Шабии сомони даҳ сади мотами вғм
شبی سامان ده سد ماتم وغم
Ғамафзо чун саводи хати мотам
غم افزا چون سواد خط ماتم
Ба ранги чашми оҳӯи муҳраи гул
به رنگ چشم آهو مهره گل
Фалак бар сӯрати боли ънодл
فلک بر صورت بال عنادل
зи баси торикии шаби нури анҷум
ز بس تاریکی شب نور انجم
Ба сӯии олам гул карда раҳи гум
به سوی عالم گل کرده ره گم
Ту гуфтӣ аз фалак анҷум наме тофт
تو گفتی از فلک انجم نمیتافت
Ба заҳмати хоби роҳ дида ме ёфт
به زحمت خواب راه دیده مییافت
Блоӣии хешро шаб ном карда
بلائی خویش را شب نام کرده
зи рӯзи ман сиёҳӣ вом карда
ز روز من سیاهی وام کرده
Чу бахти ман ҷаҳонии рафта дар хоб
چو بخت من جهانی رفته در خواب
Ман аз афсонаи андӯҳ бе тоб
من از افسانهٔ اندوه بیتاب
Чароғамро нишондаи сарсари оҳ
چراغم را نشانده صرصر آه
Ман ва ҷон кандан шамъи саҳаргоҳ
من و جان کندن شمع سحرگاه
Чу парвонаи диламро изтиробӣ
چو پروانه دلم را اضطرابی
Чу шамъам дар раги ҷони печу тобӣ
چو شمعم در رگ جان پیچ و تابی
Сари афсонаи ғам боз кардам
سر افسانهٔ غم باز کردم
Ба рӯзи худ шикоят соз кардам
به روز خود شکایت ساز کردم
Ки аз бахт бидам хокаст бистар
که از بخت بدم خاک است بستر
Чаҳ бахтаст инки хокаши бод бар сар
چه بخت است اینکه خاکش باد بر سر
На сомонӣ ки байнами шоди худ ро
نه سامانی که بینم شاد خود را
зи банд ғам кунам озоди худ ро
ز بند غم کنم آزاد خود را
На сар пайдост на сомон чаҳ созам
نه سر پیداست نه سامان چه سازم
Чунин афтодаам ҳайрон чаҳ созам
چنین افتادهام حیران چه سازم
Чунин ёрб касе ҳайрон науфтад
چنین یارب کسی حیران نیفتد
бад-инсон бесар ва сомон науфтад
بدینسان بی سر و سامان نیفتد
Чу хоҳам хешро аз тирагии давр
چو خواهم خویش را از تیرگی دور
зи барқи оҳи хашми хонаро нур
ز برق آه خشم خانه را نور
Чу хоҳам бокасе ҳамдам нишинам
چو خواهم باکسی همدم نشینم
Ба худ ҷузи соя ҳамзону набинам
به خود جز سایه همزانو نبینم
Чу меҳнати афканд бар хоки роҳам
چو محنت افکند بر خاک راهم
Нагардад каси басари ҷузи дӯди оҳам
نگردد کس بسر جز دود آهم
Ҳамин ҷғдаст дар вайронаи ман
همین جغد است در ویرانهٔ من
Ки гӯшӣ мекунад афсонаи ман
که گوشی میکند افسانهٔ من
зи ман нангаст ҳар касро ки байнам
ز من ننگ است هر کس را که بینم
Ба ин ошуфтагӣ то кӣ нишинам
به این آشفتگی تا کی نشینم
Ба хешам буд зинсони гуфтугӯе
به خویشم بود زینسان گفتگویی
Ки ногуҳи ин Нидо омад зи сӯе
که ناگه این ندا آمد ز سویی
Ки эй мурғи риёзи нуктаи доне
که ای مرغ ریاض نکته دانی
Наво омӯз мурғони маъонӣ
نوا آموز مرغان معانی
Шикоят чанд аз гардун кунад кас
شکایت چند از گردون کند کس
Чунин афтодаи гардун чун кунад кас
چنین افتاده گردون چون کند کس
На гардуни ин чунин афтода акнӯн
