Чаҳ пурсӣ саргузашти ҳоли ширин
چه پرسی سرگذشت حال شیرین
Набинад ҳечкас аҳволи ширин
نبیند هیچکس احوال شیرین
Дар он соъат ки дар даҳлези хона
در آن ساعت که در دهلیز خانه
Раҷаб афтод мискин дар миёна
رجب افتاد مسکین در میانه
Заҳри сўхости бонгҳоиу ҳўиӣ
زهر سوخاست بانگ های و هویی
Аз он ҳангомаи ширини баради бӯе
از آن هنگامه شیرین برد بویی
Ду ҷодӯ шуд зхўоби фитнаи бозаш
دو جادو شد زخواب فتنه بازش
Ба ҳуш омад ду масти фитнаи созиш
به هوش آمد دو مست فتنه سازش
Чу шамшод равон орост қомат
چو شمشاد روان آراست قامت
Ҳаме гуфтӣ ки қоим шуд қиёмат
همی گفتی که قایم شد قیامت
Баромад аз миёни ҷомаи хоб
برآمد از میان جامه خواب
Чу аз зайли уфуқи меҳри ҷаҳони тоб
چو از ذیل افق مهر جهان تاب
Дамид аз чашми ҷодӯи банди афсун
دمید از چشم جادو بند افسون
Пас онгаҳ пои ниҳод аз хонаи берун
پس آنگه پا نهاد از خانه بیرون
Муъаллақ шуд бидон сардоби зерин
معلق شد بدان سرداب زیرین
Сабктар сад раҳ аз гулгуни ширин
سبک تر صد ره از گلگون شیرین
Чунон омад ду асба дар так ва ду
چنان آمد دو اسبه در تک و دو
Каз ӯ монадӣ зтки шабдизи хусрав
کز او ماندی زتک شبدیز خسرو
Зглгўни сиришкаши пой дар гул
زگلگون سرشکش پای در گل
Ҳазораш бесутуни ғусса бар дил
هزارش بیستون غصه بر دل
Ки ёрб то чаҳ зояд ахтари ман
که یارب تا چه زاید اختر من
Дарин ғавғо чаҳ ояд бар сари ман
درین غوغا چه آید بر سر من
Гуҳии гулгуни ашк аз дида ме ронад
گهی گلگون اشک از دیده می راند
Замонии чорқли гуҳ ҳамд ме хонд
زمانی چارقل گه حمد می خواند
Гуҳӣ бо мӯя андрмў задӣ чанг
گهی با مویه اندرمو زدی چنگ
Гуҳии Фрҳодсон бар сар задӣ санг
گهی فرهادسان بر سر زدی سنگ
Гуҳӣ бар лолатар жола май рехт
گهی بر لاله تر ژاله می ریخت
Ба нохуни гоҳи гул аз лола май рехт
به ناخن گاه گل از لاله می ریخت
Ба лўлўи гуҳи ақиқ ноб ме кунад
به لولو گه عقیق ناب می کند
Гуҳӣ бар лола сунбул ме пароканд
گهی بر لاله سنبل می پراکند
Шуд он рахшони садафи баъд аз дирангӣ
شد آن رخشان صدف بعد از درنگی
Ниҳон чун гавҳарӣ дар зирснгӣ
نهان چون گوهری در زیرسنگی
Канизӣ зон канизони сияҳи фом
کنیزی زان کنیزان سیه فام
Ки мекардӣ сиёҳӣ зу шабаҳи вом
که می کردی سیاهی زو شبه وام
Фитодаш дида бар ҳанҷори ширин
فتادش دیده بر هنجار شیرین
Наоне буии барад аз кори ширин
نهانی بوی برد از کار شیرین
Забонами лол он мешавам хира
زبانم لال آن میشوم خیره
Ду асбаи тохт бар болои зера
دو اسبه تاخت بر بالای زیره
Ба зераи хираи сари зонсон ки доне
به زیره خیره سر زآنسان که دانی
Фурӯ шуд чун балои осмонӣ
فرو شد چون بلای آسمانی
Фарозу шеби гарм ҷустуҷӯ шуд
فراز و شیب گرم جستجو شد
