Зини алъобдин номи мардии мардуми борФрўши Мозандарон аз дербоз бар кеши даравишон буду неки андеши эшон . Бо пери роҳу пешвои огоҳи ҳоҷии млорзои ҳамадонӣ бастагӣ дошт . Ва ҷуз ӯ аз ҳар ки ба рӯзгории ваии андари рустагӣ . Солӣ ба симнон ва аз онҷои замини бӯси перро оҳанг Ҳамадон кард . Маро гуфт ту низ созномаҳ ва паёмӣ кун ва дар саркораш аз худ номӣ бирав комии хоҳ . Гуфтам марои надидау ношинохти бадишони пиндории неку гумоне зебо ҳаст . Тарсами ин бастани моя гусехтан гардаду саранҷом аз ин омезиши чора гурехтан бошад . Лобаам хоки шимурду пӯзишам бод ингошт . Навиштам хдоўндгорои хоҳонаму танбал агар туоне бабр ва агар наёрӣ гирди срмгрдон .

زین العابدین نام مردی مردم بارفروش مازندران از دیرباز بر کیش درویشان بود و نیک اندیش ایشان. با پیر راه و پیشوای آگاه حاجی ملارضای همدانی بستگی داشت. و جز او از هر که به روزگاری وی اندر رستگی. سالی به سمنان و از آنجا زمین بوس پیر را آهنگ همدان کرد. مرا گفت تو نیز سازنامه و پیامی کن و در سرکارش از خود نامی برو کامی خواه. گفتم مرا ندیده و ناشناخت بدیشان پنداری نیک و گمانی زیبا هست. ترسم این بستن مایه گسیختن گردد و سرانجام از این آمیزش چاره گریختن باشد. لابه ام خاک شمرد و پوزشم باد انگاشت. نوشتم خداوندگارا خواهانم و تنبل اگر توانی ببر و اگر نیاری گرد سرمگردان.

Пас аз моҳии ду пайки фаррухи пай боз омаду посухии шиўонгор аз ваии бози супурд ба се чизам роҳ намӯда буд ва аз ба аФтодкор огоҳ фармуд . Чун ниҳоди бадгавҳари неруӣ бор надошту ҷони танпарвар пурвои кор , брхўондму дрнўштм бӯса додам ва ба ҷои ҳаштум . Ҳафта ё камтари бад-ӣни бргзшти ниҳоду маниш дигаргун шуд , тирагӣ дар кост , равшании брФзўд , пештар ончӣ омӯхта ва андӯхта будам фаромӯш омаду камтари чизҳои нодида ва нашунида чеҳра намой ойинаи дониш ва ҳуш афтод . Дил аз омезиши мардум рамидан гирифт ва дар кунҷҳои торик аз танҳо ба тнҳоӣӣ орамидан , ҳар чаҳ ҳастӣ ба чашми андарами духтарии поку покизау шарми огӣн ва дӯшиза намӯдӣ , дар чеҳру пайкари андому дидор Марям дошту ҷузи пешонии тознхи пой то сар аз чашми раҳеи пӯшидаи вФроҳм , даҳ араш ё камтар аз он сӯии ситода буд ва ҳамвора чашм дар ман ниҳода , ман низ бар ӯ дидау дили дӯхтаи доштаму ҷон ба азри меҳру тоби чеҳраши сӯхта . Чун дамӣ чанд бидон бргзштии ҳамон пайкари хуби дидори дрёӣии нои пайдо канор омадӣ ,у ҷунбиши нарми ҳанҷораши пайвастаи миёнаи гузар ва карона сипор , дил бидидӣ ки дар он покизаи духтари нгрстии тамошоро дилу дида дар он бастӣу бихўду мадҳуши нигарон нигарон нишастӣ . Ҳамчунон дайр накашидау сайри надидаи бози дарёи ҳамон зебо духтар шудӣ ва бекост ва фузуд бар ҳамон дидору пайкар .

