Худо гувоҳаст имрӯзи достонӣ ки гиребони ман аз дасти тимору чанги парокандагӣ боз тавонад кашид , ҷузи достони дашти таббату кишти чли замину дрхтстон « тавҳид » нест . Ҳазор борат нигоштааму пӯсти канда бар таҳта гузориш гузошта ки дарахти нишоне ва ҳаста фишонӣу дигар коштаниҳо саворау пиёдаи боровар ,у озодро гоҳи фарруху ҳангом пирӯз аспанд ва наврӯзаст . Бар ҷои онкии муждаи диҳӣ ки санги он навгир канда шуду хоки ин теппаи парокандау баландиҳои « ҷӯии яздони бахш » даввораш бардошта омаду пастиҳои « таҳтаи ҷуҳуд » ба буму болои Кретаҳои юнҷа ба хоки анбошта , дамид аз боғ рӯҳ кунадем ва дар заминҳои пушти кӯҳи зер ва боло парокандем . Рўноси зери мирзохонии сабз ва саршорасту юнҷаҳои куҳани кишт аз дар сабзии доғи бустону боғи баҳор . Ниҳолҳои пиромни толоби шохаҳои кшни дамида ва дамидҳои « таббат » болоӣии рост ва баланд кашида , юнҷаҳо таҳтаи таҳта аз нав коштаему даштҳо Кретаи Крета ба сабзиҳои хӯрокӣ фароҳам доштау ниҳолҳои дерин аз ранҷи сармо рустаанд ва ҳар шохи нўхизро ки ба марг аз зиндагии наздиктар буд , баргҳои шигарфи руста , чли заминро аз газҳо пазҳо косту пздонҳоро бар дасти хатар газҳо раст . Бар ҳар марзи соз афзоишӣаст ва ҳар бандро барги ороишӣ . Аз ҳар дар осӯда равон бош ,у ободии он роғ бе бару боғ бе дарро ба навидӣ ба аз инҳо нигарон , чизҳо май нигорӣу жожҳо май шуморӣ ки ҳазор пой гӯшасту мағзи гзои ҳуш , на аз он ду дар нома номӣаст ва на аз боғи ҳунар ва ҷоҳои дигари гузоришу паёмӣ , зиҳии шигифтӣу божгўнаҳи пўиӣ ки доне .
خدا گواه است امروز داستانی که گریبان من از دست تیمار و چنگ پراکندگی باز تواندکشید، جز داستان دشت تبت و کشت چل زمین و درختستان «توحید» نیست. هزار بارت نگاشتهام و پوستکنده بر تختهٔ گزارش گذاشته که درخت نشانی و هسته فشانی و دیگر کاشتنیها سواره و پیاده بار آور، و آزاد را گاه فرخ و هنگام پیروز اسپند و نوروز است. بر جای آنکه مژده دهی که سنگ آن نوگیر کنده شد و خاک این تپه پراکنده و بلندیهای «جوی یزدان بخش» دوارش برداشته آمد و پستیهای «تخته جهود» به بوم و بالای کرتههای یونجه به خاک انباشته، دمید از باغ روح کندیم و در زمینهای پشتکوه زیر و بالا پراکندیم. روناس زیر میرزاخانی سبز و سرشار است و یونجههای کهن کشت از در سبزی داغ بستان و باغ بهار. نهالهای پیرامن تالاب شاخههای کشن دمیده و دمیدهای «تبت» بالائی راست و بلند کشیده، یونجهها تختهتخته از نو کاشتهایم و دشتها کرتهکرته به سبزیهای خوراکی فراهم داشته و نهالهای دیرین از رنج سرما رستهاند و هر شاخ نوخیز را که به مرگ از زندگی نزدیکتر بود، برگهای شگرف رسته، چل زمین را از گزها پزها کاست و پزدان ها را بر دست خطر گزها رست. بر هر مرز ساز افزایشی است و هر بند را برگ آرایشی. از هر در آسوده روان باش، و آبادی آن راغ بیبر و باغ بیدر را به نویدی به از اینها نگران، چیزها می نگاری و ژاژها میشماری که هزار پای گوش است و مغز گزای هوش، نه از آن دو در نامه نامی است و نه از باغ هنر و جاهای دیگر گزارش و پیامی، زهی شگفتی و باژگونه پویی که دانی.
Ман бад-ӣнҳо хуррам ва шукуфтаам ва аз онҳо дарҳаму ошуфта , бози ҳамон « ло » ӣӣ ки ҷони коҳад на он оре ки дил хоҳад агар ин нигоришҳоро гушӯда ё дидам ва бар гузоришҳо гузашта ё шунидам лол ба хоки даройаму кӯр аз хоки броим аз он даста ки доне рустааму бад-ӣни руста ки худ яке аз бастагонии пайваста , сахттар зин махоҳ савгандӣ .
