Аҳмади нахустин номаҳои туро аз гузориши ману нигориши иброҳӣми дастурӣу посух инаст , бинўш ва бипазиру корфармоӣ ва суд андӯз . Алии нақӣу модараши худ аз ин доду ситади гусастан хостаанд , ҳамроҳи мирзои иброҳӣм ба шумо дастурӣ фиристодам суду беҳбуди мо дар гусехтанаст на овихтан . Агар ҷуз ин бошад пардаи мо дайр ё зуд дарида хоҳад шуд . Бовари надорӣ дар борномаҳи осмонии овез ва бо поки яздон канкош кун ӯ зиёну суди бандагонро аз ҳамаи беҳтари шиносад . Чунончии бастагиро рустагӣ раст , ӯро ба ҳошимии гавҳарии поки зоди паймони зинои шавҳарии дарбанд , хостан ва фиристодани доӣӣ бисёр баҷо ва сазост вале чунон бифирист ки аз раҳгузари бастагони осӯдаи зайд зеро ки одамии он пиндор ва андешааст ва чун ӯ Фроҷоӣ дигар бошад ин устихону решаи кӯҳи хок ва гуласту бори ҷону дил . Гузориши балӯчро тании дўоноркии забоновар ҳамаи ҷои рӯу ҳамаи чиз гӯй шуниданд , дар бадари ҳамеи пўинду сар ба сар ҳаме гӯйанд то кайфару подоши ҳусайнъалӣ ва эшону дигари неки кирдорон ва бадандишон чаҳ бошад ? сохту созиш бо писарҳои алии Акбари бики фархунда ҳумоюнаст ва ҳамвора бо эшон ва дигарон моро андешаи сохту созиш ва навохт ва навозиш бӯда , агар чаҳ донам ин мива ба ком нарасад ва ин мурғ ба дом науфтад вале шумо поси андеши паймон ва пайванд бошед шояд ин бори шикаста ва гусаста нагардад .

احمد نخستین نامه های ترا از گزارش من و نگارش ابراهیم دستوری و پاسخ این است، بینوش و بپذیر و کارفرمای و سود اندوز. علی نقی و مادرش خود از این داد و ستد گسستن خواسته اند، همراه میرزا ابراهیم به شما دستوری فرستادم سود و بهبود ما در گسیختن است نه آویختن. اگر جز این باشد پرده ما دیر یا زود دریده خواهد شد. باور نداری در بارنامه آسمانی آویز و با پاک یزدان کنکاش کن او زیان و سود بندگان را از همه بهتر شناسد. چنانچه بستگی را رستگی رست، او را به هاشمی گوهری پاک زاد پیمان زنا شوهری دربند، خواستن و فرستادن دائی بسیار بجا و سزاست ولی چونان بفرست که از رهگذر بستگان آسوده زید زیرا که آدمی آن پندار و اندیشه است و چون او فراجای دیگر باشد این استخوان و ریشه کوه خاک و گل است و بار جان و دل. گزارش بلوچ را تنی دوانارکی زبان آور همه جا رو و همه چیز گوی شنیدند، در بدر همی پویند و سر به سر همی گویند تا کیفر و پاداش حسینعلی و ایشان و دیگر نیک کرداران و بد اندیشان چه باشد؟ ساخت و سازش با پسرهای علی اکبر بیک فرخنده همایون است و همواره با ایشان و دیگران ما را اندیشه ساخت و سازش و نواخت و نوازش بوده، اگر چه دانم این میوه به کام نرسد و این مرغ به دام نیفتد ولی شما پاس اندیش پیمان و پیوند باشید شاید این بار شکسته و گسسته نگردد.