پس از ماهی دو پیک فرخ پی باز آمد و پاسخی شیوانگار از وی باز سپرد به سه چیزم راه نموده بود و از به افتادکار آگاه فرمود. چون نهاد بدگوهر نیروی بار نداشت و جان تن پرور پروای کار، برخواندم و درنوشتم بوسه دادم و به جای هشتم. هفته یا کمتر بدین برگذشت نهاد و منش دگرگون شد، تیرگی در کاست، روشنی برفزود، پیش تر آنچه آموخته و اندوخته بودم فراموش آمد و کمتر چیزهای نادیده و نشنیده چهره نمای آئینه دانش و هوش افتاد. دل از آمیزش مردم رمیدن گرفت و در کنج های تاریک از تنها به تنهائی آرمیدن، هر چه هستی به چشم اندرم دختری پاک و پاکیزه و شرم آگین و دوشیزه نمودی، در چهر و پیکر اندام و دیدار مریم داشت و جز پیشانی تازنخ پای تا سر از چشم رهی پوشیده وفراهم، ده ارش یا کمتر از آن سوی ستاده بود و همواره چشم در من نهاده، من نیز بر او دیده و دل دوخته داشتم و جان به اذر مهر و تاب چهرش سوخته. چون دمی چند بدان برگذشتی همان پیکر خوب دیدار دریائی نا پیدا کنار آمدی، و جنبش نرم هنجارش پیوسته میانه گذر و کرانه سپار، دل بدیدی که در آن پاکیزه دختر نگرستی تماشا را دل و دیده در آن بستی و بیخود و مدهوش نگران نگران نشستی. همچنان دیر نکشیده و سیر ندیده باز دریا همان زیبا دختر شدی و بی کاست و فزود بر همان دیدار و پیکر.

Дарози дроӣӣ то кӣ , фузуни сроӣӣ то чанд , шабу рӯзами чаҳор сол афзӯн бидон хуши тамошо ҳаме рафт ,у ҷузи он жарфи дарёу шигарфи пайкари ҳеҷам пеши чашми рухи афрӯзи чеҳра гшо набӯд . Шигифтии инки он рӯзгори дайри анҷом дар олӯдагӣу осӯдагии ҷузи ёди бори худои ҳеҷ андешау сголши гирди равону перомун ниҳод нагаштӣ . Зебоу зишт , дӯзаху биҳишт , пасту баланд , хору арҷмандам яксар фаромӯш буду забон аз биғораҳу ситоиши дӯсту душману марду зани хомӯш . Чаҳ хомӯшӣу кадоми фаромӯшӣ , аз ҳамаи офариниши ҷуз зебо намедидам ва ҳар чизи чунонкии доноён ва биноён гуфтаанд ба чашму гӯши андари шоиста ва шево менамӯд , ин рӯзи хушу ҳангоми некӯ аз хуии бдФрмо ва фузуд олоиши андаки андак костан овараду зиён хостан , аз ин костии озурдаи равонро тимории бузурги зоду андӯҳӣ гарон раст . Вале ҷузи сар ниҳодану сарришта ба хости бори худои боз додан чора намедонистаму рози ин дарди наҳуфта ба кас гуфтан наметавонистам . Рӯзӣ ба ногуҳи он хуши андешау тамошои рахти бардошт , биноӣӣ зиён карду рўшноӣӣ бар карон зист . Он дарёии ширин фурӯ ҷӯшед ва он чеҳри длорои пардаи дарбасти дидаи як байн фароҳам шуду чашм бисёр нигар боз афтод . Дилро ҳаросии ҳуш гзо хосту дидаи девонаи ранги шебу боло нгрстн гирифт . Одамиёнро хираду дурушт , марду зан , зишту зебои ончӣ аз Фрхоӣ ҳастӣ рахти баста ,у ончӣ ҳануз аз тангнои нестӣ боз наруста , бо ончӣ кунун ҳастанд бар дасти рост фароҳам дидам , се гуруҳам ба чашми андари озода ва растгор омад , ва як гуруҳи олӯдау гирифтор . Он ҳангомаи растохези ҷома низ сипарии гашту дидау гӯш аз он моя диданҳоу шуниданҳо баҳраи кӯрӣ ва карӣ ёфт . Пас аз сӯии рости наздики худ овозӣ шунидам ки срдориаҳ бигӯӣ . Бо онкии дайр гоҳе ҳаме рафт то дил аз андешаи чомагарӣу чакомаи сроӣии рустау лаби бастаи доштам ин гуфтам бар забон омад :

