Мирзои ҷаъфари шаби чоршанбеи бистуми моҳи оғози шом . . . Гашт .

میرزا جعفر شب چارشنبه بیستم ماه آغاز شام... گشت.

Бомдодони гуми номи ршиноси деҳқони сипоҳии ончӣ аз он сомони рабӯд , бо бастагон раҳе биравӣ гирди омадаи гиромӣ ба фарҷомгоҳ кашиданд паҳлавии падари рой осоиш гузиду дида бар роҳ бахшоиш хуфт . Созу баргаш ба хомаи Аҳмаду нигини ҳамагони нигориш ва озин ёфт бодомаи вай бо буму нигини ҳоҷии асади бик ба Аҳмад супурда шуд . Бархе пас афканд ки бор диласт , ин ду рӯза фурӯхта , вомҳои пароканда ӯ пардохта хоҳад шуду рҳмн бо дигар чизҳо ки чизе нест роҳи андеш зодўбўм хоҳад гашт . Ончӣ пайдост ҷузи ин ду се порчаи обу хок аз ҳамаи рангу буии ҷаҳонаши бод дар чангаст , ва ҳанузаш аз бахту кому пирӯзӣ ва ба афтод гуҳар дар дарёу сим дар санг . Панҷ духтар дорад , ду зан , машҳадӣу рҳмн аз тимори бахти бемори хеш ба корўбор эшон наёранд пардохт . Ҳамон моя ки зиёни нрсоннд судаст , то дайгарии шухм ва шёр кунаду кор аз хирман ба анбор расад .

بامدادان گم نام روشناس دهقان سپاهی آنچه از آن سامان ربود، با بستگان رهی بروی گرد آمده گرامی به فرجامگاه کشیدند پهلوی پدر رای آسایش گزید و دیده بر راه بخشایش خفت. ساز و برگش به خامه احمد و نگین همگان نگارش و آذین یافت بادامه وی با بوم و نگین حاجی اسد بیک به احمد سپرده شد. برخی پس افکند که بار دل است، این دو روزه فروخته، وام های پراکنده او پرداخته خواهد شد و رحمن با دگر چیزها که چیزی نیست راه اندیش زادوبوم خواهد گشت. آنچه پیداست جز این دو سه پارچه آب و خاک از همه رنگ و بوی جهانش باد در چنگ است، و هنوزش از بخت و کام و پیروزی و به افتاد گهر در دریا و سیم در سنگ. پنج دختر دارد، دو زن، مشهدی و رحمن از تیمار بخت بیمار خویش به کاروبار ایشان نیارند پرداخت. همان مایه که زیان نرسانند سود است، تا دیگری شخم و شیار کند و کار از خرمن به انبار رسد.

Пайдост бидон муштии пои шикаста чаҳ хоҳад гузашт . Шаст тӯмон низ вом судӣ дорад ,у аи зчпу чорсўи ҳамаи дандон бар ин колоу рахти тези гардондау ҳарами перомуни ин ду се бемоя ва кам сояи боғ ва дарахт кашида , бе дастёрии некону поймардии наздикон , занҳои беколоу кӯй , ва духтарҳои бесомону шӯйро , ду се бомдоди дигар аз трктози хоҳандагони навкисау коҳиндагони косаи лӣс ба ҷои сӯхт , дӯди дил аз равзанхоҳад сохт , ва ба ранҷи дарюзау осеби хости гирди кӯйу барзан бояд гашт .

پیداست بدان مشتی پا شکسته چه خواهد گذشت. شصت تومان نیز وام سودی دارد، و ا زچپ و چارسو همه دندان بر این کالا و رخت تیز گردانده و حرم پیرامون این دو سه بی مایه و کم سایه باغ و درخت کشیده، بی دستیاری نیکان و پایمردی نزدیکان، زن های بی کالا و کوی، و دخترهای بی سامان و شوی را، دو سه بامداد دیگر از ترکتاز خواهندگان نوکیسه و کاهندگان کاسه لیس به جای سوخت، دود دل از روزن خواهد ساخت، و به رنج دریوزه و آسیب خواست گرد کوی و برزن باید گشت.

Мирзои ҷаъфар агар чаҳ ғрдлу бдзҳраҳ буд ва аз фари фарҳанг ,у шарми дида ,у озарми гавҳар ,у дигари манишҳо , ки сутӯда ҳӯшмандонаст бебаҳра , вале ду хосту хуй писандида дошт , ки доман бар он натавон пӯшед ва остин ифшоанд : нахусти порчаи ноне ки бар хон вай буд аз порсо то сояи парасти бозндоштн . Дуюми посдорӣу парастории ёронро дар беморӣу гирифтории кори ҷомагӣ хорон кардӣ . Агар подоши ин ду манишу поси ин ду равишро бо касонаши рои тёқдории оранд , ва ба газу газанду занҷиру банди ин ва он , вижаи иброҳӣм ки бузурги душманӣ хонагӣаст ва бо ҳамаи хешӣ дар ҷаҳони бегонагӣ , боз нагузоранд , кории нек ва ба ҷой худ хоҳад буд , ва ҳар худованди дониш ва дидӣ бурун аз ёсоси ҳуш ва хирад нахоҳад дид , хоҳанда сангини хост ӯ моӣим ,у банду марзи гарони арзиш аз дар доду ситади он мост . То танро тоб фурӯ дошт бошаду равонро неруии диранг даст бидон нахоҳам суд ,у пой дар он нахоҳам ҳашт . Дигаронро низ ба ҳар дасту дастурӣ ки донам ва тавонам аз овезу озори онони дасти фаро пеш хоҳам бохту чанг дар роҳ . . . Хоҳам рехт .

