Чунин гуфт он адиби нуктаи пардоз
چنین گفت آن ادیب نکته پرداز
Ки дарс ошиқӣ мекард оғоз
که درس عاشقی میکرد آغاز
Ки манзур аз вафо чун гули шкФтӣ
که منظور از وفا چون گل شکفتی
Ҳикоятҳои меҳр омез гуфтӣ
حکایتهای مهر آمیز گفتی
Ба нӯшин лаъли он шӯх шукр ханд
به نوشین لعل آن شوخ شکر خند
Дили мискин нозир монад дар банд
دل مسکین ناظر ماند در بند
Ҳадиси хуши адо гулзор ёрӣаст
حدیث خوشادا گلزار یاریست
Ниҳоли бӯстони дўсторист
نهال بوستان دوستاریست
Ҳадиси нохуш аз аҳли маваддат
حدیث ناخوش از اهل مودت
Ба пои дили нишонди хори нафрат
به پای دل نشاند خار نفرت
Басои ёрон ки будӣ ин гумонишон
بسا یاران که بودی این گمانشان
Ки бе ҳам сабр набӯд як замонишон
که بی هم صبر نبود یک زمانشان
Ба ҳарфи нохушӣ каз ҳам шуниданд
به حرف ناخوشی کز هم شنیدند
Чунон по аз раҳ ёрӣ кашиданд
چنان پا از ره یاری کشیدند
Ки муддатҳо баромад зон фасона
که مدتها برآمد زان فسانه
Нашуд пайдои сафойӣ дар миёна
نشد پیدا صفایی در میانه
Хуши он суҳбат ки дар оғоз ёрӣаст
خوش آن صحبت که در آغاز یاریست
Дар ӯ сади гӯнаи лутфу дўстдорист
در او سد گونه لطف و دوستداریست
Камоли лутфи ҷонони он маҷол аст
کمال لطف جانان آن مجال است
Ки рӯзи аввали базм висол аст
که روز اول بزم وصال است
Басои Лутфӣ ки ман аз ёр дидам
بسا لطفی که من از یار دیدم
Ба завқи базми аввал кам расидам
به ذوق بزم اول کم رسیدم
Ба айши базми аввал ҳолатӣ ҳаст
به عیش بزم اول حالتی هست
Ки ҳолеи он чунон кам медиҳад даст
که حالی آن چنان کم میدهد دست
Ту гӯйии айши олам вом карданд
تو گویی عیش عالم وام کردند
Нахустин базми васлаш ном карданд
نخستین بزم وصلش نام کردند
Ба ошиқи лутф маъшӯқаст бисёр
به عاشق لطف معشوق است بسیار
Вале чандон ки шуд ошиқи гирифтор
ولی چندان که شد عاشق گرفتار
Балии сайёди чандон донаи резад
بلی صیاد چندان دانه ریزد
Ки мурғ аз сидгоҳии брнхизд
که مرغ از صیدگاهی برنخیزد
Чу гардад мурғи андаки чошнии хор
چو گردد مرغ اندک چاشنی خوار
Буд дар силки мурғони гирифтор
بود در سلک مرغان گرفتار
Чаҳ хуш мегуфт дар кунҷи харобот
چه خوش میگفت در کنج خرابات
Ба духтари шоҳидии ширини ҳикоёт
به دختر شاهدی شیرین حکایات
Агар хоҳӣ ки бо ҷаври ту созанд
اگر خواهی که با جور تو سازند
Ҳаёти хеш дар ҷавр ту бозанад
حیات خویش در جور تو بازند
Ба оғози муҳаббат дар вафо кӯш
به آغاز محبت در وفا کوش
Вафо кун то барии зоҳли вафои ҳуш
وفا کن تا بری زاهل وفا هوش
Баннои меҳр чун шуд сахти бунёд
بنای مهر چون شد سخت بنیاد
Ту хоҳӣ лутф мекун хоҳи бедод
تو خواهی لطف میکن خواه بیداد
Ту шамъиро ки мидорӣ ба оташ
تو شمعی را که میداری به آتش
Нигаҳи дораш ки гардад шуълаи саркаш
نگه دارش که گردد شعله سرکش
Чароғиро ки аз оташи шрорист
چراغی را که از آتش شراریست
Куҷо бар партав ӯ эътиборӣаст
کجا بر پرتو او اعتباریست
Чунин алқсаҳи лутфи он вафои кеш
چنین القصه لطف آن وفا کیش
Шудӣ ҳар рӯз аз рӯз дигар беш
شدی هر روز از روز دگر بیش
Дамӣ бе икдгри оромашон на
دمی بی یکدگر آرامشان نه
Ба ғайри аздидни ҳам корашон на
به غیر ازدیدن هم کارشان نه
Агар як лаҳза мебуданд бе ҳам