Ҳаме май ҷусти раҳи ҷоӣӣ ки ӯ шуд
همی می جست ره جائی که او شد
Ки ногуҳи дида бар ширинаш афтод
که ناگه دیده بر شیرینش افتاد
Бар ӯ печид чун ширин ба Фарҳод
بر او پیچید چون شیرین به فرهاد
Бибозӣ чанг дар зад сифлаи зоғӣ
ببازی چنگ در زد سفله زاغی
Фсрд аз Фси Фси риҳии чароғӣ
فسرد از فس فس ریحی چراغی
Баромад аз уфуқи мзлми саҳобй
برآمد از افق مظلم سحابی
Сияҳ гардид равшани офтобӣ
سیه گردید روشن آفتابی
Ба абри андар ниҳон шуд моҳи тобон
به ابر اندر نهان شد ماه تابان
Фурӯ шуд дар сиёҳии оби ҳайвон
فرو شد در سیاهی آب حیوان
Таҳаккум кард гўзӣ бар сурӯдӣ
تحکم کرد گوزی بر سرودی
Сияҳ шуд оташӣ аз тираи дӯдӣ
سیه شد آتشی از تیره دودی
Шуд аз бими табари ларзони ниҳолӣ
شد از بیم تبر لرزان نهالی
Забун юз шуд ширини Ғаззолӣ
زبون یوز شد شیرین غزالی
Сабоҳии гашти гум дар тираи шомӣ
صباحی گشت گم در تیره شامی
Маии бнҳФт дар нилии ғмомӣ
مهی بنهفت در نیلی غمامی
КлФи Фрсўди зулмати гашти моҳӣ
کلف فرسود ظلمت گشت ماهی
Ниҳон шуд Юсуфӣ дар тираи чоҳӣ
نهان شد یوسفی در تیره چاهی
Чу ширин ёфт коми орзӯи талх
چو شیرین یافت کام آرزو تلخ
Ҳилол зиндагонӣ дид дар слх
هلال زندگانی دید در سلخ
Ба азмии тезрави гулгуни барангехт
به عزمی تیزرو گلگون برانگیخت
Бадв чун субҳ бо шомӣ дар овехт
بدو چون صبح با شامی در آویخت
Ба ӯ бо соиди симин фурӯ зад
به او با ساعد سیمین فرو زد
Гуҳӣ ин зад тпончаҳи гоҳ ӯ зад
گهی این زد طپانچه گاه او زد
Пас аз бархе ҷиҳоду ҷангу пайкор
پس از برخی جهاد و جنگ و پیکار
Сарви даст булӯрӣн рафташ аз кор
سرو دست بلورین رفتش از کار
Намонад аз хастагии неруии ҷангаш
نماند از خستگی نیروی جنگش
Шуд аз хӯни ҷигари рухи лолаи рангаш
شد از خون جگر رخ لاله رنگش
Чу бо саг дар ҷувол афтод оҳӯ
چو با سگ در جوال افتاد آهو
Ба ҷуз таслим набӯд чора ӯ
به جز تسلیم نبود چاره او
Балии хубони тариқ кин ндонанд
بلی خوبان طریق کین ندانند
Вагар донанд ин ойин ндонанд
وگر دانند این آئین ندانند
Шаҳаншоҳони иқлӣми нкўӣӣ
شهنشاهان اقلیم نکوئی
Каллаи дорони малики хўбрўӣӣ
کله داران ملک خوبروئی
Дар он маъраз ки сози ҷанги созанд
در آن معرض که ساز جنگ سازند
Ба қонӯн дигар оҳанги созанд
به قانون دگر آهنگ سازند
Камон гиранд зи абрӯии камони дор
کمان گیرند ز ابروی کمان دار
Зира пӯшанд аз зулфи зира сор
زره پوشند از زلف زره سار
Диҳанд аз хайли мижгони арзи лашкар
دهند از خیل مژگان عرض لشکر
Кашанд аз ғамзаи хӯни рези ханҷар
کشند از غمزه خون ریز خنجر
Худ аз тиру камонгар роз гӯйанд
خود از تیر و کمان گر راز گویند
Сухани зи абрӯу мижгон боз гӯйанд
سخن ز ابرو و مژگان باز گویند
Чу бар сайд касе оҳанги созанд
