Дастур гуфт : чунин шунидаам аз сқоти рӯот ки дар мўозии айём , деҳқонӣ бӯдааст соину мутадаййину муттақеу мтўръ . Занӣ дошт бар одати абноءи рӯзгор дар мтобъти шаҳват ва наҳиммат гоми фарох тар наҳодӣу асттбоъи лаъибу лаҳв аз лавозими рӯзгори худ шимурдӣ . Рӯзии он деҳқон , ӯро қуроза Эй дод то грнҷи хирад . Зан ба бозор ва зар рафт ба баққол дод ва оғоз кард ба ғамза ва киришма нигаристан ва бо ғанҷу нози сухани гуфтан ки марои бад-ӣни зар , грнҷи фуруш . Баққол ба ҳаракоту саканот ӯ биҷой оварад ки аз кадом полезаст ва ба шаклу шамоил ӯ бидонаст ки чаҳ мизоҷ дораду тинат ӯ бар чаҳ кори мҷбўл ва матбӯъаст . Грнҷ баркашид ва дар гӯшаи чодар ӯ кард ва гуфт : эй хотун , марои бастаи банди латофату хастаи тири малоҳат худ кардӣ . Дар ой то шукри даҳуми туро . Чаҳ грнҷ бешукр , таоми нои тамом буду ғизои но муътадил бошад . Зан гуфт : баҳои шукр надорам . Баққол гуфт :
دستور گفت: چنین شنیدهام از ثقات روات که در مواضی ایام، دهقانی بوده است صاین و متدین و متقی و متورع. زنی داشت بر عادت ابناء روزگار در متابعت شهوت و نهمت گام فراختر نهادی و استتباع لعب و لهو از لوازم روزگار خود شمردی. روزی آن دهقان، او را قراضهای داد تا گرنج خرد. زن به بازار و زر رفت به بقال داد و آغاز کرد به غمزه و کرشمه نگریستن و با غنج و ناز سخن گفتن که مرا بدین زر، گرنج فروش. بقال به حرکات و سکنات او بجای آورد که از کدام پالیز است و به شکل و شمایل او بدانست که چه مزاج دارد و طینت او بر چه کار مجبول و مطبوع است. گرنج برکشید و در گوشه چادر او کرد و گفت: ای خاتون، مرا بستهٔ بند لطافت و خستهٔ تیر ملاحت خود کردی. در آی تا شکر دهم ترا. چه گرنج بیشکر، طعام ناتمام بود و غذای نامعتدل باشد. زن گفت: بهای شکر ندارم. بقال گفت:
Аз чун ту шукри лабӣ , баҳо натавон хост
از چون تو شکر لبی، بها نتوان خواست
Ва ҳар ки лаби шукри бори турои бмзд ба шукронаи ҳазор ҷон фидо кунад . Лаҳзае хафифу лмҳаҳ эй латиф ба дукон дар ой то айши талхи ман ба муҳоварати лаби ширини ту , ширин шаваду ҷони ман аз нӯши лабаот , захираи умр ҷовдон баргирад .
و هر که لب شکر بار ترا بمزد به شکرانه هزار جان فدا کند. لحظهای خفیف و لمحهای لطیف به دکان در آی تا عیش تلخ من به محاورت لب شیرین تو، شیرین شود و جان من از نوش لبهات، ذخیره عمر جاودان برگیرد.
Ҳадисӣ бикун то шукр бар чнм
حدیثی بکن تا شکر بر چنم
Ба ман бргзр то шавам анбарин
به من برگذر تا شوم عنبرین
Зан гуфт : бо чандини шукр ки ту дорӣ , лаби ман чаҳ хоҳӣ кард ? баққол гуфт :
زن گفت: با چندین شکر که تو داری، لب من چه خواهی کرد؟ بقال گفت:
Марои лабони ту бояд , шукр чаҳ суд кунад ?
مرا لبان تو باید، شکر چه سود کند؟
Марои висоли ту бояд , хабар чаҳ суд кунад ?
