Кори ман бандаи пас аз бадрӯди сари корӣ ки аз ҳрдидаҳи равадҳо хӯн ронад ва аз ҳрдўдмони дӯд марг ангехт ду шаб дар кохи баланди бунёди бандагони воло ва се рӯз ва як шаби боло дар базми ёри деринау меҳри андеш бе кӣнаи наввоби исфаҳонӣ ки ҳанҷори иктоӣии моро худ аз ҳамаи беҳтари доне , давр аз он рӯй зебоу гуфтори шево бар ҷои бодаи гулрангу овои чанги хӯни дил ба соғару нолаи ҷони гусал аз сина бар ахтари ҳамеи тохт , шеър :
کار من بنده پس از بدرود سر کاری که از هردیده رودها خون راند و از هردودمان دود مرگ انگیخت دو شب در کاخ بلند بنیاد بندگان والا و سه روز و یک شب بالا در بزم یار دیرینه و مهر اندیش بی کینه نواب اصفهانی که هنجار یکتائی ما را خود از همه بهتر دانی، دور از آن روی زیبا و گفتار شیوا بر جای باده گلرنگ و آوای چنگ خون دل به ساغر و ناله جان گسل از سینه بر اختر همی تاخت، شعر:
Ба кафи пиёла ба гулшани рӯми чисон бе ту
به کف پیاله به گلشن روم چسان بی تو
Чаҳ хӯн чаҳ бода чаҳ гулхан чаҳ гулистон бе ту
چه خون چه باده چه گلخن چه گلستان بی تو
Одинаи он ҳафтаи фурӯғи дидаи бахтиёрӣ , чароғи дӯдаи шаҳриёрӣ , пирӯзии ахтару бахти перояи афсару тахт , Носириддини Фркшўри пушти лашкари шоҳи нав аз сами саманди ситораи стоми нахҷӣргоҳи лор ва он сомонро ба моҳ нав орост ман банда бидон пиндор ки маин зодаи шаҳриёрон ва баин озодаи сухани гузарон низ саркорашро анбози биёбон ва даштанду дмсози тамошоу гашти коми ноком ба боғи таҷрӣши андари наввобро бо доғи даврии ҷуфти дирангу шитоби омадаму анбози бедорӣу хоби дил аз буйа ҳар рўӣии дида фаро дӯхту тан аз пўиаҳ ҳар кўӣӣ пой фурӯбаст , шеър :
آدینه آن هفته فروغ دیده بختیاری، چراغ دوده شهریاری، پیروزی اختر و بخت پیرایه افسر و تخت، ناصرالدین فرکشور پشت لشکر شاه نو از سم سمند ستاره ستام نخجیرگاه لار و آن سامان را به ماه نو آراست من بنده بدان پندار که مهین زاده شهریاران و بهین آزاده سخن گذران نیز سرکارش را انباز بیابان و دشتند و دمساز تماشا و گشت کام ناکام به باغ تجریش اندر نواب را با داغ دوری جفت درنگ و شتاب آمدم و انباز بیداری و خواب دل از بویه هر روئی دیده فرا دوخت و تن از پویه هر کوئی پای فروبست، شعر:
Пои маҷнӯн гар напуед кӯии Лайлӣ , ланги зебо
پای مجنون گر نپوید کوی لیلی، لنگ زیبا
Чашми ёқӯб ар набинад рӯй Юсуф , кӯри хуштар
چشم یعقوب ار نبیند روی یوسف، کور خوشتر
Шабҳо бар пояи кохи сар дар осоиши дилро дар ситоишу сипоси сари кори шоҳзодау ҳакими рўзгзор будем , ва рӯзҳо дар сояи шох бе бар поёни кори шикору бозгашти он ду бузургворро ҳафтаи шумор . Дируз ки надонам аз ҳафта кадомасту моҳи онро чаҳ ном , азин диранги дайри анҷоми дил ба танг омаду минои тавонам аз ин шикеби ранҷи фарҷом ба санг . Аз нишемани соз парвоз кардаму ошён дар бунгоҳи пеши рӯи расатону равандаи ростини ҳоҷии ниёз аз ҳар дар гуфтугӯе рафт ва аз ҳар кас ҷстҷўӣӣ хост . Анҷоми анҷумани неи не ки оғози сухани ҳамаи достонҳо бар карон зисту афсонаи нахҷӣру гашти диранги гарони санги он даррау дашт дар миён афтод , ҷони танги тоби дарди даврии моҳи шаҳриёрону шоҳи сухани гузорону ранҷи тнҳоӣӣу шиканҷи ношкибоӣии худро даст аз даҳони бардошту фарёди ҷонкоҳ аз бунгоҳи моҳӣ бар харгоҳ моҳ кашид .