چو بر صید کسی آهنگ سازند
Каманд аз турраи шбрнги созанд
کمند از طره شبرنگ سازند
Зананд аз ишваи пинҳони шабихун
زنند از عشوه پنهان شبیخون
Равони созанд аз теғи нигаҳи хӯн
روان سازند از تیغ نگه خون
Синон гиранд аз хобидаи мижгон
سنان گیرند از خوابیده مژگان
Ҷаҳон бар ҳам зананд аз чашми фаттон
جهان بر هم زنند از چشم فتان
Чу ёзнд аз нигоҳи тунди ханҷар
چو یازند از نگاه تند خنجر
Шавад сад малики дили афзӯни мусаххар
شود صد ملک دل افزون مسخر
Касе коўрои ҷамол дил фурӯз аст
کسی کاورا جمال دل فروز است
Чаҳ нисбат бо ҷиҳоди ним сӯз аст
چه نسبت با جهاد نیم سوز است
Буд Фарҳоди ширинро ҳам оварад
بود فرهاد شیرین را هم آورد
Ки то бовай кунад дар арсаи новирд
که تا باوی کند در عرصه ناورد
Ба кори он сияҳи ширин фурӯ монад
به کار آن سیه شیرین فرو ماند
Ба рух аз пардаи дили ашк хӯн ронад
به رخ از پرده دل اشک خون راند
Лабаш аз тоби дили тбхолаҳи бардошт
لبش از تاب دل تبخاله برداشت
Чу мурғи пуршикастаи нолаи бардошт
چو مرغ پرشکسته ناله برداشت
Ба алмоси мижаи биҷодаҳ май сифт
به الماس مژه بیجاده می سفت
Басӯи мизбон медид ва ме гуфт
بسوی میزبان می دید و می گفت
Ки эй паймони гусали номеҳрбони ёр
که ای پیمان گسل نامهربان یار
зи савдои гулат дар синаам хор
ز سودای گلت در سینه ام خار
Фитодам ман дарин гирдоби ҳоил
فتادم من درین گرداب هایل
Ту хуши осӯда бар домони соҳил
تو خوش آسوده بر دامان ساحل
Лаболаби соғари коми ман аз хӯн
لبالب ساغر کام من از خون
Турои лаби ҷуръаи нӯши оби гулгун
ترا لب جرعه نوش آب گلگون
Марои ҷорӣ чу минои ашки глФом
مرا جاری چو مینا اشک گلفام
Ту дар базми тараб дар ханда чун ҷом
تو در بزم طرب در خنده چون جام
Зиҳии ойину расми ишқи бозӣ
زهی آئین و رسم عشق بازی
Ҷзоки аллоҳи зиҳии меҳмони навозӣ
جزاک الله زهی مهمان نوازی
Нишаста мизбон бо хотири танг
نشسته میزبان با خاطر تنگ
Гуҳӣ бо бахту гуҳ бо хеш дар ҷанг
گهی با بخت و گه با خویش در جنگ
Ва оўхи оўхи ин шӯр ва фиғон чист
و آوخ آوخ این شور و فغان چیست
Марои ин оташи андар хонимон чист
مرا این آتش اندر خانمان چیست
На рӯй онкии рои ҷанги созам
نه روی آنکه رای جنگ سازم
На даст онкӣ нарад сулҳи бозам
نه دست آنکه نرد صلح بازم
Кунамгар ҷанг наз ақласту фарҳанг
کنم گر جنگ نز عقل است و فرهنگ
Кунамгар сулҳ наз номаст ва на нанг
کنم گر صلح نز نام است و نه ننگ
Ки ногуҳи ногуҳ аз сардоби зерин
که ناگه ناگه از سرداب زیرین
Ба гӯш омад варои фарёди ширин
به گوش آمد ورا فریاد شیرین
Нмондши ақлу сабру тоқату ҳуш
نماندش عقل و صبر و طاقت و هوش
Ҳам аз худ ҳам зъолм кард Фрмўш
هم از خود هم زعالم کرد فرموش
Гузашташи оби тоқати як не аз сар
