای خویش

Хонае андари хури колои хеш

خانه‌ای اندر خور کالای خویش

Ҳеҷ касам нест ба ҳамсоягӣ

هیچ کسم نیست به همسایگی

То занадам таънаи з бе моиагӣ

تا زندم طعنه ز بی‌مایگی

Бонии махзан ки ниҳоди он асос

بانی مخزن که نهاد آن اساس

Моя ӯ буд бурун аз қиёс

مایه او بود برون از قیاس

Хонаи пар аз ганҷ худодод дошт

خانه پر از گنج خداداد داشت

Олимӣ аз ганҷи худ обод дошт

عالمی از گنج خود آباد داشت

Аз мадади табъи гуҳари санҷи хеш

از مدد طبع گهر سنج خویش

Махзанӣ орост паии ганҷи хеш

مخزنی آراست پی گنج خویش

Буд дар ӯ ганҷи фаровон ба кор

بود در او گنج فراوان به کار

Махзани сади ганҷ чаҳ , сади сади ҳазор

مخزن سد گنج چه، سد سد هزار

Гавҳари асрори илоҳӣ дар ӯ

گوهر اسرار الهی در او

Он қадри асрор ки хоҳӣ дар ӯ

آنقدر اسرار که خواهی در او

Ҳар ки ба ҳамсоягӣ ӯ шитофт

هر که به همسایگی او شتافت

Ғайрати шоҳии ҷигарашро шикофт

غیرت شاهی جگرش را شکافت

Шарт адаб нест ки паҳлавии шоҳ

شرط ادب نیست که پهلوی شاه

Ғайри шаҳонро буд оромгоҳ

غیر شهان را بود آرامگاه

Ман ки дар ганҷи талаб май занам

من که در گنج طلب می‌زنم

Гом дар ин раҳ ба адаб май занам

گام در این ره به ادب می‌زنم

Ҳам адабами роҳ ба ҷое диҳад

هم ادبم راه به جایی دهد

Дар талабами қӯт пое диҳад

در طلبم قوت پایی دهد

Ҷаҳд кунам то ба мақомии расм

جهد کنم تا به مقامی رسم

Гоми нуҳуми пеш ва ба комии расм

گام نهم پیش و به کامی رسم

Ком ман инаст ки файёзи ҷӯад

کام من اینست که فیاض جود

Анҷумани орои бисоти вуҷӯд

انجمن آرای بساط وجود

Марҳамат хеш кунад ёри ман

مرحمت خویش کند یار من

Кам накунад марҳамат аз кори ман

کم نکند مرحمت از کار من

Он ки ба мо қӯт гуфтор дод

آن که به ما قوت گفتار داد

Ганҷ гуҳар дод ва чаҳ бисёр дод

گنج گهر داد و چه بسیار داد

Кард ба мо лутфи зи лутфи ъмим

کرد به ما لطف ز لطف عمیم

Нодарраи ганҷӣ ва чаҳ ганҷи азим

نادره گنجی و چه گنج عظیم

Он ки аз ин ганҷ нашуд баҳраи манд

آن که از این گنج نشد بهره‌مند

Қимати ин ганҷ чаҳ донад ки чанд

قیمت این گنج چه داند که چند

Дахл ҷаҳон гашта муҳайё аз ин

دخل جهان گشته مهیا از این

Балки ду олам шудаи пайдо аз ин

بلکه دو عالم شده پیدا از این

Буд ҷаҳон бар сари кӯии адам

بود جهان بر سر کوی عدم

Бехабар аз вазъи ҷаҳони қадам

بی‌خبر از وضع جهان قدم

На сухани кун ва на зикри макон

نه سخن کون و نه ذکر مکان

На зи ҳаюлои вази сӯрати нишон

نه ز هیولا وز صورت نشان

Номи самоу лақаби арз на

نام سما و لقب ارض نه

Умқ на втўл нау арз на

عمق نه وطول نه و عرض نه

Чун на зи абъоди нишон буду ном

چون نه ز ابعاد نشان بود و نام

Қобили абъод ки буду кадом

قابل ابعاد که بود و کدام

Ғайри бурун буд зи малики вуҷӯд

غیر برون بود ز ملک وجود

Ғайри яке зот муқаддас набӯд

غیر یکی ذات مقدس نبود

Буд яке зот ва ҳазорон сифот

بود یکی ذات و هزاران صفات

Воҳиди мутлақи сифаташи айни зот

واحد مطلق صفتش عین ذات

Зиндаи боқии аҳади лоязол

زنده باقی احد لایزال

Ҳии тавонои самади зулҷалол

حی توانا صمد ذوالجلال