شب ها بر پایه کاخ سر در آسایش دل را در ستایش و سپاس سر کار شاهزاده و حکیم روزگذار بودیم، و روزها در سایه شاخ بی بر پایان کار شکار و بازگشت آن دو بزرگوار را هفته شمار. دیروز که ندانم از هفته کدام است و ماه آنرا چه نام، ازین درنگ دیر انجام دل به تنگ آمد و مینای توانم از این شکیب رنج فرجام به سنگ. از نشیمن ساز پرواز کردم و آشیان در بنگاه پیش رو راستان و رونده راستین حاجی نیاز از هر در گفتگویی رفت و از هر کس جستجوئی خاست. انجام انجمن نی نی که آغاز سخن همه داستان ها بر کران زیست و افسانه نخجیر و گشت درنگ گران سنگ آن دره و دشت در میان افتاد، جان تنگ تاب درد دوری ماه شهریاران و شاه سخن گزاران و رنج تنهائی و شکنج ناشکیبائی خود را دست از دهان برداشت و فریاد جانکاه از بنگاه ماهی بر خرگاه ماه کشید.
Шогирди дарвеши ин афғони ахгартузу ?вилаи ахтртозро дар паии оҳанг грстн диду грстни оскўни зои тӯфони хезро ба дарёи дарёи прголаҳи дилу лухти ҷигари обистан , ба нармии дилами бози ҷуст ва ба гармии ашкам дар кост ки аз ин сголши ҳуши пардозу андешаи нӯш ӯ бори бозоӣ , ки сари кори шоҳзодаи озодаи волои нажода бо бахти баланду тахти афроштау шикваи хусравонеу сомони фарау сози фаровону фари Фаридунӣу ромиши ҷамшедӣ ва ҳар мояи баргу соз ва ноӣу нӯш ки шоҳзодагонро бояду озодагонро шояд , зеби афзои боғу кишти ҳисораку базми орои роғу дашт ҷаморонаст ва ҳар бомдод аз пас остони бӯси фаргоҳи кайвони даргоҳи Эрони худоӣ ки меҳраши моҳчаҳи ахтари боду баҳромаши шрбошрни лашкар тоаду пос аз шоми гузашта бо гуруҳеи донишварону анбӯҳии равони парварони рўзгзор .
شاگرد درویش این افغان اخگر توز و ویله اخترتاز را در پی آهنگ گرستن دید و گرستن آسکون زای طوفان خیز را به دریا دریا پرگاله دل و لخت جگر آبستن، به نرمی دلم باز جست و به گرمی اشکم در کاست که از این سگالش هوش پرداز و اندیشه نوش او بار بازآی، که سر کار شاهزاده آزاده والا نژاده با بخت بلند و تخت افراشته و شکوه خسروانی و سامان فره و ساز فراوان و فر فریدونی و رامش جمشیدی و هر مایه برگ و ساز و نای و نوش که شاهزادگان را باید و آزادگان را شاید، زیب افزای باغ و کشت حصارک و بزم آرای راغ و دشت جماران است و هر بامداد از پس آستان بوس فرگاه کیوان درگاه ایران خدای که مهرش ماهچه اختر باد و بهرامش شرباشرن لشکر تاد و پاس از شام گذشته با گروهی دانشوران و انبوهی روان پروران روزگذار.