میرزا جعفر اگر چه غردل و بدزهره بود و از فر فرهنگ، و شرم دیده، و آزرم گوهر، و دیگر منش ها، که ستوده هوشمندان است بی بهره، ولی دو خواست و خوی پسندیده داشت، که دامن بر آن نتوان پوشید و آستین افشاند: نخست پارچه نانی که بر خوان وی بود از پارسا تا سایه پرست بازنداشتن. دویم پاسداری و پرستاری یاران را در بیماری و گرفتاری کار جامگی خواران کردی.اگر پاداش این دو منش و پاس این دو روش را با کسانش رای تیاقداری آرند، و به گاز و گزند و زنجیر و بند این و آن، ویژه ابراهیم که بزرگ دشمنی خانگی است و با همه خویشی در جهان بیگانگی، باز نگذارند، کاری نیک و به جای خود خواهد بود، و هر خداوند دانش و دیدی برون از یاساس هوش و خرد نخواهد دید، خواهنده سنگین خواست او مائیم، و بند و مرز گران ارزش از در داد و ستد آن ماست. تا تن را تاب فرو داشت باشد و روان را نیروی درنگ دست بدان نخواهم سود، و پای در آن نخواهم هشت. دیگران را نیز به هر دست و دستوری که دانم و توانم از آویز و آزار آنان دست فرا پیش خواهم باخت و چنگ در راه... خواهم ریخت.

Аз саркори оқои хоҳишмандами нарму дурушт , талху ширин , гроиндгони ранҷу физояндагони дарди эшонро аз аўорҷаҳи созони обу хок ,у ковушу кини пои кору кадхудо ,у хоҳандагони бозорӣу коҳиндагони озорӣ ,у шохчаҳи бандии бегонау бдпсндии хеш ,у дигар рӯй дод нигаҳдорӣ фармойанд . Ва тёқгзории чашм аз кирдори зишт ,у гуфтори дурушт ,у домони олӯда ,у сомони жулида ,у нанги нодонӣ ,у кеши саргаронӣ ,у хуии нофарҷом ,у буии паии андом ,у рои блҳўсӣ ,у сози ҳеҷ касеҳои онони дониста , на кӯркӯрона бидӯз ва . . . Тиҳии дастӣ ва бебаррагӣу шӯрбахтӣу дармондагӣу хорӣу ҷигари хории ононро нигарони зӣ , то аз нигаҳдошт хаста нагардӣ ва бар эшон низ роҳи чора баста нагардад .

از سرکار آقا خواهشمندم نرم و درشت، تلخ و شیرین، گرایندگان رنج و فزایندگان درد ایشان را از اوارجه سازان آب و خاک، و کاوش و کین پا کار و کدخدا، و خواهندگان بازاری و کاهندگان آزاری، و شاخچه بندی بیگانه و بدپسندی خویش، و دیگر روی داد نگهداری فرمایند. و تیاقگذاری چشم از کردار زشت، و گفتار درشت، و دامان آلوده، و سامان ژولیده، و ننگ نادانی، و کیش سرگرانی، و خوی نافرجام، و بوی پی اندام، و رای بلهوسی، و ساز هیچ کسی های آنان دانسته، نه کورکورانه بدوز و... تهی دستی و بی برگی و شوربختی و درماندگی و خواری و جگر خواری آنان را نگران زی، تا از نگهداشت خسته نگردی و بر ایشان نیز راه چاره بسته نگردد.

Яке аз шборгони сояи парасти хештанро ба номи дарвешӣ бар шоҳи неъмати аллоҳ вале бастани хост . Бастагони вайро ки аз ҳар олоиш рустагон буданд забони накӯҳиш боз шуд ки олӯдае чу нон кӣу куҷо бо чун ту покии рои пайвастани орад ,у лоф аз худ растан ? фармуд зиҳии шигифту шигарф , бо ҳама бе бокӣу нопокии бандагии бори худоро шояду ойини поки паямбарро бояд ,у марои шоёни бозҷўӣӣу дунбол пўӣӣ нест . Дар поси олӯдагону тиҳии дастон ва бебаррагон ва соя прессатон хосту хуии поки яздонро дастурӣ бояд сохт , ва бе буии подошу андешаи сипос пухтани деги коми эшонро рахти саро бояд сӯхт .

یکی از شبارگان سایه پرست خویشتن را به نام درویشی بر شاه نعمت الله ولی بستن خواست. بستگان وی را که از هر آلایش رستگان بودند زبان نکوهش باز شد که آلوده ای چو نان کی و کجا با چون تو پاکی رای پیوستن آرد، و لاف از خود رستن؟ فرمود زهی شگفت و شگرف، با همه بی باکی و ناپاکی بندگی بار خدا را شاید و آئین پاک پیمبر را باید، و مرا شایان بازجوئی و دنبال پوئی نیست. در پاس آلودگان و تهی دستان و بی برگان و سایه پرستان خواست و خوی پاک یزدان را دستوری باید ساخت، و بی بوی پاداش و اندیشه سپاس پختن دیگ کام ایشان را رخت سرا باید سوخت.