Порсии гӯ гарчи тозии хуш тараст , дар номаи саркори Сайид аз ин бе нишони номӣ бардаанду куҳани гирифторони худро аз нави домии густарда , дигаронро дар кунадовар ки мо худ бандаем ,у бандаи ворис ба худовандии парастанда . Бозгашти мирзоро дасти овези рози номаи рӯзгор худ дидам вале чаҳнигорам ки ранҷии коҳад ё ромишӣ фазояд ! нигориши меҳру бандагии афсона Эйаст достонӣу гузориши орзӯу парастандагии достонии бостонӣ , нагуфта пайдосту наҳуфтаи ҳувайдо , хуштар онкии шумории тозаи андешаму дебои номаро ба дигари абрешими шерозаи бандам , то ҳам осӯдаи равони ёр аз сарди сарое ошуфта нагардад ва ҳам марои рози дилу ниёзи равон дар гуфту гузор дигарон гуфта ва шнФтаҳ ояд .

پارسی گو گرچه تازی خوش‌تر است، در نامه سرکار سید از این بی‌نشان نامی برده‌اند و کهن گرفتاران خود را از نو دامی گسترده، دیگران را در کند آور که ما خود بنده‌ایم، و بنده وارث به خداوندی پرستنده. بازگشت میرزا را دست‌آویز راز نامه روزگار خود دیدم ولی چه نگارم که رنجی کاهد یا رامشی فزاید‌! نگارش مهر و بندگی افسانه‌ای است داستانی و گزارش آرزو و پرستندگی داستانی باستانی، نگفته پیداست و نهفته هویدا، خوشتر آنکه شماری تازه اندیشم و دیبای نامه را به دیگر ابریشم شیرازه بندم، تا هم آسوده روان یار از سرد سرایی آشفته نگردد و هم مرا راز دل و نیاز روان در گفت و گزار دیگران گفته و شنفته آید.

Кишвари худои симнони солӣ аз дар поси кӯйу колоу нигаҳдошти бунгоҳи хоҷау лолои доруғаро фармон дод ва паймон гирифт ки шбоҳнгом ҳар ки бегоҳ аз хона барояд агар ҳамаи мӯбад парҳезгорасту шаби хези хуршеди савор ба хорӣ ранҷа доранд ва ба зорӣ шиканҷа кунанд ба типоӣу зиҳи кунии рустаи руста бар сар гардонанд ва ҳамчунон аз ин рсто наруста задан задан бар кӯча дигар давонанд . Ҳамаи шаби захми каши истода куштан бошаду ҳамаи рӯзи лоша вааш омодаи куштан .

کشور خدای سمنان سالی از در پاس کوی و کالا و نگهداشت بنگاه خواجه و لالا داروغه را فرمان داد و پیمان گرفت که شباهنگام هر که بیگاه از خانه برآید اگر همه موبد پرهیزگار است و شب‌خیز ِ خورشید سوار به خواری رنجه دارند و به زاری شکنجه کنند به تیپای و زه‌کونی رسته‌رسته بر سر گردانند و همچنان از این رستا نرسته زدن‌زدن بر کوچه دیگر دوانند. همه شب زخم‌کش ایستاده کشتن باشد و همه روز لاشه‌وش آماده کشتن.

Бо чунин сахт гирифт ки офтоб аз бим дар замин рафтӣу дев бо захмаи тири ситора аз хоки чарх барин гирифтӣ . Ҷавонии порсои гавҳар , содаи дилу хуши бовар , поки домону осӯда , хоми ҳанҷору ниёзмуда ки дамӣ бо олоиш осоиш надоштӣ ,у ҷуз бо шустан рӯйу андешаи намози ороиши нҷстӣ , дар он ҳангом ки кори шаби сипарон аз фарохи пўиии танг буд ва пас аз намози дигар ҳар ки гомӣ аз дар фаротар шудӣ санг бар сару пой бар санг . Бечораи зани хосту ромиши бӯсу канору дигари чизҳоро ки хоҳиши тану коҳиш ҷонаст анҷуман кард . Посӣ аз шаб нарафта бо ҳам хобаи хеш ҷуфт омад , олӯдагии оби осӯдагии бараду коми як дамаи ороми шборўзии кост . Тлўоси шасту шӯу тосаи ҷусту ҷӯи хокаш дар дидаи ҷуфти афканд . Пушт бар зану чашм бар равзан боз нишаст . Ба як чашм заду хобаши набарду тлўоси гармоба дар печу тобиши афканд . Хурӯси ҳамсояи хурӯшӣ бе ҳангоми бардошт , пиндошти навбат бомаст . Оромиш намонад аз бистари длором бар ҷуст ва аз коми дирангу нишастани пўиаҳи ҷунбиш ва хиром афтод . Парасторонаш доман гирифтанд ва аз чорсўи пиромн ки ҳануз оғоз шомасту навбати ромишу ком . Дмсози бистар нарм бош на анбози хокистари гарм , байт :