گذشتش آب طاقت یک نی از سر
Надонист аз парешонеи пай аз сар
ندانست از پریشانی پی از سر
Чу гурги хашмгин бар гӯсфандон
چو گرگ خشمگین بر گوسفندان
Ҳамеи хоӣиди мари дандон ба дандон
همی خائید مر دندان به دندان
Зҷои хеш чун сарв равон хост
زجای خویش چون سرو روان خاست
Мадади зи иқболу бахт аз осмони хост
مدد ز اقبال و بخت از آسمان خواست
Ба дастии чӯб ва бар даст дигар санг
به دستی چوب و بر دست دگر سنگ
Фурӯ зад бо сиёҳони навбати ҷанг
فرو زد با سیاهان نوبت جنگ
Бузади худро бар он ҷамъи парешон
بزد خود را بر آن جمع پریشان
Сари сардобро бигирифт аз эшон
سر سرداب را بگرفت از ایشان
Фалаки ёрӣу ахтар Фрҳӣ кард
فلک یاری و اختر فرهی کرد
Фазои арса аз хасмон тиҳӣ кард
فضای عرصه از خصمان تهی کرد
Балӣ чун теғи ёзди шоҳи афлок
بلی چون تیغ یازد شاه افلاک
Ҷаҳон аз лашкар зулмат кунад пок
جهان از لشکر ظلمت کند پاک
Чу холӣ дид кох аз хасми тира
چو خالی دید کاخ از خصم تیره
Даромад хоҷаи маҳфил ба зера
درآمد خواجه محفل به زیره
Ғаззолӣ дид бо хирсӣ ба новирд
غزالی دید با خرسی به ناورد
Ҳмоӣӣ бо сияҳи зоғӣ ҳам оварад
همائی با سیه زاغی هم آورد
Ҷудо кард аз сифедии он сияҳ ро
جدا کرد از سفیدی آن سیه را
Кашид аз ақди лўлўи он шабаҳ ро
کشید از عقد لولو آن شبه را
Чунон типо задаш бар таблаи кун
چنان تیپا زدش بر طبله کون
Ки ҷуст аз пизии сардоби берун
که جست از پیزی سرداب بیرون
Сари ширини зи хоки роҳи бардошт
سر شیرین ز خاک راه برداشت
Фишонд аз дидаи ашку оҳи бардошт
فشاند از دیده اشک و آه برداشت
Ки эй асли нишоту дафъи андӯҳ
که ای اصل نشاط و دفع اندوه
зи андӯҳи фироқат бар дилами кӯҳ
ز اندوه فراقت بر دلم کوه
Ба ком ғайр гардад ахтари имрӯз
به کام غیر گردد اختر امروز
Буд хӯни ҷигар дар соғари имрӯз
بود خون جگر در ساغر امروز
Фалаки зинҳори хору бахти тира
فلک زنهار خوار و بخت تیره
Ҷаҳони носозгору хасми хира
جهان ناسازگار و خصم خیره
Ба ӣнон чора набӯд ҷузи мудоро
به اینان چاره نبود جز مدارا
Нишоед шиша зад бар санги хоро
نشاید شیشه زد بر سنگ خارا
Агар чаҳ даврӣ аз ту марҳами риш
اگر چه دوری از تو مرهم ریش
Гузаштан нест ҷуз аз ҳастӣ хеш
گذشتن نیست جز از هستی خویش
Набинам ҷузи ҷдоӣии чораи кор
نبینم جز جدائی چاره کار
Гзирӣ нест дар ин чораи ночор
گزیری نیست در این چاره ناچار
Дарин сардобаи ҷой зистан нест
درین سردابه جای زیستن نیست
Ки ҷузи афсонаи мӯр влгн нест
که جز افسانه مور ولگن نیست
Салоҳи он байнам эй оҳӯии мишкӣн
صلاح آن بینم ای آهوی مشکین
Ки рӯзӣ чанд чун Фарҳоди мискин
که روزی چند چون فرهاد مسکین
Кунам аз суҳбати ширини канора
کنم از صحبت شیرین کناره
Кунам ман синагар ӯ кунад хора