Худованди сухани устоди куҳани Қоонӣ низ бо меҳрбони мизбони хеши амири охур ки як тоз паҳнаи мардӣ ва мардумӣаст ,у фаррухи сурӯшӣ дар ҷомаи одамӣ ,у ҷавонон , содаи рӯу биҷодаҳи лаби машки мӯ ,у симини ғабғаби ромишафзо , ранҷи коҳи душмани афкан , дӯсти хоҳи базми оро , ҷоми бахши ҷоми паймо , коми бахши родгўҳр , неки хуи покдли покизаи рӯи нарм бар нозуки бадани хуши забони ширини сухани шармгини озармтуз , меҳрпарвар кӣнаи сӯз , чархи зани паймонаи боз , равадгар тунбаки навоз ки ҳар як гардуни хуршедиро ҳафт осмон моҳанду авранги ҷамшедиро ҳафтод кишвари шоҳ , вижаи Меҳдӣу асмъил ки гўӣӣ навой Довӯдӣ дар ноӣ ин ҳаштаанду хоки Юсуф аз гул он сиришта озода аз банди бдкишу панди неки андеши осӯда рӯзгорӣ дораду фархундаи корўи борӣ , шеър :
خداوند سخن استاد کهن قاآنی نیز با مهربان میزبان خویش امیر آخور که یک تاز پهنه مردی و مردمی است، و فرخ سروشی در جامه آدمی، و جوانان، ساده رو و بیجاده لب مشک مو، و سیمین غبغب رامش افزا، رنج کاه دشمن افکن، دوست خواه بزم آرا، جام بخش جام پیما، کام بخش رادگوهر، نیک خو پاکدل پاکیزه رو نرم بر نازک بدن خوش زبان شیرین سخن شرمگین آزرم توز، مهر پرور کینه سوز، چرخ زن پیمانه باز، رودگر تنبک نواز که هر یک گردون خورشیدی را هفت آسمان ماهند و اورنگ جمشیدی را هفتاد کشور شاه، ویژه مهدی و اسمعیل که گوئی نوای داودی در نای این هشته اند و خاک یوسف از گل آن سرشته آزاده از بند بدکیش و پند نیک اندیش آسوده روزگاری دارد و فرخنده کارو باری، شعر:
Он ду кошФтаҳ буд меҳр дар ин моҳ дар он
آن دو کاشفته بود مهر در این ماه در آن
Бошадаш длнгрони гоҳ дар ин гоҳ дар он
باشدش دلنگران گاه در این گاه در آن
На ба зорӣу зару зўркш аз бахт афтод
نه به زاری و زر و زورکش از بخت افتاد
Бар ба коми дилу ҷони бор дар ин роҳ дар он
بر به کام دل و جان بار در این راه در آن
Ҳар куҷо ҳар киу ҳарчаши ҳамагар худ лабу чашм
هر کجا هر که و هرچش همه گر خود لب و چشم
Хушк ватар дар супурди хоҳ дар ин хоҳ дар он
خشک و تر در سپرد خواه در این خواه در آن
Саркори волои бомдодони пагоҳи вайу бастгоҳро ончӣ бояд ва хоҳад асби саворӣу астари борӣ фиристодаанд , ва орзӯҳои дилро ба дидори ҷони парвариши гузоришии ороми сӯзу шитоб овез дода , бе сухани поси фармону буйаи базми биҳишти озини шоҳзодаро аз он густаришҳои нағзу рангину хӯришҳои чарбу ширин , лолаҳои сипеҳри пайкару шимолаҳои ситораи гавҳар , содаҳои Фрштӣ рӯйу бодаҳои биҳиштии ҷӯй , равадҳои сурӯди овез ва сурӯдҳои дрўдонгиз ,у дигари хостаҳоу оростаҳо ки сарояндаро аз гуфтан гирифт ояду ниўшндаҳро аз шнФтн шигифт фазояд , бе ҳеҷ фурӯгузошт хоҳад гузашт . Инак бадрӯди ёру ёрону кошонау колои вондози ҳисораку ҷаморону намози фаргоҳи волоро кафш аз кулоҳ надонаду шинохти чоҳ аз роҳи натавонад . Мисра : пой то сари дидаи гирди омода дидор бош .
سرکار والا بامدادان پگاه وی و بستگاه را آنچه باید و خواهد اسب سواری و استر باری فرستاده اند، و آرزوهای دل را به دیدار جان پرورش گزارشی آرام سوز و شتاب آویز داده، بی سخن پاس فرمان و بویه بزم بهشت آذین شاهزاده را از آن گسترش های نغز و رنگین و خورش های چرب و شیرین، لاله های سپهر پیکر و شماله های ستاره گوهر، ساده های فرشتی روی و باده های بهشتی جوی، رودهای سرود آویز و سرودهای درودانگیز، و دیگر خواسته ها و آراسته ها که سراینده را از گفتن گرفت آید و نیوشنده را از شنفتن شگفت فزاید، بی هیچ فروگذاشت خواهد گذشت. اینک بدرود یار و یاران و کاشانه و کالا وانداز حصارک و جماران و نماز فرگاه والا را کفش از کلاه نداند و شناخت چاه از راه نتواند. مصرع: پای تا سر دیده گرد آماده دیدار باش.