اگر یک لحظه میبودند بی هم
Бурун мерафт афғонашони зи олам
برون میرفت افغانشان ز عالم
Шудӣ ҳар рӯзи афзӯни шавқи нозир
شدی هر روز افزون شوق ناظر
Ба мактаби бештар май гашти ҳозир
به مکتب بیشتر میگشت حاضر
Чу бе манзури як дам ҷо гирифтӣ
چو بیمنظور یک دم جا گرفتی
Ба ҳмдрсони раҳ ғавғо гирифтӣ
به همدرسان ره غوغا گرفتی
Ки қуръон кардам аз дасти шумо бас
که قرآن کردم از دست شما بس
намехоҳам ки ҳмдрсм шавад кас
نمیخواهم که همدرسم شود کس
Маро девона кард ин дарси хондан
مرا دیوانه کرد این درس خواندن
намедонам чаҳ мехоҳед аз ман
نمیدانم چه میخواهید از من
Ба якдигар даридӣ дафтари хеш
به یکدیگر دریدی دفتر خویش
Ки ин мактаб намехоҳам аз ин беш
که این مکتب نمیخواهم از این بیش
Назар аз роҳи мактаб бар наме дошт
نظر از راه مکتب بر نمیداشت
Бад-ӣни андӯҳ ва ин ранҷ олимӣ дошт
بدین اندوه و این رنج عالمی داشت
Дамии сади раҳ бурун рафтӣ зи мактаб
دمی سد ره برون رفتی ز مکتب
Ки шоҳи ман куҷо рафтаст ё раб
که شاه من کجا رفتست یا رب
Гузаштаи офтоб аз ҷой ҳар рӯз
گذشته آفتاب از جای هر روز
Куҷо рафтаст он меҳри ҷҳонсўз
کجا رفتست آن مهر جهانسوز
Азин мактаб гирифтандаш магари боз
ازین مکتب گرفتندش مگر باز
Вагар на кӯ ки бо ман нест дмсоз
و گر نه کو که با من نیست دمساز
Гуҳӣ кардӣ ба ҷои хеши маскан
گهی کردی به جای خویش مسکن
Кашидӣ сар ба ҷайбу по ба доман
کشیدی سر به جیب و پا به دامن
Шудӣ манзур чун аз даври пайдо
شدی منظور چون از دور پیدا
з рӯй хуррамӣ май ҷуст аз ҷо
ز روی خرمی میجست از جا
Ки эй ҷои ту чашм хӯн фишонам
که ای جای تو چشم خون فشانم
Биё каз доғи даврии сӯхти ҷонам
بیا کز داغ دوری سوخت جانم
Хушо ишқу балои ъшқбозӣ
خوشا عشق و بلای عشقبازی
Дили моу ҷафои ъшқбозӣ
دل ما و جفای عشقبازی
Хуши он роҳат ки дорад заҳмати ишқ
خوش آن راحت که دارد زحمت عشق
Мабодои ҳеҷ дил бе заҳмати ишқ
مبادا هیچ دل بیزحمت عشق
Дар ӯ ғамро хавоси шодмонӣ
در او غم را خواص شادمانی
Азуи мурдани ҳаёти ҷовдонӣ
ازو مردن حیات جاودانی
Ниҳон дар ҳар балояши сади тнъм
نهان در هر بلایش سد تنعم
Ба ҳар андӯҳ ӯ сади хуррамии гум
به هر اندوه او سد خرمی گم
Ба ҷом ӯ мусовии шаҳд бо заҳр
به جام او مساوی شهد با زهر
Дар ӯ яксони хавоси заҳру позҳр
در او یکسان خواص زهر و پازهر
Фароғат бахшад аз савдои ғайрат
فراغت بخشد از سودای غیرت
Раҳанд хотир аз ғавғои ғайрат
رهاند خاطر از غوغای غیرت
Нишонд дар мақоми интизорат
نشاند در مقام انتظارت
Ки кӣ ояд бурун аз хонаи ёрат
که کی آید برون از خانه یارت
Дамигар дайртар ояд буруни ёр
دمی گر دیرتر آید برون یار
зи дил берун равад тоқат ба якбор
ز دل بیرون رود طاقت به یکبار
Шавад васвоси ишқати раҳзани сабр
شود وسواس عشقت رهزن صبر
Кунӣ сади чок дар пероҳани сабр
کنی سد چاک در پیراهن صبر
Либоси сабр то доман даридан
لباس صبر تا دامن دریدن
Гиребони чок ҳар ҷониб давидан
گریبان چاک هر جانب دویدن
Дар он роҳаш ки рӯзӣ дида бошӣ
در آن راهش که روزی دیده باشی
зи меҳраши гирд сар гардӣда бошӣ
ز مهرش گرد سر گردیده باشی
Рӯй онҷо ба тақрибии нишинӣ
روی آنجا به تقریبی نشینی
Суроғашгирӣ аз ҳар кас ки бинӣ