نه گردون این چنین افتاده اکنون
Чунин бӯда сет то бӯда сети гардун
چنین بودهست تا بودهست گردون
Ту он мурғи хуши алҳонӣ дар ин боғ
تو آن مرغ خوش الحانی در این باغ
Ки аз рашкати ҳазоронро буд доғ
که از رشکت هزاران را بود داغ
Чаро чун ҷғд дар ҷайбоварӣ сар
چرا چون جغد در جیب آوری سر
Аз ин вайронаи як дами сар бар овар
از این ویرانه یک دم سر بر آور
Чу гаштӣ бенаво баркаш навое
چو گشتی بینوا برکش نوایی
Фикан дар гунбади гардуни садое
فکن در گنبد گردون صدایی
Баланди овозаи соз аз нави сухан ро
بلند آوازه ساز از نو سخن را
Навоеи нави даҳ ин дайри куҳан ро
نوایی نو ده این دیر کهن را
Биовар дар миёни дилкаш беоне
بیاور در میان دلکش بیانی
Ки бишносад туро ҳар нуктаи доне
که بشناسد ترا هر نکته دانی
Гуҳари пошӣ чу ту хомӯш то чанд
گهر پاشی چو تو خاموش تا چند
Садаф монанди бӯдани гӯш то чанд
صدف مانند بودن گوش تا چند
Дар ин дарё ки аз дар нест осор
در این دریا که از در نیست آثار
Даруни пари гуҳари дории садафи вор
درون پر گهر داری صدف وار
Даҳан бигушо ва бинмо гавҳари хеш
دهن بگشا و بنما گوهر خویش
Макун лаби бастагии ойин аз ин беш
مکن لب بستگی آیین از این بیش
Чу монад дар садаф бисёр гавҳар
چو ماند در صدف بسیار گوهر
Ба хок тира мегардад баробар
به خاک تیره میگردد برابر
Азин дарҳо ки дар ганҷинаи дорӣ
ازین درها که در گنجینه داری
Чаро гӯши ҷаҳони холӣ гузорӣ
چرا گوش جهان خالی گذاری
Ба ин дарҳо турои чандин ?илам чист
به این درها ترا چندین الم چیست
Ба ҷайбати ӣнқадарҳо хок ғам чист
به جیبت اینقدرها خاک غم چیست
Касе каши он қадрҳо ганҷ бошад
کسی کش آنقدرها گنج باشد
Чаро аз рӯзгораш ранҷ бошад
چرا از روزگارش رنج باشد
Матоъат гарчи косади гашт бисёр
متاعت گرچه کاسد گشت بسیار
Ҳанузат мешавад пайдои харидор
هنوزت میشود پیدا خریدار
Дар ин савдои ту худ бедасту пое
در این سودا تو خود بی دست و پایی
Вазин бедасту пое дар балое
وزین بی دست و پایی در بلایی
Паии ин ҷинси бозорӣ талаб кун
پی این جنس بازاری طلب کن
Барои худ харидорӣ талаб кун
برای خود خریداری طلب کن
Матоъи хешроовар ба бозор
متاع خویش را آور به بازار
Ки ҷинс хуб бардорад харидор
که جنس خوب بردارد خریدار
Агар якҷо касод уфтад матоъат
اگر یکجا کساد افتد متاعت
Чаро бошад ба бахти худ низоат
چرا باشد به بخت خود نزاعت
На як кишвар дар ин дерина кох аст
نه یک کشور در این دیرینه کاخ است
Буд ҷое дигар , олам фарох аст
بود جایی دگر ، عالم فراخ است
Карӣмиро ба бахти давр хуш кун
کریمی را به بخت دور خوش کن
Матоъи хеш ӯро пешкаш кун
متاع خویش او را پیشکش کن
Ки аз андӯҳ давронат раҳанд
که از اندوه دورانت رهاند
Ба хлўтхонаҳи айшати расонад
به خلوتخانهٔ عیشت رساند