Дӯш дар вақти онки зли замин
دوش در وقت آنک ضلّ زمین
Кард бар мавкиби шуъоъи камӣн
کرد بر موکب شعاع کمین
Рост гуфтӣ мзлаҳ эй сети сиёҳ
راست گفتی مظلّه ای ست سیاه
Сари броФрохтаҳ ба чархи барин
سر برافراخته به چرخ برین
Дидам атрофи рубъи маскӯн ро
دیدم اطراف ربع مسکون را
Аз сиёҳӣ чу кулбаи мискин
از سیاهی چو کلبه مسکین
Осмон чун замини маҷлиси шоҳ
آسمان چون زمین مجلس شاه
Ҷилваи гоҳи ҷамоли ҳўролъин
جلوه گاه جمال حورالعین
Қадаҳ май дарави скраҳи моҳ
قدح می درو سُکرَّه ماه
Тибқи нақли хӯшаи парвин
طبق نقل خوشه پروین
ё бикрдори рқъаҳи шатранҷ
یا بکردار رقعه شطرنج
Рӯй дар рӯй карда тоҷу муайян
روی در روی کرده تاج و معین
Рост чун пеши шоҳи рух ба ърӣ
راست چون پیش شاه رخ به عری
Пеши тири шаҳоби деви лъин
پیش تیر شهاب دیو لعین
Насар воқеъ бъинаҳ гуфтӣ
نسر واقع بعینه گفتی
Ду пиёдаи сети банди як фарзин
دو پیاده ست بند یک فرزین
Ман зФкрт фиканда сар дар пеш
من زفکرت فکنده سر در پیش
Бар гирифтаи сухани зи алӣин
بر گرفته سخن ز علیین
Бо хирад бар тариқи истидлол
با خرد بر طریق استدلال
Баҳс мекардам аз улӯми яқин
بحث می کردم از علوم یقین
Гоҳ мегуфтам аз яке мубдиъ
گاه می گفتم از یکی مبدع
Чанд ибдоъ мекунӣ таъйин ?
چند ابداع می کنی تعیین؟
Вар чу мубдиъ яке наҳй ибдоъ
ور چو مبدع یکی نهی ابداع
Сӯрат мубдиъот нест чунин
صورت مبدعات نیست چنین
Гоҳи тарбияти офариниш ро
گاه تربیت آفرینش را
Бар тариқи тмоину табйин
بر طریق تماین و تبیین
Ҳдоҳёни даҳр май ҷустам
حداحیان دهر می جستم
Холӣ аз нисбати шҳўру синӣн
خالی از نسبت شهور و سنین
Ҳамчунин манеҳӣ хирад ме кард
همچنین منهی خرد می کرد
Ба накӯтар иборатии талқин
به نکو تر عبارتی تلقین
Шамае аз ҳақоиқи акуон
شمه ای از حقایق اکوان
Нуктае аз дақоиқи таквин
نکته ای از دقایق تکوین
То ба вақте ки дасти субҳи кушод
تا به وقتی که دست صبح گشاد
Аз фалаки ақдҳои дар смин
از فلک عقدهای دُر ثمین
Баркашид офтоби рояти нур
برکشید آفتاب رایت نور
То диҳад ҷурми хокро тазйин
تا دهد جرم خاک را تزیین
Ваз дигар сӯй низ дилбари ман
وز دگر سوی نیز دلبر من
Бар гирифт он замони сар аз болин
بر گرفت آن زمان سر از بالین
Ба таъаҷҷуб нигоҳ ме кардам
به تعجب نگاه می کردم
Аз фурӯғи рухи всФои ҷабин
از فروغ رخ وصفای جبین
Заррае зи офтоб фарқ надошт
ذره ای ز آفتاب فرق نداشت
Моҳи ман ҷуз ба фарқи машки огӣн
ماه من جز به فرق مشک آگین
Лекин аз баси ғубори меҳнату ранҷ
لیکن از بس غبار محنت و رنج
Ки наёбад ба умрҳо таскин
که نیابد به عمرها تسکین
Дар миёни ду офтоби маро
در میان دو آفتاب مرا
