Навои пардози қонӯни фасоҳат
نوا پرداز قانون فصاحت
Чунин зад чанг бар тори ҳикоят
چنین زد چنگ بر تار حکایت
Ки буд иқлӣми чинро шаҳриёрӣ
که بود اقلیم چین را شهریاری
Ба тахти шаҳриёрии комкорӣ
به تخت شهریاری کامکاری
Ба тоҷи номадории сарбаландӣ
به تاج نامداری سربلندی
Ба занҷири адолати зулми бандӣ
به زنجیر عدالت ظلم بندی
Ба чин дар даври адли он ҷаҳондор
به چین در دور عدل آن جهاندار
Набӯд ошуфтае ҷузи турраи ёр
نبود آشفتهای جز طره یار
Ба ҷузи чашми накӯён дар саводӣ
به جز چشم نکویان در سوادی
Ба давраши каси надод аз фитнаи ёдӣ
به دورش کس نداد از فتنه یادی
зи адлаши ҳам сарои гунҷишк бо мор
ز عدلش همسرا گنجشک با مار
Ба давраши чрғи оҳӯро ҳаводор
به دورش چرغ آهو را هوادار
Назар чун бар Рахши даврони кушода
نظر چون بر رخش دوران گشاده
Назари номи шаҳи даврони ниҳода
نظر نام شه دوران نهاده
Вазирӣ буд баси олии мақомаш
وزیری بود بس عالی مقامش
Назир аз модари айёми номаш
نظیر از مادر ایام نامش
Ҳисори малики рои муҳкам ӯ
حصار ملک رای محکم او
Баҳори адл рӯй хуррам ӯ
بهار عدل روی خرم او
Аз он чизе ки бар дили бандашон буд
از آن چیزی که بر دل بندشان بود
Ҳамин навмидии фарзандашон буд
همین نومیدی فرزندشان بود
Паии сидоФкнии як рӯзи дилтанг
پی صیدافکنی یک روز دلتنگ
Вазиру шаҳи буруни ронданди шбрнг
وزیر و شه برون راندند شبرنگ
Вазиру подшоҳу ходимӣ чанд
وزیر و پادشاه و خادمی چند
зи дигари лашкарии бигусастаи пайванд
ز دیگر لشکری بگسسته پیوند
Аз онҷо рӯй дар саҳро ниҳоданд
از آنجا روی در صحرا نهادند
Басони сайл дар саҳро фитоданд
بسان سیل در صحرا فتادند
Ба зери рон ҳар як тези гомӣ
به زیر ران هر یک تیز گامی
Саманди бодпоиӣ , хўшхромӣ
سمند بادپایی، خوشخرامی
Шудандӣ сад биёбон беш дар пеш
شدندی صد بیابان بیش در پیش
Ба тундӣ аз садои синаи хеш
به تندی از صدای سینه خویش
Зад оташи гармии хур дар ҷигарашон
زد آتش گرمی خور در جگرشان
Яке вайрона омад дар назарашон
یکی ویرانه آمد در نظرشان
Дуоне сӯии он вайронаи ронданд
دوانی سوی آن ویرانه راندند
Ба суръати хешро онҷои расонданд
به سرعت خویش را آنجا رساندند
Дар ӯ диданди перӣ бо сафойӣ
در او دیدند پیری با صفایی
зи олами нур ӯ зулмати зудоӣ
ز عالم نور او ظلمت زدایی
Забон ӯ калиди ганҷи ирфон
زبان او کلید گنج عرفان
Басони ганҷ дар вайронаи пинҳон
بسان گنج در ویرانه پنهان
Агар дар дили гузаштии тилсонш
اگر در دل گذشتی طیلسانش
Фалак дар по фикандӣ каҳкашонаш
فلک در پا فکندی کهکشانش
Муҳӣти маърифати дил дар бар ӯ
محیط معرفت دل در بر او
Кафи дарёии дайни мӯии сар ӯ
کف دریای دین موی سر او
Ба қадӣ чун камон дар чиллаи доим
به قدی چون کمان در چله دایم
Баннои гӯша гирӣ карда қоим
بنای گوشه گیری کرده قایم
Чу рух бинмуд он пери фитода
چو رخ بنمود آن پیر فتاده
зи асби хештан шаҳ шуд пиёда
ز اسب خویشتن شه شد پیاده
Шаҳу дастур дар поиш фитоданд
