Сафари созандаи ин турфаи саҳро

سفر سازندهٔ این طرفه صحرا

Ба азм корсозӣ зад чунин по

به عزم کارسازی زد چنین پا

Ки чун дастур аз он роз огаҳӣ ёфт

که چون دستور از آن راز آگهی یافت

Рух аз завқи бисот хуррамӣ тофт

رخ از ذوق بساط خرمی تافت

Ба худ зад раъй дар тағйири фарзанд

به خود زد رأی در تغییر فرزند

Кигар бгзормш дар хонаи як чанд

که گر بگذارمش در خانه یک چند

Ба расвоӣ шавад ногуҳи фасона

به رسوایی شود ناگه فسانه

Фитад афсона ӯ дар миёна

فتد افسانهٔ او در میانه

Ҷунун аз хонаи андорди бурунаш

جنون از خانه اندارد برونش

Ба гӯш шаҳ расад ҳарфи ҷунунаш

به گوش شه رسد حرف جنونش

Чу хусрави пурсад аз ман шарҳи ҳолаш

چو خسرو پرسد از من شرح حالش

Бигӯям чист боис бар малолаш

بگویم چیست باعث بر ملالش

Басӣ дар чораи он кор кушед

بسی در چارهٔ آن کار کوشید

Чунин дар кораши охир маслиҳат дид

چنین در کارش آخر مصلحت دید

Ки ҳамраҳ созадаш бо кордонӣ

که همره سازدش با کاردانی

Рафиқ ӯ кунад бисёр доне

رفیق او کند بسیار دانی

Тиҷорат карданаш созад баҳона

تجارت کردنش سازد بهانه

Ба шаҳрӣ дигараш созад равона

به شهری دیگرش سازد روانه

Ки шояд дарди ишқ ӯ шавад кам

که شاید درد عشق او شود کم

Чу як чанде барояд гирди олам

چو یک چندی برآید گرد عالم

Агар хоҳӣ дар ин дайри маҷозӣ

اگر خواهی در این دیر مجازی

Давоеи баҳри дарди ъшқбозӣ

دوایی بهر درد عشقبازی

Бунаи баҳри сафари рӯ дар биёбон

بنه بهر سفر رو در بیابان

Ки дарди ишқро инаст дармон

که درد عشق را اینست درمان

Вазир дониш андӯз хирадманд

وزیر دانش اندوز خردمند

Чу кард ин фикр дар тадбири фарзанд

چو کرد این فکر در تدبیر فرزند

Талаб фармуду пеши худ нишондаш

طلب فرمود و پیش خود نشاندش

Ба гӯш аз ҳар дарии ҳарфии расонадаш

به گوش از هر دری حرفی رساندش

Пас онгаҳ гуфт к-эии тобандаи хуршед

پس آنگه گفت کای تابنده خورشید

Ҷаҳонро аз ту равшани субҳи умед

جهان را از تو روشن صبح امید

Мисли бошад дарин деринаи маскан

مثل باشد درین دیرینه مسکن

Ҷаҳони гаштан ба аз офоқ хӯрдан

جهان گشتن به از آفاق خوردن

?герат бояд ба фари сарварии даст

گرت باید به فر سروری دست

Сафар кун зонка ин фар дар сафар ҳаст

سفر کن زانکه این فر در سفر هست

Чу лаъл аз хок кон гардад сафари соз

چو لعل از خاک کان گردد سفر ساز

Диҳад зинат ба тоҷ ҳар сарафроз

دهد زینت به تاج هر سرافراز

зи якҷои об чун набӯд мусофир

ز یکجا آب چون نبود مسافر

Шавад яксони бхоки тираи охир

شود یکسان بخاک تیره آخر

Бунаи сар дар сафар , манишин ба як ҷо

بنه سر در سفر ، منشین به یک جا

?герат бояд з асфал шуд , ба аъло

گرت باید ز اسفل شد ، به اعلا

Дар номӣ шавад ҳар қатраи борон

در نامی شود هر قطره باران

зи абраш чун сафар бошад ба Аммон

ز ابرش چون سفر باشد به عمان

Ба кори хеш ҳайрон монад нозир

به کار خویش حیران ماند ناظر

Басии зи он ҳарф шуд ошуфтаи хотир

بسی ز آن حرف شد آشفته خاطر