کنم من سینه گر او کند خاره
Чу ширини лобаҳои мизбон дид
چو شیرین لابه های میزبان دید
Ба бурҳони гуфтанаши ширин забон дид
به برهان گفتنش شیرین زبان دید
Ба ширин ханда гуфт эй ҷони ширин
به شیرین خنده گفت ای جان شیرین
Ба ъмдои моили ҳиҷрони ширин
به عمدا مایل هجران شیرین
Набошад донам аз ин изтирорат
نباشد دانم از این اضطرارت
Гзир аз васли ширини ихтиёрат
گزیر از وصل شیرین اختیارت
?герат дар даст будӣ ихтиёрӣ
گرت در دست بودی اختیاری
Ту он муҳками вафои фархундаи ёрӣ
تو آن محکم وفا فرخنده یاری
Ки нагузинӣ раҳи ҳиҷрони ширин
که نگزینی ره هجران شیرین
Ҳаме то бар лаб ояд ҷони ширин
همی تا بر لب آید جان شیرین
Пас аз бархе ҳикояти он ду ғамнок
پس از برخی حکایت آن دو غمناک
Чу мотами дидагон бо чашми намнок
چو ماتم دیدگان با چشم نمناک
Ҷаҳон аз оҳи дили пар дӯд карданд
جهان از آه دل پر دود کردند
Хурушони икдгр бадрӯд карданд
خروشان یکدگر بدرود کردند
Баромади он ғизол аз ҳалқаи дом
برآمد آن غزال از حلقه دام
Чу мурғии дидаи сайёд аз раҳи бом
چو مرغی دیده صیاد از ره بام
Равон ифшоанд чун бар сидраи ҷбрил
روان افشاند چون بر سدره جبریل
Сӯии хлўтгаҳи худ боли таҳвил
سوی خلوتگه خود بال تحویل
Худованди сарои дорои маҳфил
خداوند سرا دارای محفل
Ба комии талх чун заҳри ҳалоҳил
به کامی تلخ چون زهر هلاهل
Ба дониши кори басти афсунгарӣ ро
به دانش کار بست افسون گری را
Раҳанд аз қайди шишаи он парӣ ро
رهاند از قید شیشه آن پری را
Занон аз носабурии санг бар дил
زنان از ناصبوری سنگ بر دل
Бурун омад аз он торики манзил
برون آمد از آن تاریک منزل
Сиёҳони огаҳӣ аз кори бурданд
سیاهان آگهی از کار بردند
Ҳикояти ҷониби сардори бурданд
حکایت جانب سردار بردند
Ки он мурғи гирифтор аз раҳи бом
که آن مرغ گرفتار از ره بام
Бурун шуд зоҳтмоми хоҷаи аздом
برون شد زاهتمام خواجه ازدام
Чу пайдо нест мақсад аз чаҳ пўӣим
چو پیدا نیست مقصد از چه پوئیم
Қисоси ин ҷарима аз ки ҷўӣим
قصاص این جریمه از که جوئیم
Сипаҳбад шуд чу зини афсонаи огоҳ
سپهبد شد چو زین افسانه آگاه
Баровард аз дили гарми оташини оҳ
برآورد از دل گرم آتشین آه
Ки оўхи кӯшиш бе ҳосили ман
که آوخ کوشش بی حاصل من
Дареғ аз бахти ман оҳ аз дили ман
دریغ از بخت من آه از دل من
Дареғи он ранҷ беҳосил ки барадам
دریغ آن رنج بی حاصل که بردم
Дареғи он хӯн ки дар ин кор хӯрдам
دریغ آن خون که در این کار خوردم
Дареғи он меҳнати шаби зиндаи дорӣ
دریغ آن محنت شب زنده داری
Дареғи он то саҳари ахтари шуморӣ
دریغ آن تا سحر اختر شماری
Дариғо он ҳамаи найрангу афсун
دریغا آن همه نیرنگ و افسون
Дариғо он ҳамаи шӯру шабихун
دریغا آن همه شور و شبیخون