Дастур гуфт : овардаанд ки ду Кебек аз миёни абноءи ҷинс ба сабаби тафовуту ноҳамвории суҳбату тағайюру носозгории улфат , масорифат карданд ва аз ватанӣ ба ватанӣ ва аз музиъӣ ба музиъии дигари рафтанду ёрону дӯстон нав гузиданду мақом дар кӯҳӣ сохтанд ки хзиз ӯ ба нузҳату рифъат бар гули зори ахтарону сабзаи зори осмон роҷҳ омадӣ ва ошиёна сохтанд бар шқии росиху шуъабии расӣ ки ҳавоӣ ӯ муътадилу хушу марғзор ӯ назиҳу дилкаш буд . Анвоъи ашҷор бар атрофу акноф ӯ рустау аҷносу ҳавшу туюр дар ҳазизу биқоъ ӯ қарори гирифта . Обҳои софӣ аз чашмаҳои ӯ равону насими шимол дар саҳроӣ ӯ бузон . Фазои ҳавоӣ ӯ аз уфӯнати холӣу мҳобту мсоъд ӯ аз хавфи сайёдон бе раҳми муназзаҳ . Дар фасли рабиъ , кулолаи лола аз қлоли ҷиболу биқоъи тлол ӯ чун қандили ақиқин аз сўомъи рҳобин , тобон .

دستور گفت: آورده‌اند که دو کبک از میان ابناء جنس به سبب تفاوت و ناهمواری صحبت و تغیر و ناسازگاری الفت، مصارفت کردند و از وطنی به وطنی و از موضعی به موضعی دیگر رفتند و یاران و دوستان نو گزیدند و مقام در کوهی ساختند که خضیض او به نزهت و رفعت بر گل‌زار اختران و سبزه‌زار آسمان راجح آمدی و آشیانه ساختند بر شقی راسخ و شعبی راسی که هوای او معتدل و خوش و مرغزار او نزه و دلکش بود. انواع اشجار بر اطراف و اکناف او رسته و اجناس و حوش و طیور در حضیض و بقاع او قرار گرفته. آب‌های صافی از چشمه‌های او روان و نسیم شمال در صحرای او بزان. فضای هوای او از عفونت خالی و مهابط و مصاعد او از خوف صیادان بی‌رحم منزه. در فصل ربیع، کلاله لاله از قلال جبال و بقاع تلال او چون قندیل عقیقین از صوامع رهابین، تابان.

Ва обҳои манобеу мшоръ , чун оби чашми ошиқон . Гуфтӣ срҳ ммрдаст ё ҷавшани мзрд . Конаи срҳи ммрди ман қўорир

و آب‌های منابع و مشارع، چون آب چشم عاشقان.گفتی صرح ممرد است یا جوشن مزرد. کانه صرح ممرد من قواریر

Ва ин ду Кебек бо якдигари айшии муҳайёу висолӣ мҳно доштанд чашми шӯхи айём аз эшон ғофилу табъ бе вафои рӯзгор аз эшон бехабар дар фазои кӯҳсор парвоз мекарданд ва дар арсаи мурод эҳтизоз менамуданд ҳасану ҷамоли мода ҳар рӯз беандозатару ишқу меҳри нар ҳар замони тозатар .

و این دو کبک با یکدیگر عیشی مهیا و وصالی مهنا داشتند چشم شوخ ایام از ایشان غافل و طبع بی‌وفای روزگار از ایشان بی‌خبر در فضای کوهسار پرواز می‌کردند و در عرصه مراد اهتزاز می‌نمودند حسن و جمال ماده هر روز بی‌اندازه‌تر و عشق و مهر نر هر زمان تازه‌تر‌.

Дар риёзу ғёзи он кӯҳ чаро мекарданд ва аз анҳору ҳёз ӯ шаробҳои софӣ тҷръ менамуданд рӯзи мзҷъу маскан бар гули мурғи зору шаби мбиту мқил бар сунбули кӯҳсори вуҳуши он мавзе , ҳарифу алиФи эшон шудау туюри он ҳавоу фазо , ҷлису анис эшон гашта асбобии муҳайёу айшии мҳно .