Достони понздаҳи тӯмони коши ҳамон чаҳордаҳи тӯмон буду пеш аз онкии кор ба гуфтугӯу ҷустуҷӯи анҷомади гузаштау сифоришҳои маро дар гузаронидан ин кор хор намегузоштӣ . Бории афсонаи чаҳор тӯмони модари Темурро надонистам аз чаҳ раҳгузараст ва ба чаҳ кор хоҳад хӯрд . Судӣ ки дар ин савдои дидае барнигор . Оқои ҳусайни як ҷуфти ҷӯробро боло кашид ва бо ду се бори дархости киришмаҳои харакии кори басту гӯш бар куркӣ зад . Мард пучӣаст дӯстиро нишоед ва ба кор дӯстон наёяд . Дарбора иброҳӣм чаҳ номеҳрбонӣ ҳо дораму кадоми саргаронӣ ? ончии ту дарбора ӯ гуфтӣ шнФтми бози ҳам афсӯс ва дареғӣ нахоҳад буд , роҳу рафтор ӯ берун аз ёсои ин рӯз ва рӯзгораст . Худ нмидонд ба чаҳ пойу пояи ҳанҷор рафтор гирад ва аз озмудагон низ наме пазирад . Борҳо роз гушӯдем ва нишнид ва роҳ намудем ва нарафт , ин рӯзҳо ҳаме гиряд , пас аз ин дастурии турои пешвоӣ худхоҳам сохт . Рост ва чап нахоҳам нагирист ва аз он ёсоқи пас ва пеш нахоҳем зист . Пас аз онкӣ рост гуяду хурсандии ман ва ба афтод хеш ҷӯяд ба ҳеҷ чиз аз ӯ боз нахоҳам истод . Сарришта нукарӣ надорад ва надонаду ончӣ сазовор аст накунаду натавонад .

داستان پانزده تومان کاش همان چهارده تومان بود و پیش از آنکه کار به گفتگو و جستجو انجامد گذشته و سفارش های مرا در گذرانیدن این کار خوار نمی گذاشتی. باری افسانه چهار تومان مادر تیمور را ندانستم از چه رهگذر است و به چه کار خواهد خورد. سودی که در این سودا دیده ای بر نگار. آقا حسین یک جفت جوراب را بالا کشید و با دو سه بار درخواست کرشمه های خرکی کار بست و گوش بر کرکی زد. مرد پوچی است دوستی را نشاید و به کار دوستان نیاید. درباره ابراهیم چه نامهربانی ها دارم و کدام سرگرانی؟ آنچه تو درباره او گفتی شنفتم باز هم افسوس و دریغی نخواهد بود، راه و رفتار او بیرون از یاسای این روز و روزگار است. خود نمیداند به چه پای و پایه هنجار رفتار گیرد و از آزمودگان نیز نمی پذیرد. بارها راز گشودیم و نشنید و راه نمودیم و نرفت، این روزها همی گرید، پس از این دستوری ترا پیشوای خود خواهم ساخت. راست و چپ نخواهم نگریست و از آن یاساق پس و پیش نخواهیم زیست. پس از آنکه راست گوید و خرسندی من و به افتاد خویش جوید به هیچ چیز از او باز نخواهم ایستاد. سررشته نوکری ندارد و نداند و آنچه سزاوار است نکند و نتواند.