من بدینها خرم و شکفتهام و از آنها درهم و آَشفته، باز همان «لا»یی که جان کاهد نه آن آری که دل خواهد اگر این نگارشها را گشوده یا دیدم و بر گزارشها گذشته یا شنیدم لال به خاک درآیم و کور از خاک برآیم از آن دسته که دانی رستهام و بدین رسته که خود یکی از بستگانی پیوسته، سختتر زین مخواه سوگندی.
Ҳикоят : пешинагони бёбонки ҳамаи солаи пурвор май бастанд ва ба буии онкии рӯзӣ хӯриш гардад , чарби охур парвариш мерафт ,у моҳӣ ки ба ёсои он рӯсто дар банд онаст бкштндӣ ва бе онкии гурба аз хӯн хуоне ҷӯяд ё саг аз хона устихонӣ бӯед бо худ спрдндӣ ва бе худ бхўрдндӣ . Бечораи перии танги рӯзӣу тнки моя , гӯшт бар равзани баст ва аз паии сӯхту пухти хар ба барзан тофту ҳема бар кард ва ду асба бо сргшт . Абрии сахти овез бар раст ,у тагаргии марги овез дар рехт . Дар танагии пои хар аз ҷой дар шуд ва ба осеб сангӣ хӯрд дарҳами шикаст . Пери дилтанги лангӣ аз ҳизум ба гардани ҳашту ланги лангони роҳи хона супурдан гирифт . Ҷонварӣ аз роҳи равзан дар тофта диду мех аз гӯшти пардохта , теғ бар раг бсмл ёфт , ва ду ҷони гзои дрдоФзўн аз гнҷоиии дил бо хуй хашм олуду чашм хӯн полуд сари фаро гардун дошт ки « худоёи хари боркашро ки ҳамеи чанг бояд то бар санги нлғзди сами тарошӣ ,у ҷонварии дуздро ки сами зебад то ба девор бар наёрад шуд чанги бахше , наме доне ва намепресс , хоҳам ҳаргизи чунин худоӣ накунӣ , коши ту падар будӣ ва ман писар ё ту кори фармой ва ман коргар то бози намоями рости корӣу дурусти ҳанҷорӣ кадомасту чорасозӣу коми пардозиро чаҳ ном . »
حکایت: پیشینگان بیابانک همه ساله پروار میبستند و به بوی آنکه روزی خورش گردد، چرب آخور پرورش میرفت، و ماهی که به یاسای آن روستا در بند آنست بکشتندی و بیآنکه گربه از خون خوانی جوید یا سگ از خانه استخوانی بوید با خود سپردندی و بیخود بخوردندی. بیچاره پیری تنگروزی و تنک مایه، گوشت بر روزن بست و از پی سوخت و پخت خر به برزن تافت و هیمه بر کرد و دو اسبه با سرگشت. ابری سخت آویز بر رست، و تگرگی مرگ آویز در ریخت. در تنگی پای خر از جای در شد و به آسیب سنگی خورد درهم شکست. پیر دلتنگ لنگی از هیزم به گردن هشت و لنگ لنگان راه خانه سپردن گرفت. جانوری از راه روزن در تافته دید و میخ از گوشت پرداخته، تیغ بر رگ بسمل یافت، و دو جان گزا دردافزون از گنجایی دل با خوی خشمآلود و چشم خونپالود سر فرا گردون داشت که «خدایا خر بارکش را که همی چنگ باید تا بر سنگ نلغزد سُم تراشی، و جانوری دزد را که سُم زیبد تا به دیوار بر نیارد شد چنگ بخشی، نمیدانی و نمیپرس، خواهم هرگز چنین خدایی نکنی، کاش تو پدر بودی و من پسر یا تو کار فرمای و من کارگر تا باز نمایم راست کاری و درست هنجاری کدام است و چارهسازی و کام پردازی را چه نام.»
Теппа « таббат » токунӯн фархундаи киштӣ буду тел « тавҳид » фаррухи биҳиштӣ , надонистан ва напурсидан на чандон накӯҳиш ва нангаст . Ва дорои ан ду насутӯда хуи сазовори чӯбу санг , пас аз суруданҳоу роҳи намӯданҳо ки гов Фаридун кунаду хари Флотўн , гӯш бастан ва ба шӯхи чашмии нишастан чаро ? беш аз ӣнҳам пурвой гуфт ва шунид ва дар кори онҷо бо чун ту гӯлии танги мояу гӣҷии сабки сояи чашм ба афтод ва умед намонад .
تپه «تبت» تاکنون فرخنده کشتی بود و تل «توحید» فرخ بهشتی، ندانستن و نپرسیدن نه چندان نکوهش و ننگ است. و دارای ان دو نستوده خو سزاوار چوب و سنگ، پس از سرودنها و راه نمودنها که گاو فریدون کند و خر فلاطون، گوش بستن و به شوخچشمی نشستن چرا؟ بیش از اینهم پروای گفت و شنید و در کار آنجا با چون تو گولی تنگمایه و گیجی سبک سایه چشم به افتاد و امید نماند.