در ریاض و غیاض آن کوه چرا می‌کردند و از انهار و حیاض او شراب‌های صافی تجرع می‌نمودند روز مضجع و مسکن بر گل مرغ‌زار و شب مبیت و مقیل بر سنبل کوهسار وحوش آن موضع، حریف و الیف ایشان شده و طیور آن هوا و فضا‌، جلیس و انیس ایشان گشته اسبابی مهیا و عیشی مهنا.

Иттифоқро он сол , борон наомаду барфу нами хушки боистоди инобиъро юбусат зоҳир шуду мробиъро хушкӣ ғолиб омад .

اتفاق را آن سال، باران نیامد و برف و نم خشک بایستاد ینابیع را یبوست ظاهر شد و مرابیع را خشکی غالب آمد.

Бар олам , қаҳту ҷдб истило оварад ва бар ҷаҳон , нҳўсу бӯс муставле шуд ҳубубу лбўби нзҷ ва намо наёфту анвоъи иртифоъот дар маротеъу мазореъи бахсу нуқсони пазируфти Кебеки нар бо мода гуфт : шарти оқилу фарзонаи он буд ки мояҳтоҷи авқоти зимистон дар айёми тобистон муҳайё кунад ва дар ҳангоми рифоҳату роҳати соъоти ҳол , аз шиддати авқоти мстқбл андеша дораду тадбир адхор кунад .

بر عالم، قحط و جدب استیلا آورد و بر جهان، نحوس و بوس مستولی شد حبوب و لبوب نضج و نما نیافت و انواع ارتفاعات در مراتع و مزارع بخس و نقصان پذیرفت کبک نر با ماده گفت: شرط عاقل و فرزانه آن بود که مایحتاج اوقات زمستان در ایام تابستان مهیا کند و در هنگام رفاهت و راحت ساعات حال، از شدت اوقات مستقبل اندیشه دارد و تدبیر ادخار کند.

Ва ин калимаро муътабари шиносад ки : хзи ман иўмки лғдк то чун мизоҷи рӯзгору аҳвол ӯ тағайюру тбдли пазираду шаби обистан , мавлуди ҳол бар хилофи мурод аз арҳоми адвор дар канори қобилаи саранҷом наад , дилу хотир дар мхолби уқоби ҳайрату мҳобту мзоиқи ҳасрату зҷрт , мутаҳайир ва мадҳуш намонад . Тадбири он буд ки сафарӣ кунаму бизоъатӣ бо худ ҳамроҳи гардонам ва мегӯйанд дар фалони шаҳри нархи таом касодӣ дорад , бираваму захираи зимистон бо худ биорам , пеш аз онкии тухмҳо дар ҳиҷоби хоки мутаворӣ ва дар ниқоби анбор мастур гардад . Пас бад-ӣни азимат рӯй бидон самт оварад ва чун матлабу мақсади даври даст буд , муддатии муҳлат дар миён омад то он замон ки зимистон бар ҷаҳон тохтан овараду лашкари сармо бар хайли ашҷору асмор шабихун кард . Қлоли кӯҳсору атрофи марғзор аз баргу бори орӣ ва отил шуду ҷузи ъамома бар фарқи санавбару қабо дар қад сарв намонад . Ҳалаи хзро аз акнофи ашҷори фурӯи рехту хурдаи кофур ба мнхли саҳоб бар амвоти олами Фрўбихт .

و این کلمه را معتبر شناسد که: خذ من یومک لغدک تا چون مزاج روزگار و احوال او تغیر و تبدل پذیرد و شب آبستن، مولود حال بر خلاف مراد از ارحام ادوار در کنار قابله سرانجام‌نهد، دل و خاطر در مخالب عقاب حیرت و مهابط و مضایق حسرت و ضجرت، متحیر و مدهوش نماند. تدبیر آن بود که سفری کنم و بضاعتی با خود همراه گردانم و می‌گویند در فلان شهر نرخ طعام کسادی دارد، بروم و ذخیره زمستان با خود بیارم، پیش از آنکه تخم‌ها در حجاب خاک متواری و در نقاب انبار مستور گردد. پس بدین عزیمت روی بدان سمت آورد و چون مطلب و مقصد دور دست بود، مدتی مهلت در میان آمد تا آن زمان که زمستان بر جهان تاختن آورد و لشکر سرما بر خیل اشجار و اثمار شبیخون کرد. قلال کوهسار و اطراف مرغزار از برگ و بار عاری و عاطل شد و جز عمامه بر فرق صنوبر و قبا در قد سرو نماند. حله خضرا از اکناف اشجار فرو ریخت و خرده کافور به منخل سحاب بر اموات عالم فروبیخت.