Гашти торики чашми олами байн
گشت تاریک چشم عالم بین
Ҳам дар он лаҳзаи сӯрати иқбол
هم در آن لحظه صورت اقبال
Ба забони фасеҳу лафзи матин
به زبان فصیح و لفظ متین
Гуфт бар хоки садае ки азуаст
گفت بر خاک سُدّه ای که ازوست
Сидра монанди хок бе тамкин
سدره مانند خاک بی تمکین
Хезу икдм чунонк ман ҳамаи умр
خیز و یکدم چنانک من همه عمر
Бар тариқ мулозимат биншин
بر طریق ملازمت بنشین
То зи бурҷи шараф тулӯъ кунад
تا ز برج شرف طلوع کند
Талъати офтоб рӯй замин
طلعت آفتاب روی زمین
Хоҷаи рӯзгор , садри ҷаҳон
خواجه روزگار،صدر جهان
Шарафи малик , тоҷи давлату дайн
شرف ملک،تاج دولت و دین
Онки хуршеди муҳра бар чӣанд
آنک خورشید مهره بر چیند
Гар дар абрӯӣ ӯ бинад чин
گر در ابروی او بیند چین
Вонки гардуни лагом боз кашад
وانک گردون لگام باز کشد
Чун кунад мавкиби азимати зин
چون کند موکب عزیمت زین
Амни оворагони гардун ро
امن آوارگان گردون را
Сад иқбол ӯст ҳсни ҳсин
سد اقبال اوست حصن حصین
Дасти афтодагони ҳодиса ро
دست افتادگان حادثه را
Доман ҷоҳ ӯст ҳабли матин
دامن جاه اوست حبل متین
Оз бар хон бениёзӣ ӯ
آز بر خوان بی نیازی او
Шиками огнди пари зи ғс ва самин
شکم آگند پر ز غث و سمین
Кебек дар аҳди Комронӣ ӯ
کبک در عهد کامرانی او
Кини сад солаи хост аз шоҳин
کین صد ساله خواست از شاهین
эй ба ртбти ғубори мавкиби ту
ای به رتبت غبار موکب تو
Бастаи майдони чархро озин
بسته میدان چرخ را آذین
Ваии зи шукрати даҳони асли ҳунар
وی ز شکرت دهان اصل هنر
Гашта чун коми нешикари ширин
گشته چون کام نیشکر شیرین
Ҳам тарозуии чархро бишикаст
هم ترازوی چرخ را بشکست
Борҳлми ту пилау шоҳин
بارحلم تو پله و شاهین
Ҳам дарахтони беди бФкнднд
هم درختان بید بفکندند
Пеши қаҳри ту билку зубин
پیش قهر تو بیلک و زوبین
Чархи ангуштарӣ сифат науммат
چرخ انگشتری صفت نامت
Карда бар дидаи нақши ҳамчуи нигин
کرده بر دیده نقش همچو نگین
Бози нақши мухолифат кам шуд
باز نقش مخالفت کم شد
Аз ҷаҳони ҳамчуи сӯрати тнўин
از جهان همچو صورت تنوین
Аз насими шамоилати пайваст
از نسیم شمایلت پیوست
Дрхўӣ хиҷлатаст оҳӯии чин
درخوی خجلت است آهوی چین
Вази сумуми сиёсатати доим
وز سموم سیاستت دایم
Дар таби мҳрқаҳи сети шери ърин
در تب محرقه ست شیر عرین
То зи насрину гули нишони оранд
تا ز نسرین و گل نشان آرند
Маҷлисати боди пари гулу насрин
مجلست باد پر گل و نسرین
То ямин ва ясор бишносанд
تا یمین و یسار بشناسند
Бодати иқбол бар ясору ямин
بادت اقبال بر یسار و یمین
Бахт дар маҷлисати ҳарифу надим
بخت در مجلست حریف و ندیم
Чарх бар даргаати раҳе ва раҳин
چرخ بر درگهت رهی و رهین