شه و دستور در پایش فتادند
Ниқоб аз рӯй роз худ кушоданд
نقاب از روی راز خود گشادند
Бау норай бурун оварад дарвеш
به و ناری برون آورد درویش
Аз онҳо дошт ҳар якро яке пеш
از آنها داشت هر یک را یکی پیش
Назар зон нори хуррами гашт бисёр
نظر زان نار خرم گشت بسیار
Ки равшан дид шамъи бахт аз он нор
که روشن دید شمع بخت از آن نار
Пас онгаҳ дод эшонро бишорат
پس آنگه داد ایشان را بشارت
Ки бар чизеаст он ҳар як ишорат
که بر چیزیست آن هر یک اشارت
Вазир аз ба басӣ чун нор хандид
وزیر از به بسی چون نار خندید
Ки дарди хештанро зон баӣ дид
که درد خویشتن را زان بهی دید
Ба хусрави мужда он медиҳад нор
به خسرو مژدهٔ آن میدهد نار
Ки гардад гулбуни бахташи гарони ёр
که گردد گلبن بختش گران یار
Ба тахти давр дар кам рӯзгорӣ
به تخت دور در کم روزگاری
Азу сар бар фарозади тоҷдорӣ
از و سر بر فرازد تاجداری
Худо бахшад ба дастури худованд
خدا بخشد به دستور خداوند
Дар ин гулзори як нахли барӯманд
در این گلزار یک نخل برومند
Вале бошад чу ба бо чеҳраи зард
ولی باشد چو به با چهره زرد
зи оҳи ошиқии рухсори пари гирд
ز آه عاشقی رخسار پر گرد
Дили дастури хуррам буд аз он ба
دل دستور خرم بود از آن به
Ки дардаш мешавад гуё аз он ба
که دردش میشود گویا از آن به
Вале дар нори ҳарфи пераши андохт
ولی در نار حرف پیرش انداخت
Чу шамъ аз бори ғами дилгираши андохт
چو شمع از بار غم دلگیرش انداخت
Балии буи баӣ набӯд дар он боғ
بلی بوی بهی نبود در آن باغ
з норш нест як дили холӣ аз доғ
ز نارش نیست یک دل خالی از داغ
Дар ин гулшан ки хандони гашт чун нор
در این گلشن که خندان گشت چون نار
Ки чашм аз хӯн нагашташ нордони бор
که چشم از خون نگشتش ناردان بار
Ба наздикаши дамӣ чун орамиданд
به نزدیکش دمی چون آرمیدند
Дуои гӯйон аз ӯ даврӣ гузиданд
دعا گویان از او دوری گزیدند
Сӯии бстонсрои хеши ронданд
سوی بستانسرای خویش راندند
Барои миваи нахл нав нишонданд
برای میوه نخل نو نشاندند
Аз он муддат чу шуд на моҳ ва на рӯз
از آن مدت چو شد نه ماه و نه روز
Шабии срзду меҳри олами афрӯз
شبی سرزد و مهر عالم افروز
Вазиру шоҳро зон мужда доданд
وزیر و شاه را زان مژده دادند
зи ганҷи сими қуфл зар кушоданд
ز گنج سیم قفل زر گشادند
Чунон доданд симу зар ба мардум
چنان دادند سیم و زر به مردم
Ки дар зер ғанимат шуд ҷаҳони гум
که در زیر غنیمت شد جهان گم
Назар аз хуррамии сӯии писари тохт
نظر از خرمی سوی پسر تاخت
Рухи фарзандро мади назари сохт
رخ فرزند را مد نظر ساخت
Чунин фармуд шоҳи неки фарҷом
چنین فرمود شاه نیک فرجام
Ки манзураш кунанд аҳли назари ном
که منظورش کنند اهل نظر نام
Ба дастурӣ ки бошад рафт дастур
به دستوری که باشد رفت دستور
Назарро гавҳар худ дошт манзур
نظر را گوهر خود داشت منظور
Ки фармони шаҳ рӯй замин чист
که فرمان شه روی زمین چیست
Бифармоед шҳншаҳи ном ин чист
بفرماید شهنشه نام این چیست
Чу пар медид сӯии шоҳи айём
