Рӯзи гузашта бо фарзандии мирзои ҷаъфари руста рай мегузоштему кулбаи хоҷау колои лолоро волови пасти зеру болои чашм харидорӣ мегумоштем . Дибаҳу барадаши танги тангу неки фаровон буду сурху зардаши ранги рангу фараи арзон , чаҳ суди ончии миён ҷавонон бобаст ва ба фарҳанги порсии овозаши гуми гуми офтоб , ҳамчунон ба санг андараст ё дар чанги гуруҳе аз санги сахттар чндонкаҳи дигаронро тамошоу гашти шодии раведи моро азин гашту тамошои андӯҳи зод ва ба ҷои ромиши ранҷи афзуд . Мисра : моу ҷаъфар ба тамошои ҷаҳон омадаем .
روز گذشته با فرزندی میرزا جعفر رسته ری می گذاشتیم و کلبه خواجه و کالای لالا را والاو پست زیر و بالا چشم خریداری می گماشتیم. دیبه و بردش تنگ تنگ و نیک فراوان بود و سرخ و زردش رنگ رنگ و فره ارزان، چه سود آنچه میان جوانان بابست و به فرهنگ پارسی آوازش گم گم آفتاب، همچنان به سنگ اندر است یا در چنگ گروهی از سنگ سخت تر چندانکه دیگران را تماشا و گشت شادی روید ما را ازین گشت و تماشا اندوه زاد و به جای رامش رنج افزود. مصرع:ما و جعفر به تماشای جهان آمده ایم.
Шунидам дунба молидаа аз ҷои баланди овехта буду гурбаи озмандаши андеша шикор ангехта , на бар он бозуӣ ҷустан дошт на аз он неруии растан . Дерии тафтаи дил ба шеби андрзисту гуруснаи чашм Фроболо нагирист . Чангии нарм ва рангин нашуду комии чарбу ширин . Рӯз бе гоҳи гашт ,у даст аз чораи кӯтоҳ , бастан растан ангехт ва нигаристан грстн оварад , гурги хўӣӣ боз монаду ниҳоди худро ба риюи рӯбоҳии гурба дар анбон дошт ки тамӯзи туф хезасту дунбаи гармии ангез , агар чанги полоим ва дандон олоем тандурустиро зиён зояду сустиро неру фазояд , шеър :
شنیدم دنبه مالیده از جای بلند آویخته بود و گربه آزمندش اندیشه شکار انگیخته، نه بر آن بازوی جستن داشت نه از آن نیروی رستن. دیری تفته دل به شیب اندرزیست و گرسنه چشم فرابالا نگریست. چنگی نرم و رنگین نشد و کامی چرب و شیرین. روز بی گاه گشت، و دست از چاره کوتاه، بستن رستن انگیخت و نگریستن گرستن آورد، گرگ خوئی باز ماند و نهاد خود را به ریو روباهی گربه در انبان داشت که تموز تف خیز است و دنبه گرمی انگیز، اگر چنگ پالایم و دندان آلایم تندرستی را زیان زاید و سستی را نیرو فزاید، شعر:
Чарбу ширин , нағзу рангин , дилпазирии ҷони гўорӣ
چرب و شیرین، نغز و رنگین، دلپذیری جان گواری
Нӯши занбӯрӣ чаҳ суди оўх чу бар ман неши Марӣ
نوش زنبوری چه سود آوخ چو بر من نیش ماری
Талхи ком аз овези дармонду турши рӯи соз парҳез гирифт , борӣ ба қизилбошиҳои дарвешӣу парчамаи шайхиҳои бениёзӣ ки ҳар ду дурӯғӣ бефурӯғасту газофии ҳамаи лофи хуршедаи лаби ҷӯшидаи мағз , мисра : чашм аз ҳам пӯшида гузоштем ва гузаштем . Поёни бозори ҷавонии рехтагар неки равиши хуби гуҳар дар роҳгзр пеш омаду пурсишҳои беш аз пеш кард ва ба корхона хеш хонд . Дасти пухт ончӣ дошт боз намӯду рози хариди оғози ниҳоди банд аз забон бар гӯши басту пӯзиши ҳеҷ зариро пашизӣ надид ва ба чизе дар нашимурд . Ногзри ширии устувори дурушти устихони сахти пайкар , поки савҳони оби анбори ҷндқро дар як тӯмон ва ду ҳазор харидорӣ рафт . Ҳар ки дуюми раҳ роҳ сипору ҳомӯн гузор ояд , ба хост худо хоҳам фиристод . Худ бози ист ва он шери куҳан бар куну онрои дурусту дайри пой дар нишону музди кирдори хеш аз бори худои хоҳ . Баҳоии онро аз кишту хирмани боғгоҳ бекост ва фузуд дарёб . Ҳар чаҳ дар ободии оби анборсанҷӣ сарриштаи нигоҳдору дилу даст бо роҳ , то дар савдои яздон ки ҳама судаст зиён накунӣ ва ба шӯридаи кории гўожаҳи гзо ва ангушт намой ҳар дасту забони нёӣӣ . Шери куҳанро бо он шикастҳо ки назд устод ҳусайн аст дарёфт кун , то ба ҳангоми худ дасти корӣ дуруст уфтаду ояндагонаш ки зиндагонии пояндаи бод , гоҳи дрбоист бакор баранд . Аҳрӣман ки роҳнамои бадӣ ҳоаст дар он корҳо ки поки яздонро моя хушнӯдӣаст бўку магари тарошад ,у андешаи имрӯзу фардори ангезад . Зинҳор аз он беш ки деви дарун бедор гардаду омодаи кор , пои давандагии дрнаҳу дасти анҷоми бргшоӣ .
