Чу ин ганҷи ҳунар тартиб додам
چو این گنج هنر ترتیب دادم
з ҳар ҷавҳар дар ӯ дарҷии ниҳодам
ز هر جوهر در او درجی نهادم
Шудам ҷӯяндаи зебандаи исмӣ
شدم جویندهٔ زیبنده اسمی
Ки ҳифзи ганҷро созами тилисмӣ
که حفظ گنج را سازم طلسمی
Ба коми фикри мулкӣ чанд гаштам
به کام فکر ملکی چند گشتم
Ба аксари номдорон бар гузаштам
به اکثر نامداران بر گذشتم
Ба ногуҳ пешам омад пери дониш
به ناگه پیشم آمد پیر دانش
Ки эй кори ту бар тадбиру дониш
که ای کار تو بر تدبیر و دانش
Ба ном номадорӣ шуд гуҳари санҷ
به نام نامداری شد گهر سنج
Ки теғаши маликро Марӣаст бар ганҷ
که تیغش ملک را ماریست بر گنج
Шаҳи анҷуми сипоҳи осмони тахт
شه انجم سپاه آسمان تخت
Ҷаҳонгиру ҷаҳондору ҷўонбхт
جهانگیر و جهاندار و جوانبخت
Ниҳолӣ аз гулистони паямбар
نهالی از گلستان پیمبر
Гулӣ аз бӯстони боғи ҳайдар
گلی از بوستان باغ حیدر
Чу бар ӯ ранги дороӣ наад гом
چو بر او رنگ دارایی نهد گام
Шавад ойини атласи бахшиши ом
شود آیین اطلس بخشش عام
Дил хуршед ларзад бар сари хок
دل خورشید لرزد بر سر خاک
Ки бахшад ногаҳони дебои афлок
که بخشد ناگهان دیبای افلاک
Садафи обистан аз абри сахояш
صدف آبستن از ابر سخایش
Гуҳар беқимат аз дасти атояш
گهر بیقیمت از دست عطایش
Ба доролзрби эҳсон чун қадам зад
به دارالضرب احسان چون قدم زد
Карамро сиккаи нав бар дирам зад
کرم را سکه نو بر درم زد
Агар зини бештар дар кишвари ҷӯад
اگر زین بیشتر در کشور جود
Карами зои номи ҳотам бар дирам буд
کرم زا نام حاتم بر درم بود
Сарангушти сахои з онгуна афшурд
سرانگشت سخا ز آنگونه افشرد
Ки нақши номи ҳотамро аз он барад
که نقش نام حاتم را از آن برد
Ба тахти хусравӣ чун кард оҳанг
به تخت خسروی چون کرد آهنگ
Ба қонӯн адолат зад чунон чанг
به قانون عدالت زد چنان چنگ
Ки дар базми ҷаҳон аз шоҳи дарвеш
که در بزم جهان از شاه درویش
Биҷуз не нест касро бод дар хеш
بجز نی نیست کس را باد در خویش
Чунон давраш ба суҳбат хона дод
چنان دورش به صحبت خانهٔ داد
зи амнияти салои айш дар дод
ز امنیت صلای عیش در داد
Ба давр ӯ ки ноамнии сети маҳбӯс
به دور او که ناامنیست محبوس
Магари якбораи роҳ ҷанг зад кӯс
مگر یکباره راه جنگ زد کوس
Ки мепечанд сар то пои камандаш
که میپیچند سر تا پا کمندش
Ба навбати чӯб бар сар май знндш
به نوبت چوب بر سر میزنندش
Аз онру захма мутриб хӯрд чанг
از آنرو زخمهٔ مطرب خورد چنگ
Ки монандаст номи чанг бо чанг
که مانند است نام چنگ با چنگ
Чу маъмурии даҳ малик ҷаҳон шуд
چو معموری ده ملک جهان شد
Ҷаҳон аз ганҷи осоиш ҷинон шуд
جهان از گنج آسایش جنان شد
Ки ҷои хишти зани базм шароб аст
که جای خشت زن بزم شراب است