Неъмату алҳони булбули шикастау аўтори мўсиқори слсли гусаста . Кебеки нар аз сафар боз омад . Модаро ҳиأту сӯрат мутағаййир дид , шикам бар омадау чашмҳо фурӯ шуда , осори ҳамлу оморати ҳабл бар сӯрату симо падед гашта . Дар ваии бад-ӣни сабаб бадгумон шуд ва гуфт : ман ба иффату исмати ту эътимодии тамоми доштам ва ба ҳасани аҳду мувофиқати ту аътзодӣ бар камол . Мавоҷиби мусоҳибату лавозими мувофиқати он будӣ ки дар ғайбати ман пой дар зайли ифофу салоҳоварӣу риояти ҷониби мроФқту мўослти қадим ки миёни мо мؤкдаст , мръӣ ва мшкўр доштӣ . Ту худ дар айёми ғайбати ман ҳамаи сурати ҳазлу лаҳви хондаеу оёти фисқу фуҷур такрор кардаеу қадам дар арсаи муроду шаҳват ва наҳиммат задаеу хлиъи алъзорўори афсор аз нафаси аммораи баргирифтаеу истиқболи мақдами марои захирае ноМаҳмӯду шарбатии ногувор муҳайё карда ва гуфта :

نعمت و الحان بلبل شکسته و اوتار موسیقار صلصل گسسته. کبک نر از سفر باز آمد. ماده را هیأت و صورت متغیر دید، شکم بر آمده و چشم‌ها فرو شده، آثار حمل و آمارت حبل بر صورت و سیما پدید گشته. در وی بدین سبب بدگمان شد و گفت: من به عفت و عصمت تو اعتمادی تمام داشتم و به حسن عهد و موافقت تو اعتضادی بر کمال. مواجب مصاحبت و لوازم موافقت آن بودی که در غیبت من پای در ذیل عفاف و صلاح آوری و رعایت جانب مرافقت و مواصلت قدیم که میان ما مؤکد است، مرعی و مشکور داشتی. تو خود در ایام غیبت من همه سورت هزل و لهو خوانده‌ای و آیات فسق و فجور تکرار کرده‌ای و قدم در عرصه مراد و شهوت و نهمت زده‌ای و خلیع العذاروار افسار از نفس اماره برگرفته‌ای و استقبال مقدم مرا ذخیره‌ای نامحمود و شربتی ناگوار مهیا کرده و گفته:

Ба розиқӣ ки бачаи ғробро бар вкри ашҷор , вазифаи лайл ва наҳор , риояти ҷӯад ӯ медиҳад ва ба холиқӣ ки фараҷи уқобро бар қлоли ҷиболи ротбаҳи рӯзу шаб , ҳимояти карам ӯ май расонад ки ин соъат , търики ин ҷинояту тأдиби ин бехештанӣ дар боби ту тақдим кунам , чунонкии ноҳФозонро феҳристи ибрату унвон эътибор гардад . Кебек мода гуфт : ба сонеъӣ ки машғалаи хурӯс дар асҳор , тасбеҳи ҷалолу тақдис камол ӯст ва ба мубдиъӣ ки ҷилваи товус дар марғзор , таъзим навол ӯст ки дар замони ғайбати ту маро бо ҳеҷ номаҳрамӣ маҷоласту мхолтт набӯдааст ва бар хилофи ризои ту қадамӣ наниҳодаам . Кебек нар гуфт : дар равшании офтоб ба нури чароғ ҳоҷат наёяд . «у лӣси алхбри колъён » . Ба иртикоби ҷиноят , кифоят намекунӣу тарки амонату диёнати раво май дорӣ ва ба савганди хилоф , парда бар чеҳраи инсоф май пӯшӣ ва аз сари ғазабу анФту истинкофу ҳамият , модаро задан гирифт . Ҳар чанд мода мегуфт :