با چنین سخت گرفت که آفتاب از بیم در زمین رفتی و دیو با زخمه تیر ستاره از خاک چرخ برین گرفتی. جوانی پارسا گوهر، ساده‌دل و خوش‌باور‌، پاک‌دامان و آسوده‌، خام هنجار و نیازموده که دمی با آلایش آسایش نداشتی، و جز با شستن روی و اندیشه نماز آرایش نجستی، در آن هنگام که کار شب‌سپران از فراخ‌پویی تنگ بود و پس از نماز دیگر هر که گامی از در فراتر شدی سنگ بر سر و پای بر سنگ. بیچاره زن خواست و رامش بوس و کنار و دیگر چیزها را که خواهش تن و کاهش جان است انجمن کرد. پاسی از شب نرفته با هم‌خوابه خویش جفت آمد، آلودگی آب آسودگی برد و کام یک دمه آرام شباروزی کاست. تلواس شست و شو و تاسه جست و جو خاکش در دیده جفت افکند. پشت بر زن و چشم بر روزن باز نشست. به یک چشم زد و خوابش نبرد و تلواس گرمابه در پیچ و تابش افکند. خروس همسایه خروشی بی‌هنگام برداشت، پنداشت نوبت بام است. آرامش نماند از بستر دلارام بر جست و از کام درنگ و نشستن پویه جنبش و خرام افتاد. پرستارانش دامن گرفتند و از چارسو پیرامن که هنوز آغاز شام است و نوبت رامش و کام . دمساز بستر نرم باش نه انباز خاکستر گرم، بیت:

Болаши ҳам хобаи ҷӯй , молаш гармоба чист ? андарзи ёрон судӣ надораду панди дӯсторон беҳбӯдӣ накард . Доман аз чанги лобагар ан дар кашиду шитобро аз юзу шоҳини пўӣу пари ҷуст . Чндонкаҳ аз хонаи гомии ду давр афтод ва ба пои хеш аз тахти сур ба таҳта гӯр омад , доруғаи шаҳр бо гуруҳеи тираи ҳашу анбӯҳии хираи каш фаро расед , гардиш фурӯ гирифтанд дар сангу хишту чӯбу чумоқу силӣу мушту лагад фурӯ гузошт нашуд . Чндонкаҳи гиря ва зорӣ карду лобау хоксорӣ дар нагирифт . Чун рӯй бахшоиш надиду буи осоиш нишнид бар сангу чӯб тан дод ва кунаду кӯбро гардани ниҳод , ки зинҳор маро бикашед азиро ки хўрои захму киштам на барои сангу мушт . Гуфтандаш задан ва кӯфтани бории куштан ва сӯхтан аз чаҳ ? гуфт касеро ки бонг бе ҳангоми хурӯсӣ роҳ занад ва ба овози писари тухми мурғи рӯзи равшан бар худ сиёҳ кунад на дар хӯрд бастан ва гусастанаст ки барои хстн ва куштанаст .

بالش هم خوابه جوی، مالش گرمابه چیست؟ اندرز یاران سودی ندارد و پند دوستاران بهبودی نکرد. دامن از چنگ لابه‌گر‌ان در کشید و شتاب را از یوز و شاهین پوی و پر جست. چندانکه از خانه گامی دو دور افتاد و به پای خویش از تخت سور به تخته گور آمد، داروغه شهر با گروهی تیره‌هُش و انبوهی خیره‌کُش فرا رسید، گردش فرو گرفتند در سنگ و خشت و چوب و چماق و سیلی و مشت و لگد فرو گذاشت نشد. چندانکه گریه و زاری کرد و لابه و خاکساری در نگرفت. چون روی بخشایش ندید و بوی آسایش نشنید بر سنگ و چوب تن داد و کند و کوب را گردن نهاد، که زنهار مرا بکشید ازیرا که خورای زخم و کشتم نه برای سنگ و مشت. گفتندش زدن و کوفتن باری کشتن و سوختن از چه؟ گفت کسی را که بانگ بی‌هنگام خروسی راه زند و به آواز پسر تخم مرغ روز روشن بر خود سیاه کند نه در خورد بستن و گسستن است که برای خستن و کشتن است.

Достони саркори мирзои афсонаи ёр саманонеаст , чун ваии хирадмандии пухтаи кор ки фиреб чунон бдпсндии хом хор хӯрд , шоистаи банд ва овезаст ва боиста газанду хўнриз . Гиреҳгони мяши ҷома дариғо ба риюи рӯбоҳӣ роҳаш заданду Юсуфсораш бародарона ба чоҳ андохтанд , ҳам магари пеш наад лутфи шумо гомӣ чанд .

داستان سرکار میرزا افسانه یار سمنانی است، چون وی خردمندی پخته‌کار که فریب چونان بدپسندی خام خوار خورد، شایسته بند و آویز است و بایسته گزند و خونریز. گرگان‌ِ میش‌جامه دریغا به ریو روباهی راهش زدند و یوسف‌سارش برادرانه به چاه انداختند، هم مگر پیش نهد لطف شما گامی چند.