سراغش گیری از هر کس که بینی
Ки гардад ногаҳон аз даври пайдо
که گردد ناگهان از دور پیدا
Нигоҳаши ҷониби дигар ба ъмдо
نگاهش جانب دیگر به عمدا
Ба шухии дидаро нодида кардан
به شوخی دیده را نادیده کردن
Ба тундӣ аз бар ошиқи гзрдн
به تندی از بر عاشق گذردن
Ба ҳар дидан ҳазорон хандаи пинҳон
به هر دیدن هزاران خنده پنهان
Тағофул кардании сади лутф бо он
تغافل کردنی سد لطف با آن
бад-инсон муддатӣ буданд дмсоз
بدینسان مدتی بودند دمساز
Дилии фориғи зи чархи ҳилаи пардоз
دلی فارغ ز چرخ حیله پرداز
Шабӣ чун турраи манзури нозир
شبی چون طرهٔ منظور ناظر
Ба кунҷӣ дошт ҷои ошуфтаи хотир
به کنجی داشت جا آشفته خاطر
Дарони ошуфтагии хоби ғамаши барад
درآن آشفتگی خواب غمش برد
Ғами олам ба дигари оламаши барад
غم عالم به دیگر عالمش برد
Миёни бӯстонии ҷой худ дид
میان بوستانی جای خود دید
Чаҳ бустон , ҷаннатии мأўоӣ худ дид
چه بستان، جنتی مأوای خود دید
Чанору сарвро дар дасти бозӣ
چنار و سرو را در دست بازی
Либоси сабза аз шабнами намозӣ
لباس سبزه از شبنم نمازی
Ба зери сояи сарву санавбар
به زیر سایهٔ سرو و صنوبر
Ба як паҳлуи фитодаи сабза тар
به یک پهلو فتاده سبزه تر
Санавбари суфи сабзи афканда бар дӯш
صنوبر صوف سبز افکنده بر دوش
Дарахт бед гашта пӯстин пӯш
درخت بید گشته پوستین پوش
Дар он гулшани назар ҳар сӯи кушодӣ
در آن گلشن نظر هر سو گشادی
Ки ногуҳи зи он миён бархест бодӣ
که ناگه ز آن میان برخاست بادی
Басони хаси рабӯд аз ҷои хешаш
بسان خس ربود از جای خویشش
Биёбоне аҷаб оварда пешаш
بیابانی عجب آورده پیشش
Биёбони ғамӣ , дашти балое
بیابان غمی ، دشت بلایی
Кушандаи водӣӣ , хунхор ҷое
کشنده وادیی ، خونخوار جایی
Аён аз гирдбоди он биёбон
عیان از گردباد آن بیابان
з ҳар сӯи аждарӣ бар хеши печон
ز هر سو اژدری بر خویش پیچان
зи мавҷи пуштаҳои реги он бар
ز موج پشتههای ریگ آن بر
Намоён гашта нақши пушти аждар
نمایان گشته نقش پشت اژدر
Забони аждаҳои барги гиёҳаш
زبان اژدها برگ گیاهش
Хаму печи аФоъии кӯраи роҳаш
خم و پیچ افاعی کوره راهش
Аён аз косаҳои чашми аждар
عیان از کاسههای چشم اژدر
з ҳар сӯи лолаи сероб аз он бар
ز هر سو لالهٔ سیراب از آن بر
Шудаи заҳри мусӣбати сабзаи зораш
شده زهر مصیبت سبزه زارش
зи хӯни бедилон гул карда хораш
ز خون بیدلان گل کرده خارش
Кадуӣ май шудаи хари Зуҳра дар вай
کدوی می شده خر زهره در وی
Ба заҳр ӯ дода аз ҷоми фано май
به زهر او داده از جام فنا می
Паии гмгштаҳи он дашти андӯҳ
پی گمگشتهٔ آن دشت اندوه
Шуд оташи чашми аждар бар сари кӯҳ
شد آتش چشم اژدر بر سر کوه
Ба ғоят кард ҳавлӣ дар дилаши кор
به غایت کرد هولی در دلش کار
з рӯй ҳавл шуд аз хоби бедор
ز روی هول شد از خواب بیدار
Ба худ мегуфт ин хобӣ ки дидам
به خود میگفت این خوابی که دیدم
Вазон дар ҷайби меҳнат сар кашидам
وزان در جیب محنت سر کشیدم
Ба бедории насибам гар шавад вой
به بیداری نصیبم گر شود وای
Чаҳ хоҳам кард бо ҷони ғами афзой
چه خواهم کرد با جان غم افزای
Аз он хоби гарони кӯҳ ғамӣ дошт
از آن خواب گران کوه غمی داشت
Чаҳ кӯҳи ғам ки бор олимӣ дошт
چه کوه غم که بار عالمی داشت