Бинад ва гуяд на ба чашму забон

بیند و گوید نه به چشم و زبان

Зу шудаи мавҷӯди ҳам ин ва ҳам он

زو شده موجود هم این و هم آن

Он ки аз ӯ дида фурӯзад чароғ

آن که از او دیده فروزد چراغ

Вази мадад босира дорад фироқ

وز مدد باصره دارد فراغ

Ваон ки диҳад кому забонро баён

وان که دهد کام و زبان را بیان

Ҳаст чаҳ муҳтоҷ ба кому забон

هست چه محتاج به کام و زبان

Ончӣ на ӯ буд намӯдӣ надошт

آنچه نه او بود نمودی نداشت

Маҳзи адам буд ва вуҷӯдӣ надошт

محض عدم بود و وجودی نداشت

Хилватёни ҷумла ба хоби адам

خلوتیان جمله به خواب عدم

Дар ттқи ғайби фурӯи бастаи дам

در تتق غیب فرو بسته دم

Тираи шабӣ буд , дарони тираи шаб

تیره شبی بود، درآن تیره شب

Мо ҳама дар хоби фурӯи бастаи лаб

ما همه در خواب فرو بسته لب

Шоми сиёҳӣ ки ду олами тамом

شام سیاهی که دو عالم تمام

Гум шуда буданд дар он тираи шом

گم شده بودند در آن تیره شام

Мавҷ баровард муҳӣти қадам

موج برآورد محیط قدم

Абр бақо хост зи баҳри карам

ابر بقا خاست ز بحر کرم

Гашт аз он абр ки шуд дирафшон

گشت از آن ابر که شد درفشان

Ҳомила дар садаф кун факон

حامله در صدف کن فکان

Шаъшааи он гуҳар шаб фурӯз

شعشعهٔ آن گهر شب فروز

Кард шаби тори ҷаҳони ҳамчуи рӯз

کرد شب تار جهان همچو روز

Субҳи дили афрӯз аноят дамид

صبح دل افروز عنایت دمید

Боди равони бахши ҳидояти вазид

باد روان بخش هدایت وزید

Кавкабаи меҳр падедор шуд

کوکبهٔ مهر پدیدار شد

Ҳар ду ҷаҳони матлаъ анвор шуд

هر دو جهان مطلع انوار شد

Аз асари гармии он офтоб

از اثر گرمی آن آفتاب

Дида гушӯданд ҷаҳонии зи хоб

دیده گشودند جهانی ز خواب

Ақли ҷнибти зи ҳамаи тохти пеш

عقل جنیبت ز همه تاخت پیش

Рояти хеш аз ҳама афрохт пеш

رایت خویش از همه افراخت پیش

Фавҷ ба фавҷ аз пай ҳам ме расед

فوج به فوج از پی هم می‌رسید

Хайлу ҳашам буд ки саф ме кашид

خیل و حشم بود که صف می‌کشید

Ҷяши адами сӯй вуҷӯд омаданд

جیش عدم سوی وجود آمدند

Бар сари майдон шуҳуд омаданд

بر سر میدان شهود آمدند

Тохти буруни лашкарӣ аз ҳар тараф

تاخت برون لشکری از هر طرف

Пеши ҷҳонднд ва кашиданд саф

پیش جهاندند و کشیدند صف

Лашкари ҳасан аз тарафӣ дар расед

لشکر حسن از طرفی در رسید

Ишқу сипоҳаши з баробар расед

عشق و سپاهش ز برابر رسید

Аз тарафи ҳасани буруни тохти ноз

از طرف حسن برون تاخت ناز

Вази тарафи ишқ дар омад ниёз

وز طرف عشق در آمد نیاز

Ишқу сипоҳии зи карон то карон

عشق و سپاهی ز کران تا کران

Ҳасану вафо буд ҷаҳон то ҷаҳон

حسن و وفا بود جهان تا جهان

Меҳнату дарди сипаҳ бе шумор

محنت و درد سپه بی‌شمار

Омад ва саф зад зи ямину ясор

آمد و صف زد ز یمین و یسار

Сӯзу гудози омада дар қалбгоҳ

سوز و گداز آمده در قلبگاه

Зад илми хеш ба қалби сипоҳ

زد علم خویش به قلب سپاه

Аз сафи худ ишқи ҷудои гашти фард

از صف خود عشق جدا گشت فرد

Тохт ба майдон ва талаб кард мард

تاخت به میدان و طلب کرد مرد

Пари ҷигари он мард ки шуд марди ишқ

پر جگر آن مرد که شد مرد عشق

Омад ва нагурехт зи новирди ишқ

آمد و نگریخت ز ناورد عشق