Андӯҳи гарони хез аз ин навиди сарои пои умед то з рамидан гирифту ҷони парокандаи рӯз аз парешонеҳо соз орамидан . Дил аз осемаи сирриҳо фароҳами шаст ?у гулгуни сиришк аз ду асба давиданҳо лагоми такопуӣ дар чиди ранги резии роғҳо лола бедоғ раст ва рӯй хӯн полуд боғҳо сӯрӣ сероб дамид . Чеҳри ниёзами остони ситоиш судан овараду пои умедам ба неруии ин мужда бе дастёрии дстўораҳи санглохи фарохи паҳнои ҷаморон паймудан , роҳӣ ки раҳеро ба поймардии роҳи анҷом ба моҳии даст супурдан набӯд ва бе се чаҳор диранги дайри оҳанги пои биёбони бурдани пиёда бо ин пои гусастаи паии бикӣ чашм зад сипарӣ шуд ва агар роҳи сад чандон низ будӣ нотавони тани ҳамеи брёди дидори дӯсти навиштану гузаштан ҳамчунон ёварӣ мекард , назм :
اندوه گران خیز از این نوید سرا پا امید تا ز رمیدن گرفت و جان پراکنده روز از پریشانی ها ساز آرمیدن. دل از آسیمه سری ها فراهم شست؟ و گلگون سرشک از دو اسبه دویدن ها لگام تکاپوی در چید رنگ ریزی راغ ها لاله بی داغ رست و روی خون پالود باغ ها سوری سیراب دمید. چهر نیازم آستان ستایش سودن آورد و پای امیدم به نیروی این مژده بی دستیاری دستواره سنگلاخ فراخ پهنای جماران پیمودن، راهی که رهی را به پایمردی راه انجام به ماهی دست سپردن نبود و بی سه چهار درنگ دیر آهنگ پای بیابان بردن پیاده با این پای گسسته پی بیکی چشم زد سپری شد و اگر راه صد چندان نیز بودی ناتوان تن همی بریاد دیدار دوست نوشتن و گذشتن همچنان یاوری می کرد، نظم:
Бар сари хор ба ёди ту чунон хуш биравам
بر سر خار به یاد تو چنان خوش بروم
Ки касе хуш наравад бар сари дебо ва паранд
که کسی خوش نرود بر سر دیبا و پرند
Бории роҳи пӯёну шоҳи ҷӯёни пешгоҳи ҳумоюни базми саркори волоро ниёзмандонаи намози барадами навозишҳои хдиўонаҳи саркораши хоксоронро бо ҳамаи пастии сипеҳри осо сарафрозӣ дод фаргоҳи офтоби озини биҳишти ойинро аз ёрони бори вижаи ду роди равонпарвар ва ду устоди сухани густари завқӣу муҳаррами пас аз ниёйиши шоҳзода ба ситоиши саркор ороста дидам , ва ба гуфт зебоу гузориши шево аз болои дстўонаҳ то поёни мочони ҳумоюни биҳиштии пар аз хостаи ман банда аз пасу пеши длнгрону дидаи чзон ки онкӣ маро орзӯаст кӣ ба кӯрии бадхоҳу коми дӯст аз роҳ хоҳад расед ва бар дастурӣ ки борҳои дидем ва буд ба дидори фархундау гуфтор дар хури ороиши афзой харгоҳ хоҳад шуд .
باری راه پویان و شاه جویان پیشگاه همایون بزم سرکار والا را نیازمندانه نماز بردم نوازش های خدیوانه سرکارش خاکساران را با همه پستی سپهر آسا سرافرازی داد فرگاه آفتاب آذین بهشت آئین را از یاران بار ویژه دو راد روان پرور و دو استاد سخن گستر ذوقی و محرم پس از نیایش شاهزاده به ستایش سرکار آراسته دیدم، و به گفت زیبا و گزارش شیوا از بالای دستوانه تا پایان ماچان همایون بهشتی پر از خواسته من بنده از پس و پیش دلنگران و دیده چزان که آنکه مرا آرزوست کی به کوری بدخواه و کام دوست از راه خواهد رسید و بر دستوری که بارها دیدیم و بود به دیدار فرخنده و گفتار در خور آرایش افزای خرگاه خواهد شد.