Бози пелаи варӣу савдогарӣ ва андӯхтану омухтан , кош бар ин ҳанҷор мезист ки ҳам тавонгаронро перояаст ва ҳам даравишонро сармоя ва чун виро аз дар дид ва донисту перояу сармояи костии косту физоиши афзуд , ранҷиши ман низ ба куллӣ зиён хоҳад карду кори падари фарзандӣ бидонча ту пиндорӣ ва дигарон ингоранд борҳои беҳтар аз он хоҳад шуд . Доду фарёди туу ҳунар , ғариву ғавғои иброҳӣму хатар аз хешу бегонау шайдоу фарзонаи ҳама жожхоӣӣасту бодпимоӣӣ . Пас аз онкии миёни шумоҳо дўрнгӣ хост ,у қршӣ дар чашмҳо зангӣ намӯд худ кадоми об ва ранг хоҳад монаду кадоми як соз ва санг хоҳед дошт . Нохирадманди мардии ҷавони орзӯ ки худ чизе надонаду панди перони куҳани рӯзу неки хоҳони дили сӯзро низ шнФтни натавонад , ҷузи хорӣу зорӣу бадбахтии внгўнсорӣ чаҳ хоҳад дид ? то ягонаи вор бо ҳам баста будед ва аз мардуми бегонасор руста , шарми бахшои паст ва баланд будед ,у озарми афзои хору арҷманд . Чун шарми кучак ва бузургӣ бархесту кеши кеҳтарӣу меҳтарӣ бар карон зист , неруии ҳамагон лоғарӣ овараду бозуии бидонадишони фарбеҳии афзуд . Ҳамаро пои гусастаи пай дар гул монаду даст бетоб ва туаш бар дил , то ба дастури пешинаи пушт якдигар нигарадед , нарм ё дурушти мушти даҳан ҳо натавонед шуду бад-ӣни даст ки байнами якон якон чапу рости пўӣиду ҷудои ҷудо дигаргуна доду хости ҷўӣид , ангушти гзои мард ва зан хоҳед буду дасти Фрсои кӯбу кишти дӯст ва душман хоҳед шуд . Бегонагӣ гдоӣӣ зояду ягонагӣ подшоҳӣ афзоед , хуштар он байнам ки санги пархош аз доман ҳо бирезеду бародарона бо ҳам бромизид .

باز پیله وری و سوداگری و اندوختن و آموختن، کاش بر این هنجار می زیست که هم توانگران را پیرایه است و هم درویشان را سرمایه و چون ویرا از در دید و دانست و پیرایه و سرمایه کاستی کاست و فزایش افزود، رنجش من نیز به کلی زیان خواهد کرد و کار پدر فرزندی بدانچه تو پنداری و دیگران انگارند بارها بهتر از آن خواهد شد. داد و فریاد تو و هنر، غریو و غوغای ابراهیم و خطر از خویش و بیگانه و شیدا و فرزانه همه ژاژخائی است و بادپیمائی. پس از آنکه میان شماها دورنگی خاست، و قرشی در چشم ها زنگی نمود خود کدام آب و رنگ خواهد ماند و کدام یک ساز و سنگ خواهید داشت. ناخردمند مردی جوان آرزو که خود چیزی نداند و پند پیران کهن روز و نیک خواهان دل سوز را نیز شنفتن نتواند، جز خواری و زاری و بدبختی ونگونساری چه خواهد دید؟ تا یگانه وار با هم بسته بودید و از مردم بیگانه سار رسته، شرم بخشای پست و بلند بودید، و آزرم افزای خوار و ارجمند. چون شرم کوچک و بزرگی برخاست و کیش کهتری و مهتری بر کران زیست، نیروی همگان لاغری آورد و بازوی بداندیشان فربهی افزود. همه را پای گسسته پی در گل ماند و دست بی تاب و توش بر دل، تا به دستور پیشینه پشت یکدیگر نگردید، نرم یا درشت مشت دهن ها نتوانید شد و بدین دست که بینم یکان یکان چپ و راست پوئید و جدا جدا دگرگونه داد و خواست جوئید، انگشت گزای مرد و زن خواهید بود و دست فرسای کوب و کشت دوست و دشمن خواهید شد. بیگانگی گدائی زاید و یگانگی پادشاهی افزاید، خوشتر آن بینم که سنگ پرخاش از دامن ها بریزید و برادرانه با هم برآمیزید.

Асмъилро падар шиносед ва бар кӯчакӣ ва фармон бурдорӣ ваии псрўор боз истед ба канкоши якдигари пархоши пардоз душман шавед ва ба дастёрии ҳам оштии сози дӯстони оӣид . Бо марзбони кишвар ҳар ки бошаду пешкори вай ҳар чаҳ бошад ва рӯй шиносону дсторбндону худои шиносон то худ прессатон ба нармии роҳ ва рафтор оред ва ба гармӣ гуфту гузор , бори худоро дар ҳамаи кору ҳамаи ҷои пои мард ва дастёр донед ва чунон пўӣиду гўӣид ки аз миёна рӯй ва дод бар карони нпоӣид , ва бо ситамкорӣу бедод дар миёни нёӣид . Чун роҳу равиш он шуду хуйу маниши ин , бори худоӣу сояи худо ва ҳар гӯнаи мардум бо шумо ёр ва дӯст хоҳанд зист ,у ғарча чанд қршмолро ки бо ҳама бепоу сиррии буйаи тахту кулоҳ ҳаме пазанд , дайр ё зуди бозии чархи таҳта кулоҳхоҳад сохт .