چو پر میدید سوی شاه ایام
Назар фармуд нозир бошадаш ном
نظر فرمود ناظر باشدش نام
Ба сӯй ҳар яке як дояи бурданд
به سوی هر یکی یک دایه بردند
Ба дасти дояи эшонро супурданд
به دست دایه ایشان را سپردند
зи ҳиҷри он лабони рӯҳ парвар
ز هجر آن لبان روح پرور
Чу мотам дор шуд пистони модар
چو ماتم دار شد پستان مادر
Ба расм модарӣ биниҳод даврон
به رسم مادری بنهاد دوران
Даҳонишонро биҷои шери дандон
دهانشان را بجای شیر دندان
Ба малики ҳасан чун аз даҳ гузаштанд
به ملک حسن چون از ده گذشتند
зи моҳи чордаҳи сад раҳ гузаштанд
ز ماه چارده صد ره گذشتند
Ба хӯбӣ шуд чунон шҳзодаҳи манзур
به خوبی شد چنان شهزاده منظور
Ки дар олам чу хур гардӣда машҳур
که در عالم چو خور گردیده مشهور
Қадаши сарвии зи бустони никуӣ
قدش سروی ز بستان نکویی
Гули рӯйиши зи боғи тозаи рӯе
گل رویش ز باغ تازه رویی
Паии мурғи дил ҳар ҳӯшёрӣ
پی مرغ دل هر هوشیاری
зи кокул бар сари он сарви Марӣ
ز کاکل بر سر آن سرو ماری
Дили кас бо вуҷӯди ҳӯшёрӣ
دل کس با وجود هوشیاری
Набардии ҷон аз ӯ бо растгорӣ
نبردی جان از او با رستگاری
Фиканда фитна ӯ дар ҷаҳони шӯр
فکنده فتنهٔ او در جهان شور
Мудомаши наргиси бемори махмур
مدامش نرگس بیمار مخمور
Сафи мижгон ӯ каз ҳам гузашта
صف مژگان او کز هم گذشته
Камӣнгоҳи ҳазорон фитна гашта
کمینگاه هزاران فتنه گشته
Паии хӯн хӯрдани ушшоқи ҷонбоз
پی خون خوردن عشاق جانباز
Ду лаъл ӯ ду хӯнӣ гашта ҳамроз
دو لعل او دو خونی گشته همراز
Дар дандон ӯ дар ханда то дид
در دندان او در خنده تا دید
Дили гавҳари зи ғам сӯрох гардид
دل گوهر ز غم سوراخ گردید
Гуҳари кӯи дасти пурвирди садаф буд
گهر کو دست پرورد صدف بود
Бидон дандони кеши лофи шараф буд
بدان دندان کیش لاف شرف بود
Занхдонаш бар он рухсори дилкаш
زنخدانش بر آن رخسار دلکش
Муъаллақ карда обиро дар оташ
معلق کرده آبی را در آتش
зи зар бар гарданаши тавқии фитода
ز زر بر گردنش طوقی فتاده
Ба ганҷи сими Марӣ такя дода
به گنج سیم ماری تکیه داده
Барӣ аз сими хоми он нахл тар дошт
بری از سیم خام آن نخل تر داشت
Аҷаби нахлӣ ки сими хоми бардошт
عجب نخلی که سیم خام برداشت
Ҷаҳонии баста буд аз шавқ ҳар сӯ
جهانی بسته بود از شوق هر سو
Чу бозуи банди дил дар бозуӣ ӯ
چو بازو بند دل در بازوی او
Фурӯғи соидаш аз остинҳо
فروغ ساعدش از آستینها
Чу нури шамъ аз фонӯси пайдо
چو نور شمع از فانوس پیدا
Ба хӯбӣ дод он хуршеди поя
به خوبی داد آن خورشید پایه
зи сими дасти симини дасти моя
ز سیم دست سیمین دست مایه
Камари печиди умрӣ бар майонаш
کمر پیچید عمری بر میانش
Нагашта огаҳ аз сар наонаш
نگشته آگه از سر نهانش
Дило дар фикри он мӯии миёни печ
دلا در فکر آن موی میان پیچ
Талаб кун фикри борикӣ дар он печ
طلب کن فکر باریکی در آن پیچ
Магари ҳарф аз миёни он фузун тар
مگر حرف از میان آن فزونتر
Ҳикоят дар миён бигзор ва бигузар
حکایت در میان بگذار و بگذر