Ба ҷои қолаби хишташ рубоб аст
به جای قالب خشتش رباب است
Кашад чун оташи хашмаши забона
کشد چون آتش خشمش زبانه
براردи дӯд аз чашми замона
برآرد دود از چشم زمانه
Ба рӯзи ҷанг чун бар пушти шбрнг
به روز جنگ چون بر پشت شبرنگ
Кунад ӯ азми майдони теғ дар чанг
کند او عزم میدان تیغ در چنگ
з ҳар ҷониб барояд наъраи кӯс
ز هر جانب برآید نعره کوس
Диҳад сӯфори новаки ҷумларо бӯс
دهد سوفار ناوک جمله را بوس
Нафир саракашон уфтад ба олам
نفیر سرکشان افتد به عالم
Хӯрд мурғи ҳаёти бедилони Ром
خورد مرغ حیات بیدلان رم
Далеронро ба хӯни гулгуни табари зин
دلیران را به خون گلگون تبر زین
Палангӣ чанд нохун карда хунин
پلنگی چند ناخن کرده خونین
Паии парвози мурғи рӯҳи лашкар
پی پرواز مرغ روح لشکر
з ҳар ҷониб шавад шамшери шҳпр
ز هر جانب شود شمشیر شهپر
براردи теғ чун меҳри ҷҳонсўз
برآرد تیغ چون مهر جهانسوز
Шавад дар арсаи кини оташи афрӯз
شود در عرصهٔ کین آتش افروز
Гуҳӣ бар ғарб ронад гоҳ бар шарқ
گهی بر غرب راند گاه بر شرق
Ба шарқу ғарб аз теғаши ҷаҳди барқ
به شرق و غرب از تیغش جهد برق
Гурезади лашкари хасм аз сафи кин
گریزد لشکر خصم از صف کین
Бдонсон каз шҳби хайли шаётин
بدانسان کز شهب خیل شیاطین
Зиҳии кишвари гшои дорои даврон
زهی کشور گشا دارای دوران
Ҷаҳонгиру ҷаҳондору ҷҳонбон
جهانگیر و جهاندار و جهانبان
Туе он офтоби арши поя
تویی آن آفتاب عرش پایه
Ки уфтад чарх дар поят чу соя
که افتد چرخ در پایت چو سایه
Туро ҳар кас ба қадари рутбаи хеш
ترا هر کس به قدر رتبهٔ خویش
Паии эсор чизе оварад пеш
پی ایثار چیزی آورد پیش
Кашидам пеш манеҳам гавҳарӣ чанд
کشیدم پیش منهم گوهری چند
зи дарҷи табъи рахшони ҷавҳарӣ чанд
ز درج طبع رخشان جوهری چند
Ту он донои дили гавҳари шиносӣ
تو آن دانا دل گوهر شناسی
Ки некӯи гавҳар аз гавҳари шиносӣ
که نیکو گوهر از گوهر شناسی
Ним аз қисм ҳар гавҳари фурӯшӣ
نیم از قسم هر گوهر فروشی
Ба сӯии гавҳари ман дори гӯшӣ
به سوی گوهر من دار گوشی
Чаҳ мегӯям чаҳ гавҳар чанд муҳра
چه میگویم چه گوهر چند مهره
Ба шаҳр бевуҷӯдӣ гашта шуҳра
به شهر بیوجودی گشته شهره
На он миқдорҳо чизеаст дилкаш
نه آن مقدارها چیزیست دلکش
Ки уфтад табъи доноро ба он хуш
که افتد طبع دانا را به آن خوش
зи сади байт ар фитад як байти пуркор
ز سد بیت ار فتد یک بیت پرکار
зи табъи ман буд он низ бисёр
ز طبع من بود آن نیز بسیار
Алоҳӣ то дар ин майдони анбӯҳ
الاهی تا در این میدان انبوه
Кашад хуршеди ханҷар бар сркўаҳ
کشد خورشید خنجر بر سرکوه
Касе ков ҳаст кинат дар ниҳодаш
کسی کاو هست کینت در نهادش
Агар кӯҳаст бар сари теғи бодаш
اگر کوه است بر سر تیغ بادش