تلخ کام از آویز درماند و ترش رو ساز پرهیز گرفت، باری به قزلباشی های درویشی و پرچمه شیخی های بی نیازی که هر دو دروغی بی فروغ است و گزافی همه لاف خورشیده لب جوشیده مغز، مصرع: چشم از هم پوشیده گذاشتیم و گذشتیم. پایان بازار جوانی ریخته گر نیک روش خوب گهر در راهگذر پیش آمد و پرسش های بیش از پیش کرد و به کارخانه خویش خواند. دست پخت آنچه داشت باز نمود و راز خرید آغاز نهاد بند از زبان بر گوش بست و پوزش هیچ زری را پشیزی ندید و به چیزی در نشمرد. ناگزر شیری استوار درشت استخوان سخت پیکر، پاک سوهان آب انبار جندق را در یک تومان و دو هزار خریداری رفت. هر که دویم ره راه سپار و هامون گذار آید، به خواست خدا خواهم فرستاد. خود باز ایست و آن شیر کهن بر کن و آنرا درست و دیر پای در نشان و مزد کردار خویش از بار خدای خواه. بهای آنرا از کشت و خرمن باغگاه بی کاست و فزود دریاب. هر چه در آبادی آب انبار سنجی سررشته نگاهدار و دل و دست با راه، تا در سودای یزدان که همه سود است زیان نکنی و به شوریده کاری گواژه گزا و انگشت نمای هر دست و زبان نیائی. شیر کهن را با آن شکست ها که نزد استاد حسین است دریافت کن، تا به هنگام خود دست کاری درست افتد و آیندگانش که زندگانی پاینده باد، گاه دربایست بکار برند. اهریمن که راهنمای بدی ها است در آن کارها که پاک یزدان را مایه خشنودی است بوک و مگر تراشد، و اندیشه امروز و فردار انگیزد. زینهار از آن بیش که دیو درون بیدار گردد و آماده کار، پای دوندگی درنه و دست انجام برگشای.
Ҷузи достони шери ончӣ дар ин нома нигориш рафт ва гузориш ёфт , лоғӣ бесангасту жожӣ беранг . Яке аз дар озмӯни оғозномаҳ бар фарҳанги порсӣ ва дар ин ҳанҷори хост , ночор чунин афтоду шумори сухан бар ин рафт . Маро бо ёрони бозорӣ чаҳ ва бо ҳамаи безорӣ ва бе зарии андешаи харидории кадом ? байт :
جز داستان شیر آنچه در این نامه نگارش رفت و گزارش یافت، لاغی بی سنگ است و ژاژی بی رنگ. یکی از در آزمون آغازنامه بر فرهنگ پارسی و در این هنجار خواست، ناچار چنین افتاد و شمار سخن بر این رفت. مرا با یاران بازاری چه و با همه بیزاری و بی زری اندیشه خریداری کدام؟ بیت:
Бо ту симини тан ба сангамгар харидор оваранд
با تو سیمین تن به سنگم گر خریدار آورند
Муфти нстонм агар Юсуф ба бозороўрнд
مفت نستانم اگر یوسف به بازارآورند