اسمعیل را پدر شناسید و بر کوچکی و فرمان برداری وی پسروار باز ایستید به کنکاش یکدیگر پرخاش پرداز دشمن شوید و به دستیاری هم آشتی ساز دوستان آئید. با مرزبان کشور هر که باشد و پیشکار وی هر چه باشد و روی شناسان و دستاربندان و خدای شناسان تا خود پرستان به نرمی راه و رفتار آرید و به گرمی گفت و گزار، بار خدا را در همه کار و همه جای پای مرد و دستیار دانید و چنان پوئید و گوئید که از میانه روی و داد بر کران نپائید، و با ستمکاری و بیداد در میان نیائید. چون راه و روش آن شد و خوی و منش این، بار خدای و سایه خدا و هر گونه مردم با شما یار و دوست خواهند زیست، و غرچه چند قرشمال را که با همه بی پا و سری بویه تخت و کلاه همی پزند، دیر یا زود بازی چرخ تخته کلاه خواهد ساخت.

Бениёзиҳои бе ҳаст ва буд асмъил ва парҳезҳои бемояу мағзи туу девонагиҳои сарду хоми иброҳӣму ковушҳои суди сӯзи зиёни хези хатар ки дар ин чанд сола ба фармон озмӯн дидед чаҳ обҳо гул кард ва чаҳ гулҳо ба бод дод то бар карон науфтад , он сохту созиши внўохту навозиш ки гуфтаму хостам дар миён нахоҳад омад . Чаҳ дар зоду буми хеш чаҳ кишвару хоки бегона аз чанги душмани роҳ рҳоӣӣ нахоҳад ҷуст , ва бо ёру дӯсти ком ошноӣӣ нахоҳед ёфт . Роҳ инаст ки намудему рози инки сурӯдам рафтӣ барадӣ хуфтӣ мардӣ . То дасти маро бозуӣ зад ва хӯрд буду пойро неруии таку пўии пеш аз онкӣ гӯйанд ва беш аз ончии ҷӯянду зеру болои давидаму хории хост аз паст ва воло кашидам , аз ин пас агар шуморо сиришт одамӣасту сарнавишти мардумӣ , дар ин оғози пастӣ ва анҷом ҳастӣ ба подош кардаҳо поси парасторӣ ва парвариш дореду марои фарохуради тоб ва тавон дар созу сомони худ ба андӯхтау дастранҷи хеши баргу сози нағзу рангини густаришу созу барги чарбу ширин хӯриш кунед , кӯшиши худу ороми ман ҷўӣид . Нокомии худу коми ман дар хоҳед , ва агар натавонед ё маро сазовор ндонед , борӣ дар хоҳу орзӯии ин дар ва он дар давидану бори хории ин гов ё он хар кашӣдан мадоред , ва ба рӯзи сиёҳу кори табоҳи худ боз гузоред зеро ки тркҷўши ҳама хом хоҳад шуду бомдоди беҳрузии ҳама дар парда шом хоҳад тохт .