به رازقی که بچه غراب را بر وکر اشجار، وظیفه لیل و نهار، رعایت جود او می‌دهد و به خالقی که فرج عقاب را بر قلال جبال راتبه روز و شب، حمایت کرم او می‌رساند که این ساعت، تعریک این جنایت و تأدیب این بی‌خویشتنی در باب تو تقدیم کنم، چنانکه ناحفاظان را فهرست عبرت و عنوان اعتبار گردد. کبک ماده گفت: به صانعی که مشغله خروس در اسحار، تسبیح جلال و تقدیس کمال اوست و به مبدعی که جلوه طاووس در مرغزار، تعظیم نوال اوست که در زمان غیبت تو مرا با هیچ نامحرمی مجالست و مخالطت نبوده است و بر خلاف رضای تو قدمی ننهاده‌ام. کبک نر گفت: در روشنی آفتاب به نور چراغ حاجت نیاید. «و لیس الخبر کالعیان». به ارتکاب جنایت، کفایت نمی‌کنی و ترک امانت و دیانت روا می‌داری و به سوگند خلاف، پرده بر چهره انصاف می‌پوشی و از سر غضب و انفت و استنکاف و حمیت، ماده را زدن گرفت. هر چند ماده می‌گفت:

Мазан ки пушаймони шӯии азин таъҷилу локин вақте ки мрбҳ ва нофеъ набошад .

مزن که پشیمان شوی ازین تعجیل و لکن وقتی که مربح و نافع نباشد.

ӯ ҳамчунон мезад то мода аз олами ҳаёт ба олами мамот нақл кард ва бо ҳамаи рафтагон баробар шуд . Чун аёли мувофиқу рафиқи мроФқи куштаи гашту Фўрти хашми таскини пазируфт , Кебеки нар таъаммулӣ кард ва бо худ гуфт : дариғо рафиқи шафиқу надими қадиму ёри мусоиду ҳарифи муъозид бо чандон ҳуқуқи мръӣу ахлоқи маразӣу ҳсоФти ройу хираду кифоят , бе тӯҳматии зоҳир , ба мӯҷиби шбҳтӣ кушта шуд ва надонам ки дар тақдими ин ройу имзои ин азимат , мсибм ё мсоб , соибм ё мхтӣ . Ҷамоатӣ аз туюр ки дар акнофу атрофи он мавзе буданд ба таҳнияти қудум ӯ ба зиёрат ҳозир омаданд ва чун Кебеки модаро куштаи диданд , аз мӯҷиби ҳодиса баҳс карданд . Кебеки нари сӯрати ҳол эълом доду шарҳи ончӣ рӯй намӯда буд , боз гуфт : ҳар кас аз мурғон , забони маломату тъиир дар вай дароз карданд ва гуфтанд : бе мушовирати мؤтмнӣ бар чунин ақтҳоми шигарф , иқдом намӯдае ва бе руятии соқиб , иртикобии бад-ӣни азимӣ раво доштае . Бидон ки дарин навоҳӣ , аёлони моро ба мисоли ин ориза бисёр ҳодис шавад ва чунон гумон уфтад ки зани ҳомила шудааст ва чун се моҳ бар он бугзарад , мо фалон бех биорему бидиҳем то баъд аз нзҷи Модат , иҷобати табиат ҳосил ояду беморӣ зоил гардад . Хато кардӣ ва дар имзои ин рои мхтӣ будӣ ва агар бо мо дарин боб мФоўзтӣ рафтӣ , пеш аз нФози тадбир , бад-ӣни тшўиру тақсир махӯз нагаштӣ ва дар маломати оҷилу уқубат оҷл науфтодӣ . Чун ҳиҷоби шабаҳат аз рӯй кор бардошта шуд ва ба яқин бидонаст ки хато кардаасту ҷуфти шоистаро бемӯҷибӣ ба даст талаф дода , дар вай менагирист ва ба навҳа ва зорӣ мегирист ва мегуфт :