مرا وصال تو باید، خبر چه سود کند؟
Зани қадам дар гузорад . Баққол қадре шукр бадв дод . Зани грнҷу шукр дар гӯшаи чодари баст ва бо баққол ба хилват бинишаст ва рост гуфтаанд :
زن قدم در گزارد. بقال قدری شکر بدو داد. زن گرنج و شکر در گوشه چادر بست و با بقال به خلوت بنشست و راست گفتهاند:
Мисли : алдри ҳам мзили илоҳами волдинори мифтоҳи алоўтор
مثل: الدر هم مزیل الهم والدینار مفتاح الاوطار
Баққолро шогирдӣ буд ба ғояти ноҷавонмард ва бебок . Чун дид ки баққолу зан ҳар ду ба ъушрат машғӯл шуданду зан аз чодар ғофил монад , гӯша чодар бикшоду грнҷ ва шукр барграфту порае хок дар чодари баст . Чун кор ба анҷом раседу шуғли хилват ба итмоми анҷомӣд , зан ба таъҷил аз дукон берун омаду роҳ хона барграфту чодар ҳамчунон барбаста пеши деҳқони ниҳод . Деҳқони гӯша чодар бикшод ва нигоҳ кард , қадре хок дид . Гуфт : эй зан , ҳоли ин хок чист ? зан чун он хок бидид , бетаҳайюру тафаккур бар бдиҳаҳ дар хона рафту ғарбол берун овараду хокҳоро дар ваии ниҳод ва оғоз кард хок бехтанро . Мард гуфт : ин чаҳ ҳоласт ? зан ҷавоб дод : эй марди садақаҳо бар ман ва ту воҷибаст ки балоеи азиму нозилае ҷсими ин соъат ба баракати ту аз ман мадфуъ шудааст . Дар аснои онкӣ ба бозор мерафтам то грнҷи хуррам , уштурии ҷустау маҳори гусаста бар ман гузашту лагадии муҳкам бар пушт ман зад ва ман аз пой дар афтодам ва он қуроза аз дасти биФкндм , дар миён хок афтод . Ҳар чанд биҷустам , боз наёфтам ки мақари хилоиқу ммри алойиқ буд . Хоки он мавзе ҷамъ кардам ва бо худ оварадам то ба ғарбол кунам бошад ки зар боз ёбам ва аз баҳри ту грнҷи хуррам . Мард чун ин калимот бишунид , об дар дидаи бгрдонид ва гуфт : лаънат бар он қадари зари бод . Қурозае дигари бустону грнҷи хару хок берун андоз .
بقال را شاگردی بود بهغایت ناجوانمرد و بیباک. چون دید که بقال و زن هر دو به عشرت مشغول شدند و زن از چادر غافل ماند، گوشه چادر بگشاد و گرنج و شکر برگرفت و پارهای خاک در چادر بست. چون کار به انجام رسید و شغل خلوت به اتمام انجامید، زن به تعجیل از دکان بیرون آمد و راه خانه برگرفت و چادر همچنان بربسته پیش دهقان نهاد. دهقان گوشهٔ چادر بگشاد و نگاه کرد، قدری خاک دید. گفت: ای زن، حال این خاک چیست؟ زن چون آن خاک بدید، بیتحیر و تفکر بر بدیهه در خانه رفت و غربال بیرون آورد و خاکها را در وی نهاد و آغاز کرد خاک بیختن را. مرد گفت: این چه حال است؟ زن جواب داد: ای مرد صدقهها بر من و تو واجب است که بلایی عظیم و نازلهای جسیم این ساعت به برکت تو از من مدفوع شدهاست. در اثنای آنکه به بازار میرفتم تا گرنج خرم، اشتری جسته و مهار گسسته بر من گذشت و لگدی محکم بر پشت من زد و من از پای در افتادم و آن قراضه از دست بیفکندم، در میان خاک افتاد. هر چند بجستم، باز نیافتم که مقر خلایق و ممر علایق بود. خاک آن موضع جمع کردم و با خود آوردم تا به غربال کنم باشد که زر باز یابم و از بهر تو گرنج خرم. مرد چون این کلمات بشنید، آب در دیده بگردانید و گفت: لعنت بر آنقدر زر باد. قراضهای دیگر بستان و گرنج خر و خاک بیرون انداز.
Азои сҳи мнки алўди Фолмоли ҳин
اذا صح منک الود فالمال هین
Ва кули алзии фавқи алтроби туроб
و کل الذی فوق التراب تراب
Чу васл ва меҳр набошад чаҳ қадар дорад умр ?
چو وصل و مهر نباشد چه قدر دارد عمر؟
Чу дӯстӣ ту омад чаҳ қадар дорад мол ?
چو دوستی تو آمد چه قدر دارد مال؟
Ин ҳикоят аз баҳр он гуфтам то рои олии шоҳ бар макру ғдри занон воқиф шавад ва бар хотири отир ӯ ки марҷаъ дод ва дайнаст муқарар гардад ки ҳиялату макри занонро ғоят ва ниҳоят нест . Шоҳ чун ин достон бишунид , мисол дод то шоҳзодаро ба ҳабс баранду сиёсатро дар таъхир ва таваққуф ниҳанд .
این حکایت از بهر آن گفتم تا رای عالی شاه بر مکر و غدر زنان واقف شود و بر خاطر عاطر او که مرجع داد و دین است مقرر گردد که حیلت و مکر زنان را غایت و نهایت نیست. شاه چون این داستان بشنید، مثال داد تا شاهزاده را به حبس برند و سیاست را در تأخیر و توقف نهند.