Муҳаммадризо ки саркорро пайвастаи сояи осо дар пай буду дилро ҳамаи ҷо ва ҳар ҳангом дар пурсиши кору пажӯҳиши рӯзгори гиромӣ шумор гуфту шунӯд , бо вай аз дар даромад ҷўёӣиро бо ӯ бар омадам . Гуфт имрӯзу фардоро низ ҳамчунон ромиши орой шаҳраст ва даромезашу пайванди онон ки худ дида ва дар бидстони дарвеш низ шунида коми андешу шодбҳр , дуюми бораи саркори волои фурмонеи диранги сӯз нигоштаанду савории шитоб ангез гумошта ки бе ҳеҷ баҳонау пӯзиш равона шавад ва аз он коху кошонаи боли гушои ин шоху ошиёна , ту низ агар саркорашро нигоришии оре ва бидон гузоришҳои ниёзомез ки пазиришро баин даст овезаст , сифоришии хезад . Фардои навбати шомат ба чеҳри меҳри афрӯзаши шаби тираи рӯз равшан хоҳад гашту гулхани хокистари хезат ба дидори баҳори прўрдши шарми фарвардину доғи гулшан . Гуфт гуҳари сифташи пероя гӯш афтоду сармоя ҳуш омад бо дилӣ аз тимори ошуфтау дастӣ аз кори рафта дар пас зонуӣ нигориш нишаст оварадаму хомаи гузориш дар шаст , вале аз ранҷи ҷдоӣӣу шиканҷ тнҳоӣӣ надонам чаҳ бояд нигошту дарди равон ӯ бори давриро ба кадоми роҳу равиши боз ёрстн гузошт .
محمدرضا که سرکار را پیوسته سایه آسا در پی بود و دل را همه جا و هر هنگام در پرسش کار و پژوهش روزگار گرامی شمار گفت و شنود، با وی از در درآمد جویائی را با او بر آمدم. گفت امروز و فردا را نیز همچنان رامش آرای شهر است و درآمیزش و پیوند آنان که خود دیده و در بیدستان درویش نیز شنیده کام اندیش و شادبهر، دویم باره سرکار والا فرمانی درنگ سوز نگاشته اند و سواری شتاب انگیز گماشته که بی هیچ بهانه و پوزش روانه شود و از آن کاخ و کاشانه بال گشای این شاخ و آشیانه، تو نیز اگر سرکارش را نگارشی آری و بدان گزارش های نیازآمیز که پذیرش را بهین دست آویز است، سفارشی خیزد. فردا نوبت شامت به چهر مهر افروزش شب تیره روز روشن خواهد گشت و گلخن خاکستر خیزت به دیدار بهار پروردش شرم فروردین و داغ گلشن. گفت گهر سفتش پیرایه گوش افتاد و سرمایه هوش آمد با دلی از تیمار آشفته و دستی از کار رفته در پس زانوی نگارش نشست آوردم و خامه گزارش در شست، ولی از رنج جدائی و شکنج تنهائی ندانم چه باید نگاشت و درد روان او بار دوری را به کدام راه و روش باز یارستن گذاشت.
Агар розҳои наҳуфтау наҳуфтаҳои бознгФтаҳро баҳри ҳанҷорӣ ки ҳаст нигоштан хоҳам , оғозӣ беанҷом хоҳад буду достонии андӯҳи фарҷом . Чун навбати дидор наздикаст ва базм гуфту гузори осӯда аз ғавғои тарку тозик , хуштар он бошад ки пеш омад ва рӯй додро бад-ӣни сркўӣ ва ин лаби ҷӯии бозмонда , бозгашти саркориро ба шитобӣ бедирангу хиромии боди оҳанг боз ҷӯяму ҷуз ин нагӯям ки баҳонаи мгир , каронаи мҷўӣ , ҷоми минуаш , ҷома мапуаш , гӯшаи бимон , тӯша махоҳ , бора барон , хораи бабру пеш аз онкии ҳангомаи чшмдошт дароз уфтаду дилҳоро ба номау чопори дигари ниёзи хезад , ҳамаро ба хуҷастаи дидори худ зиндагии бахш ва ин банда ки пеши меҳру пеши хиром парастандагонаст пояи бандагии афроз .
اگر رازهای نهفته و نهفته های بازنگفته را بهر هنجاری که هست نگاشتن خواهم، آغازی بی انجام خواهد بود و داستانی اندوه فرجام. چون نوبت دیدار نزدیک است و بزم گفت و گذار آسوده از غوغای ترک و تازیک، خوشتر آن باشد که پیش آمد و روی داد را بدین سرکوی و این لب جوی بازمانده، بازگشت سرکاری را به شتابی بی درنگ و خرامی باد آهنگ باز جویم و جز این نگویم که بهانه مگیر، کرانه مجوی، جام منوش، جامه مپوش، گوشه بمان، توشه مخواه، باره بران، خاره ببر و پیش از آنکه هنگامه چشمداشت دراز افتد و دل ها را به نامه و چاپار دیگر نیاز خیزد، همه را به خجسته دیدار خود زندگی بخش و این بنده که پیش مهر و پیش خرام پرستندگان است پایه بندگی افراز.