На рӯй онкӣ гуяд « не » ҷавобаш

نه روی آنکه گوید «نی» جوابش

На рой онкӣ созад « бо » хитобаш

نه رای آنکه سازد «با» خطابش

Бирав дармонди пешаши охири кор

برو درماند پیشش آخر کار

Ҷавобаш гуфт чун шуд ҳарф бисёр

جوابش گفت چون شد حرف بسیار

Ки мақсӯди падар чун рафтани мост

که مقصود پدر چون رفتن ماست

зи мо бӯдан ба ҷои хеши биҷост

ز ما بودن به جای خویش بیجاست

зи сари созам ба роҳи муддаои пой

ز سر سازم به راه مدعا پای

Ба ҷон хизмат кунам хизмат бифармоӣ

به جان خدمت کنم خدمت بفرمای

Падар зон гуфтугӯ гардид хушҳол

پدر زان گفتگو گردید خوشحال

зи фикри кор ӯ шуд фориғи албол

ز فکر کار او شد فارغ‌البال

Талаб фармуд марди кордонӣ

طلب فرمود مرد کاردانی

Ба ғояти зиракӣ бисёр доне

به غایت زیرکی بسیار دانی

зи гарм ва срдъолм бӯда огоҳ

ز گرم و سردعالم بوده آگاه

Ҷафои роҳи дидаи гоҳу бегоҳ

جفای راه دیده گاه و بیگاه

Ба тоҷ хеш додаш сари баландӣ

به تاج خویش دادش سر بلندی

Ба ташрифи шарифаши арҷмандӣ

به تشریف شریفش ارجمندی

Пас онгаҳ гуфт к-эй аз кори огоҳ

پس آنگه گفت کای از کار آگاه

зи домони ту дасти фитнаи кӯтоҳ

ز دامان تو دست فتنه کوتاه

Намонад бар ту пинҳони ин ҳикоят

نماند بر تو پنهان این حکایت

Ки нозири рости савдои тиҷорат

که ناظر راست سودای تجارت

Чаҳ бошадгар буд дар хизмати ту

چه باشد گر بود در خدمت تو

Ба ком худ расад аз давлати ту

به کام خود رسد از دولت تو

Ҷавобаш гуфт марди кори дида

جوابش گفت مرد کار دیده

Ки ӯро дар қадам бошам ба дида

که او را در قدم باشم به دیده

Вазир омода кард асбоби раҳашон

وزیر آماده کرد اسباب رهشان

Муяссар шуд видоъи Подшаҳашон

میسر شد وداع پادشهشان

Пас онгаҳ баҳр рафтани бори бастанд

پس آنگه بهر رفتن بار بستند

Ба мураккабҳои тозӣ барнишастанд

به مرکبهای تازی برنشستند

з шаҳр оварад нозир рӯй дар роҳ

ز شهر آورد ناظر روی در راه

з пас медид ва аз дил мекашид оҳ

ز پس می‌دید و از دل می‌کشید آه

Назари сӯии савод шаҳр ме кард

نظر سوی سواد شهر می‌کرد

зи дил пар мекашид оҳ аз сари дард

ز دل پر می‌کشید آه از سر درد

Чу он каши вақти риҳлат кардан ояд

چو آن کش وقت رحلت کردن آید

Ба олами дидаи ҳасрати кушояд

به عالم دیدهٔ حسرت گشاید

Биёи ваҳшии казин дайри ғами обод

بیا وحشی کزین دیر غم آباد

Ба рафтан гом бигушоӣем чун бод

به رفتن گام بگشاییم چون باد

Чунин то чанд дар якҷо нишинем

چنین تا چند در یکجا نشینیم

з ҳад шуд то ба кӣ аз по нишинем

ز حد شد تا به کی از پا نشینیم

Ба як ҷои хонаи он миқдор кардем

به یک جا خانه آن مقدار کردیم

Ки худро пеши мардум хор кардем

که خود را پیش مردم خوار کردیم

зи мо дилгири гардиданди ёрон

ز ما دلگیر گردیدند یاران

Ба ҷони гаштанди душмани дӯстдорон

به جان گشتند دشمن دوستداران

Хуши онкасро ки якҷо нест маскан

خوش آنکس را که یکجا نیست مسکن

На касро дӯст мебинад на душман

نه کس را دوست می‌بیند نه دشمن