دراز درائی تا کی، فزون سرائی تا چند، شب و روزم چهار سال افزون بدان خوش تماشا همی رفت، و جز آن ژرف دریا و شگرف پیکر هیچم پیش چشم رخ افروز چهره گشا نبود. شگفتی اینکه آن روزگار دیر انجام در آلودگی و آسودگی جز یاد بار خدای هیچ اندیشه و سگالش گرد روان و پیرامون نهاد نگشتی. زیبا و زشت، دوزخ و بهشت، پست و بلند، خوار و ارجمندم یکسر فراموش بود و زبان از بیغاره و ستایش دوست و دشمن و مرد و زن خاموش. چه خاموشی و کدام فراموشی، از همه آفرینش جز زیبا نمی دیدم و هر چیز چنانکه دانایان و بینایان گفته اند به چشم و گوش اندر شایسته و شیوا می نمود، این روز خوش و هنگام نیکو از خوی بدفرما و فزود آلایش اندک اندک کاستن آورد و زیان خواستن، از این کاستی آزرده روان را تیماری بزرگ زاد و اندوهی گران رست. ولی جز سر نهادن و سررشته به خواست بار خدا باز دادن چاره نمی دانستم و راز این درد نهفته به کس گفتن نمی توانستم. روزی به ناگه آن خوش اندیشه و تماشا رخت برداشت، بینائی زیان کرد و روشنائی بر کران زیست. آن دریای شیرین فرو جوشید و آن چهر دلارا پرده دربست دیده یک بین فراهم شد و چشم بسیار نگر باز افتاد. دل را هراسی هوش گزا خاست و دیده دیوانه رنگ شیب و بالا نگرستن گرفت. آدمیان را خرد و درشت، مرد و زن، زشت و زیبا آنچه از فرخای هستی رخت بسته، و آنچه هنوز از تنگنای نیستی باز نرسته، با آنچه کنون هستند بر دست راست فراهم دیدم، سه گروهم به چشم اندر آزاده و رستگار آمد، و یک گروه آلوده و گرفتار. آن هنگامه رستاخیز جامه نیز سپری گشت و دیده و گوش از آن مایه دیدن ها و شنیدن ها بهره کوری و کری یافت. پس از سوی راست نزدیک خود آوازی شنیدم که سرداریه بگوی. با آنکه دیر گاهی همی رفت تا دل از اندیشه چامه گری و چکامه سرائی رسته و لب بسته داشتم این گفتم بر زبان آمد:

Ҳамчунон роҳи нпимўдаҳ , чома ба поён рафт . Дар се шабонаи рӯзи понздаҳи чома бар ҳамин роҳу равиши дарҳам баста афтоду баҳами пайваста . Поёни рӯзи сими бози ҳамон овоз шунидам ки лаб аз гуфт ин гӯнаи сухани бастаи дору хомаи шикаста . Панҷ рӯзами ҳангом ба хомӯшӣ шуду ҳанҷор дар фаромӯшӣ . Панҷумин рӯзами ҳамон овози гӯши гузор ва ҳуш сипор омад ки гуфтан ва хамӯширо ҳар ду фармонаст . Хоҳии поси даҳани дор , хоҳии соз сухан кун . Аз он пас бим ва бокӣ ки буд пок аз ниҳод бархест ва аз он моя дид ва шунидам дидау гӯши сари якбора бебаҳра ва ноком зист .

همچنان راه نپیموده، چامه به پایان رفت. در سه شبانه روز پانزده چامه بر همین راه و روش درهم بسته افتاد و بهم پیوسته. پایان روز سیم باز همان آواز شنیدم که لب از گفت این گونه سخن بسته دار و خامه شکسته. پنج روزم هنگام به خاموشی شد و هنجار در فراموشی. پنجمین روزم همان آواز گوش گزار و هوش سپار آمد که گفتن و خموشی را هر دو فرمان است. خواهی پاس دهن دار، خواهی ساز سخن کن. از آن پس بیم و باکی که بود پاک از نهاد برخاست و از آن مایه دید و شنیدم دیده و گوش سر یکباره بی بهره و ناکام زیست.