بی نیازی های بی هست و بود اسمعیل و پرهیزهای بی مایه و مغز تو و دیوانگی های سرد و خام ابراهیم و کاوش های سود سوز زیان خیز خطر که در این چند ساله به فرمان آزمون دیدید چه آبها گل کرد و چه گل ها به باد داد تا بر کران نیفتد، آن ساخت و سازش ونواخت و نوازش که گفتم و خواستم در میان نخواهد آمد. چه در زاد و بوم خویش چه کشور و خاک بیگانه از چنگ دشمن راه رهائی نخواهد جست، و با یار و دوست کام آشنائی نخواهید یافت. راه این است که نمودم و راز اینکه سرودم رفتی بردی خفتی مردی. تا دست مرا بازوی زد و خورد بود و پای را نیروی تک و پوی پیش از آنکه گویند و بیش از آنچه جویند و زیر و بالا دویدم و خواری خواست از پست و والا کشیدم، از این پس اگر شما را سرشت آدمی است و سرنوشت مردمی، در این آغاز پستی و انجام هستی به پاداش کرده ها پاس پرستاری و پرورش دارید و مرا فراخورد تاب و توان در ساز و سامان خود به اندوخته و دسترنج خویش برگ و ساز نغز و رنگین گسترش و ساز و برگ چرب و شیرین خورش کنید، کوشش خود و آرام من جوئید. ناکامی خود و کام من در خواهید، و اگر نتوانید یا مرا سزاوار ندانید، باری در خواه و آرزوی این در و آن در دویدن و بار خواری این گاو یا آن خر کشیدن مدارید، و به روز سیاه و کار تباه خود باز گذارید زیرا که ترکجوش همه خام خواهد شد و بامداد بهروزی همه در پرده شام خواهد تاخت.

Фарзанди сифоришҳоу нигоришҳои маро дар кори ду кайҳони пас гӯш манеҳу фаромӯши мсоз . Ки агар сари мўӣии кӯтоҳии оре ва бероҳӣ кунӣ , дар пешгоҳи бори худоӣу поки паямбар аз ҳар ду ёварӣ хоҳам хост ,у давр аз ҳама бо ту доварӣ хоҳам кард . Созу сомони зану фарзанди зишту зебо ҳар чаҳ дорам супурдаи тест . Зери бории гарони рафтае ва худро тавонотар аз дгарон гуфтае . Агар аз тани осоӣӣ бар карони нпоӣӣ ва ба ростӣу дурустии корбнди ёсои пешвои паямбарони нёӣӣ , судати ҳама зиён хоҳад карду баҳорати барги кому бори хуррамии норустаи кӯб хазон хоҳад хӯрд .

فرزند سفارش ها و نگارش های مرا در کار دو کیهان پس گوش منه و فراموش مساز. که اگر سر موئی کوتاهی آری و بی راهی کنی، در پیشگاه بار خدای و پاک پیمبر از هر دو یاوری خواهم خواست، و دور از همه با تو داوری خواهم کرد . ساز و سامان زن و فرزند زشت و زیبا هر چه دارم سپرده تست. زیر باری گران رفته ای و خود را تواناتر از دگران گفته ای. اگر از تن آسائی بر کران نپائی و به راستی و درستی کاربند یاسای پیشوای پیمبران نیائی، سودت همه زیان خواهد کرد و بهارت برگ کام و بار خرمی نارسته کوب خزان خواهد خورد.

Достони гргобӣу хурмоу дигари чизҳоро иброҳӣми нигорандагӣу гзорндгии сохт . Агар умед гоҳе ҳоҷии Муҳамади иброҳӣми Астарободии туро паёмӣ дода ё ту вайро чизеи фиристодае огоҳӣ фирист ва дар анҷом ончӣ гуфта ва гуяд кӯтоҳӣ макун . Дар бозгашти он дар куштау созу сомони корҳо дирангу тани осоӣии берун аз ойин ва оҳанг дид ва донишаст ва агар ҷуз ин бошад баҳонаи ҷўӣӣ ё фасонаи гўӣии давр аз пеша гуфт ва шунид .

داستان گرگابی و خرما و دیگر چیزها را ابراهیم نگارندگی و گزارندگی ساخت. اگر امید گاهی حاجی محمد ابراهیم استرآبادی ترا پیامی داده یا تو وی را چیزی فرستاده ای آگاهی فرست و در انجام آنچه گفته و گوید کوتاهی مکن. در بازگشت آن در کشته و ساز و سامان کارها درنگ و تن آسائی بیرون از آئین و آهنگ دید و دانش است و اگر جز این باشد بهانه جوئی یا فسانه گوئی دور از پیشه گفت و شنید.