او همچنان می‌زد تا ماده از عالم حیات به عالم ممات نقل کرد و با همه رفتگان برابر شد. چون عیال موافق و رفیق مرافق کشته گشت و فورت خشم تسکین پذیرفت، کبک نر تأملی کرد و با خود گفت: دریغا رفیق شفیق و ندیم قدیم و یار مساعد و حریف معاضد با چندان حقوق مرعی و اخلاق مرضی و حصافت رای و خرد و کفایت، بی تهمتی ظاهر، به موجب شبهتی کشته شد و ندانم که در تقدیم این رای و امضا این عزیمت، مصیبم یا مصاب، صایبم یا مخطی. جماعتی از طیور که در اکناف و اطراف آن موضع بودند به تهنیت قدوم او به زیارت حاضر آمدند و چون کبک ماده را کشته دیدند، از موجب حادثه بحث کردند. کبک نر صورت حال اعلام داد و شرح آنچه روی نموده بود، باز گفت: هر کس از مرغان، زبان ملامت و تعییر در وی دراز کردند و گفتند: بی مشاورت مؤتمنی بر چنین اقتحام شگرف، اقدام نموده‌ای و بی‌رؤیتی ثاقب، ارتکابی بدین عظیمی روا داشته‌ای. بدان که درین نواحی، عیالان ما را به مثال این عارضه بسیار حادث شود و چنان گمان افتد که زن حامله شده است و چون سه ماه بر آن بگذرد، ما فلان بیخ بیاریم و بدهیم تا بعد از نضج مادت، اجابت طبیعت حاصل آید و بیماری زایل گردد. خطا کردی و در امضا این رای مخطی بودی و اگر با ما درین باب مفاوضتی رفتی، پیش از نفاذ تدبیر، بدین تشویر و تقصیر مأخوذ نگشتی و در ملامت عاجل و عقوبت آجل نیفتادی. چون حجاب شبهت از روی کار برداشته شد و به یقین بدانست که خطا کرده است و جفت شایسته را بی‌موجبی به دست تلف داده، در وی می‌نگریست و به نوحه و زاری می‌گریست و می‌گفت:

Ин афсона аз баҳр он гуфтам то подшоҳ ба таъҷил корӣ нафармоед ва дар сиёсат , шароити эҳтиёту маросими иҷтиҳоди биҷои орад ва дар ҳаводиси рӯзгори тааннӣу тадаббуру таъаммулу тафаккури шиору дсори аҳвол худ созад ва ба қавли занон илтифот нафармоед ки занони муаллифи макру хдоъу мусаннифи узр ва каззоб бошанду табиати эшон вкри макру ҷабалати эшон маъдани зарқу хтл буд . Ҳарки ба меҳнату азияти эшон мубтало гардад , наботи умр ӯро нашаву намоу равнақ ва тароват намонаду маишат ӯ аз лиззату ҳаловати давр буд .

این افسانه از بهر آن گفتم تا پادشاه به تعجیل کاری نفرماید و در سیاست، شرایط احتیاط و مراسم اجتهاد بجای آرد و در حوادث روزگار تأنی و تدبر و تأمل و تفکر شعار و دثار احوال خود سازد و به قول زنان التفات نفرماید که زنان مؤلف مکر و خداع و مصنف عذر و کذاب باشند و طبیعت ایشان وکر مکر و جبلت ایشان معدن زرق و ختل بود. هرکه به محنت و اذیت ایشان مبتلا گردد، نبات عمر او را نشو و نما و رونق و طراوت نماند و معیشت او از لذت و حلاوت دور بود.

Хавотири эшон , кимиёӣ ҳиялатасту змоири эшон , аносири хдиът . Ва . Агар подшоҳ дастурӣ фармоед , достонӣ аз дастон занон бигӯям то ҳақиқати ин ҳол мубарҳан шаваду асрори ин даъвӣ мубин гардад . Подшоҳ гуфт : чигунааст он достон ? бигӯ то бишинавам .

خواطر ایشان، کیمیای حیلت است و ضمایر ایشان، عناصر خدیعت. و. اگر پادشاه دستوری فرماید، داستانی از دستان زنان بگویم تا حقیقت این حال مبرهن شود و اسرار این دعوی مبین گردد. پادشاه گفت: چگونه است آن داستان؟ بگو تا بشنوم.